ბს-833-795(კ-07) 16 იანვარი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მიხეილ ჩინჩალაძე, ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა თ. ც-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს ,,...” დირექტორმა გ. გ-მა 08.09.06წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე თ. ც-სა და მესამე პირის _ ზესტაფონის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის სამმართველოს მიმართ, რომელმაც თ. ც-ის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა მოითხოვა.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ შპს ,,...” საკუთრებაში ჰქონდა ზესტაფონის ავტოსადგურის შენობა და მიწის ნაკვეთი, რაც დასტურდებოდა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ზესტაფონის რაიონული განყოფილების მიერ გაცემული ყიდვა-გაყიდვის 12.02.06წ. ¹332 ხელშეკრულებით და 09.02.06წ. ¹4 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით. ქ. ზესტაფონის .... ტერიტორიაზე, პირველ სართულზე, 01.06.05წ. ფართი მიაქირავეს თ. ც-ეს სასადილოს ფუნქციონირებისათვის, რისთვისაც მას უნდა გადაეხადა ფართის ქირა 70 ლარი. შპს ,,...” და თ. ც-ეს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც გ. გ-მა, როგორც დირექტორმა, თ. ც-ეს გადასცა ფართი სარგებლობისათვის, ხოლო თ. ც-ემ აიღო ვალდებულება, გადაეხადა ქირა. იმ დროისათვის ხელშეკრულება გააფორმა იმისთვის, რომ ფართის გაქირავებიდან მიღებული შემოსავალი ცოტათი მაინც დაეხმარებოდა ავტოსადგურს ფინანსური პრობლემების მოგვარებაში. შემდგომ შეიცვალა გარემოება, ვინაიდან საკოლმეურნეო ბაზარი და სხვა შენობა-ნაგებობები გადადიოდა ავტოსადგურის მიმდებარე ტერიტორიაზე, რის გამოც ავტოსადგურში მოსალოდნელი იყო მგზავრთა და მოქალაქეთა რაოდენობის ზრდა, რასაც ავტოსადგურის შენობა ვერ დაიტევდა. გარდა ამისა, შენობის პირველ სართულზე მდებარე სასადილო ვერ პასუხობდა თანამედროვე მოთხოვნებს და არ იყო დაცული სანიტარულ-ჰიგიენური ნორმები. პარტნიორთა კრებამ გადაწყვიტა, რომ 2006 წლის 15 მაისიდან მოპასუხე თ. ც-ეს უნდა დაეცალა დაქირავებული ფართი, რის შესახებაც იგი გააფრთხილეს, მაგრამ მოპასუხემ უარი თქვა დაკავებული ფართის ნებაყოფლობით გათავისუფლებაზე და მიუხედავად მოსარჩელის მოთხოვნისა, იგი მაინც ამუშავებდა სასადილოს, ხოლო მესაკუთრეებს არ ეძლეოდათ საშუალება, თავისუფლად განეკარგათ თავიანთი ქონება, როგორც საკუთარი.

მოპასუხე თ. ც-ემ 09.10.06წ. შეგებებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს, ხოლო 10.11.06წ. დააზუსტა შეგებებული სარჩელი მოპასუხეების _ შპს ,,...”, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ზესტაფონის სარეგისტრაციო სამსახურისა და მესამე პირის _ სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების ზესტაფონის სამმართველოს მიმართ და მოსარჩელისათვის მისი კუთვნილი ობიექტიდან გამოსახლებაზე უარის თქმა, მის მიერ ბოლო სამი წლის მანძილზე გადახდილი ქირის _ 2500 ლარის მოსარჩელისათვის დაბრუნების დაკისრება, შპს ,,...” სახელზე გაცემული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის 20.12.98წ. ¹46/98 სარეგისტრაციო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ზესტაფონის სარეგისტრაციო სამსახურისათვის ქ. ზესტაფონში, .... ქუჩის ¹1-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მის სახელზე აღრიცხვის დავალება მოითხოვა. დაზუსტებული შეგებებული სარჩელით თ. ც-ემ დამატებით მოითხოვა შპს “...” სახელზე გაცემული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის 26.12.98წ. ¹46/98 სარეგისტრაციო მოწმობის ბათილად ცნობა.

