¹ბს-832-794(კ-07) 17 იანვარი, 2008წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა ზ. ვ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 25 ივლისს ზ. ვ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 14 აპრილის ¹8-01/124 ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, სამსახურში დაუყოვნებლივ აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.

სარჩელის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

მოსარჩელე ზ. ვ-ე 1992 წლიდან მუშაობდა ისანი-სამგორის რაიონის ... წამყვან სპეციალისტად. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 14 აპრილის ¹8-01/124 ბრძანებით გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე. 2004 წლის 14 აპრილს დამტკიცებული საშტატო განრიგით მოსაკრებლის სამსახური შედგებოდა ათი საშტატო ერთეულისაგან, მათ შორის შედიოდა ოთხი წამყვანი სპეციალისტის შტატი. 2005 წლის 24 თებერვალს დამტკიცებული ახალი საშტატო განრიგით არ შეცვლილა მოსაკრებლის სამსახურისათვის განსაზღვრული შტატების რაოდენობა, კერძოდ, წამყვანი სპეციალისტის საშტატო ერთეულთა რაოდენობა. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის ახალი სტრუქტურა და საშტატო განრიგი დამტკიცდა 2005 წლის 29 აპრილს, ხოლო მოსარჩელე სამსახურიდან დათხოვნილ იქნა გამგეობაში ჩატარებულ სხდომაზე 2005 წლის 14 აპრილს, რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირებასთან დაკავშირებით, რასაც, მოსარჩელის განმარტებით, მისი გათავისუფლების დროისათვის ადგილი არ ჰქონია. გამგეობაში რეორგანიზაცია მოხდა მოსარჩელის გათავისუფლების შემდეგ. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხემ მის მიმართ არ გამოიყენა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მოთხოვნა, კერძოდ, მუშაკთა რიცხოვნობის ან შტატების შემცირებისას სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ არის მარტოხელა და არავინ ჰყავს ოჯახში დამოუკიდებელი შემოსავლის მქონე სხვა პირი. ასევე მიუთითებს, რომ მისი სამსახურიდან გათავისუფლების დროს არ იქნა გათვალისწინებული საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 42¹ მუხლის მოთხოვნა, რომელიც ითვალისწინებს გათავისუფლებული მუშაკის შრომის უფლების უზრუნველყოფის გარანტიებს (ს.ფ. 2-3).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილებით ზოია ვეფხვაძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ საფუძვლებს დაემყარა:

ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 4 მარტის ¹21 განკარგულებიდან გამომდინარე განხორციელდა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის თანამშრომელთა გაფრთხილება გამგეობის რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო სამსახურიდან მოსლოდნელი გათავისუფლების შესახებ. თანამშრომელთა გაფრთხილება განხორციელდა წერილობი, მათ შორის, ზ. ვ-ემ გაფრთხილება დაადასტურა ხელმოწერით 2005 წლის 14 მარტს. ამდენად, გამგეობამ თანამშრომელთა გაფრთხილება განახორციელა საქართველოს კანონის ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” 108-ე მუხლის მოთხოვნების შესაბამისად, რომელიც ავალებს დაწესებულების ხელმძღვანელობას, მოხელეს აცნობოს ერთი თვით ადრე მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის მერიის 2005 წლის 4 მარტის ¹21 განკარგულების მოთხოვნების შესაბამისად თბილისის მერის 2005 წლის 12 აპრილის ¹9 ბრძანებით დამტკიცდა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის სტრუქტურა და გამგეობის საშტატო ნუსხა, რომლის შესაბამისადაც შემცირდა გამგეობის თანამშრომელთა საშტატო ერთეულთა რაოდენობა. 2005 წლის 24 თებერვალს დამტკიცებული თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის საშტატო განრიგით განსაზღვრული იყო 73 საშტატო ერთეული, ხოლო 2005 წლის 29 აპრილს განისაზღვრა 36 საშტატო ერთეული, ასევე გაუქმდა ვაჭრობისა და მოსაკრებლების სამსახური, რომელშიც მუშაობდა ზ. ვ-ე. მოსარჩელეს სარჩელი სასამართლოში წარდგენილი ჰქომდა 2005 წლის 25 ივლისს, მაშინ როდესაც იგი აგრძელებდა მუშაობას თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის შტატგარეშე მოსამსახურედ ეკონომიკური პოლიტიკის განყოფილებაში განსაზღვრული სამუშაოს შესასრულებლად შრომის ხელშეკრულების საფუძველზე. 2005 წლის 15 ივლისის ¹8-01/233 ბრძანების ზ. ვ-ის შტატგარეშე მოსამსახურედ დანიშვნის შესახებ საფუძველს წარმოადგენს მოსარჩელის წერილობითი განცხადება და 2005 წლის 15 ივლისის შრომის ხელშეკრულება. სასამართლომ ვერ გაიზიარა მოსარჩელის ის მოსაზრება, თითქოს მოპასუხის მხრიდან წარმოდგენილი ბრძანება, მოსარჩელისათვის თითო თვით ხელშეკრულების გაფორმებაზე გამიზნული იყო მოპასუხის მიერ დროის გაყვანის მიზნით მოსარჩელის სასამართლოსადმი მომართვის შესაჩერებლად. ამ დროისათვის სარჩელი უკვე აღძრული იყო სასამართლოში. ასევე დადგენილია, რომ მოპასუხე თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობამ მოსარჩელეს შესთავაზა სხვა თანამდებობა, რასაც იგი დაეთანხმა და ასრულებდა სამუშაოს, საიდანაც იგი გათავისუფლდა 2006 წლის 3 იანვარს ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის შესაბამისად, სამსახურის ვადის გასვლასთან დაკავშირებით.

ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 14 აპრილის ¹8-01/124 ბრძანება გამოცემულია უფლებამოსილების ფარგლებში და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის წინაპირობები. აღნიშნულის გათვალისწინებით სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე, რის გამოც მოსარჩელეს უარი ეთქვა სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე (ს.ფ. 116-124).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ვ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. აპელანტის განმარტებით, იგი სამსახურიდან გათავისუფლდა გამგეობის რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო, რასაც მის შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. კერძოდ, იგი იყო წამყვანი სპეციალისტი და რეორგანიზაციამდე და მას შემდეგაც წამყვანი სპეციალისტის საშტატო ერთეული განისაზღვრებოდა 17 ერთეულით. ასევე, საფუძველს მოკლებულია სასამართლოს მხრიდან იმის მტკიცება, რომ ვაჭრობისა და მოსაკრებელის სამსახური, სადაც მოსარჩელე მუშაობდა, გაუქმდა, მაშინ, როდესაც მოპასუხე მხარემ ვერ წარმოადგინა ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება. აპელანტმა აღნიშნა, რომ ვაჭრობისა და მოსაკრებელის სამსახური არ გაუქმებულა, იგი შეუერთდა ეკონომიკური პოლიტიკის განყოფილებას, ჯერ კიდევ გამგეობის რეორგანიზაციამდე, სადაც მოსარჩელე წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე განაგრძობდა მუშაობას 2005 წლის 14 აპრილამდე, ანუ სამსახურიდან გათავისუფლებამდე (ს.ფ.129-131).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებით ზ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილება შეიცვალა ახალი გადაწყვეტილებით. ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგებლის 2005 წლის 14 აპრილის ¹8-1/124 ბრძანება ზ. ვ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში. მოსარჩელის მოთხოვნა თანამდებობაზე მისი აღდგენის შესახებ არ დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს დაევალა მოსარჩელესათვის სამსახურში იძულებით არყოფნის ხელფასის ანაზღაურება 2005 წლის 15 აპრილიდან 2005 წლის 15 ივლისამდე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ საფუძვლებს დაემყარა:

,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მეორე ნაწილის 2006 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი რედაქციით, დაწესებულების რეორგანიზაციისას შტატების შემცირების საფუძვლით მოხელე არ შეიძლება გაათავისუფლონ სამსახურიდან, თუ იგი თანახმაა დაინიშნოს სხვა თანამდებობაზე. აღნიშნული მუხლი იმპერატიული ხასიათისაა და დაწესებულებას ავალდებულებს, პირის სამუშაოდან გათავისუფლებისას მას სხვა თანამდებობა შესთავაზოს. ასეთ შეთავაზებას, ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის მხრიდან ზ. ვ-მი ადგილი არ ჰქონია.

სასამართლოს განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ ზ. ვ-ე წარმოადგენდა პირს, რომლის ოჯახშიც არ არის დამოუკიდებელი შემოსავლის მქონე სხვა პირი, თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის მხრიდან მისი სტატუსის გათვალისწინებით ზ. ვ-ის უპირატესი დარჩენის საკითხის განხილვას ადგილი არ ჰქონია. დაწესებულების რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების საფუძვლით მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევაში ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტი უნდა მომზადდეს და გამოიცეს ადმინისტრაციის მიერ ზემოაღნიშნული აუცილებელი პროცედურის დაცვის გზით, რომლის უგულებელყოფა, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის წესის არსებით დარღვევას წარმოადგენს და ამდენად, გამოცემული აქტის ბათილად ცნობის საფუძველია. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობის რეორგანიზაციის დროს ზ. ვ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა გაუქმდა. ამდენად, შეუძლებელი იყო მოსარჩელის აღდგენა პირვანდელ თანამდებობაზე.

ამასთანავე სასამართლომ განმარტა, რომ 2005 წლის 15 აპრილს სამსახურიდან გათავისუფლებული ზ. ვ-ე 2005 წლის 15 ივლისს თვითმმართველობის იმავე დაწესებულებაში ხელშეკრულებით აყვანილ იქნა შტატგარეშე მოსამსახურედ. მართალია, ზ. ვ-ის გათავისუფლების შემდეგ, მაგრამ მაინც განხორციელდა დაწესებულების მხრიდან მისთვის სხვა სამსახურის შეთავაზება, რაზეც მოსარჩელემ თანხმობა განაცხადა. აღნიშნულის გათვალისწინებით სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის სამსახურში იძულებითი არყოფნის ვადა შეადგენდა სამ თვეს და მას უნდა აუნაზღაურდეს მხოლოდ აღნიშნული პერიოდის ხელფასი (ს.ფ. 159-163).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ვ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს მიერ სამსახურიდან გათავისუფლებაზე გამოცემული ბრძანების არაკანონიერად აღიარების შემთხვევაში, მოხელე ექვემდებარება სამუშაოზე დაუყოვნებლივ აღდგენას. სასამართლომ არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობაში რეორგანიზაციამდე და მას შემდეგაც წამყვანი სპეციალისტის საშტატო ერთეული არ შეცვლილა, იყო და დარჩა 17. აქედან გამომდინარე კასატორი თვლის, რომ შესაძლებელია მისი თანამდებობაზე აღდგენა. კასატორის განმარტებით, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით მას აუნაზღაურდა მხოლოდ სამი თვის ხელფასი, მას კი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის შესაბამისად, უნდა აუნაზღაურდეს იძულებითი განაცდური ხელფასი სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდი განმავლობაში (ს.ფ.168-173).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც მოცემული კატეგორიის დავებზე სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.