შეგებებული სარჩელის ავტორმა მიუთითა, რომ აღნიშნული სასადილო 1989 წელს ააგო რკინიგზის რესტორნების გაერთიანებამ და მის საკუთრებას წარმოადგენდა, სადაც გახსნის დღიდან მუშაობდა თ. ც-ე. ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ცალსახად იყო მითითებული, რომ მიწის სარგებლობა უნდა განხორციელებულიყო არსებული კანონმდებლობის მიხედვით, ანუ მათ შეიძინეს შენობა-ნაგებობა და ინვენტარი, სადაც მისი სასადილო შეტანილი არ იყო და ვერც იქნებოდა, რადგან იგი იმ დროისათვის სხვა სამართალსუბიექტის, კერძოდ კი რკინიგზის რესტორნების გაერთიანების კვების კომბინატის ბალანსზე ირიცხებოდა, რომელიც 1997 წელს რკინიგზის რესტორნების ბალანსზე შექმნილმა სს “...” ხელმძღვანელობამ, როგორც აქციონერს, უსასყიდლოდ გადასცა. ავტოსადგურის ბალანსზე არ ირიცხებოდა მიწის ნაკვეთი. მათთვის ის არავის მიუყიდია და მოსარჩელის მტკიცება, რომ მათ მიწის ნაკვეთი 1996 წელს გამოისყიდეს, მცდარი მოსაზრებაა, რადგან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების პრივატიზების შესახებ კანონი იმ დროისათვის საერთოდ არ არსებობდა. კანონი გამოქვეყნდა და ძალაში შევიდა 1998 წლის ნოემბრიდან, ანუ ისინი მიწის ნაკვეთის (რაც ეკავათ) მესაკუთრეებიც არ იყვნენ. ინვენტარი, ალუმინის კარ-ფანჯრები და ნაკეთობანი მათი არ ყოფილა, მიწა მათი არ იყო. 1997 წლიდან და არა 2005 წლიდან, როგორც სასარჩელო განცხადებაში იყო მითითებული, მათ არაფერი მიუქირავებიათ, რადგან ქონება მისი იყო, მიწა სახელმწიფოსი, რომელიც ფარულად შეუსყიდიათ და თავიანთი მიწისთვის მიუმატებიათ. რაც შეეხება 1998 წელს მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვას, იმ ფართში ცდომილებითაა შეტანილი სასადილოთი დაკავებული ფართი 45 კვ.მეტრი, რომელიც უნდა გამოიყოს შპს ,,...” კუთვნილი მიწის ფართიდან და აღირიცხოს თ. ც-ის სახელზე.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 12.12.06წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, თ. ც-ეს დაევალა შპს “...” კუთვნილი ავტოსადგურის შენობაში დაკავებული 45 კვ.მ. ფართის გამოთავისუფლება; თ. ც-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 12.12.06წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ც-ემ, რომელმაც მოსარჩელისათვის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 05.07.07წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა თ. ც-ის სააპელაციო საჩივარი, უცვლელად დარჩა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 12.12.06წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 21.06.05წ. დაიდო ქირავნობის ხელშეკრულება შპს ,,...” და თ. ც-ეს შორის. 14.05.06წ. შპს ,,...” პარტნიორთა კრებით დადგინდა, რომ თ. ც-ეს უნდა გაეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი და ამის შესახებ ეცნობებინა მათთვის. ამ გადაწყვეტილების მიზეზი იყო ის, რომ ბაზარი გადადიოდა ავტოსადგურის ახლოს, რაც გაზრდიდა მგზავრთა ნაკადს, რომელიც გააფართოებდა ვაჭრობის დარგს. ყველაზე კარგი სავაჭრო ცენტრის გაკეთება იყო შესაძლებელი ამ ფართობში, რომელიც ეკავა თ. ც-ეს. სამოქალაქო კოდექსის 562-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით, საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა გამქირავებელს შეუძლია, თუ მას უშუალოდ თვითონ სჭირდება საცხოვრებელი ფართი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სარჩელი საფუძვლიანად იქნა სააპელაციო პალატის მიერ მიჩნეული. თ. ც-ე შეგებებული სარჩელით სადავოდ არ ხდიდა ავტოსადგურის პრივატიზაციას, რომელიც შრომითმა კოლექტივმა შეისყიდა 1996 წელს. მას მიაჩნდა, რომ ავტოსადგურში არსებული სასადილო, რომელიც მდებარეობს 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, არის მისი. 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც მდებარეობდა მისი სასადილო, არ უნდა ყოფილიყო შპს ,....” სახელზე რეგისტრირებული, ამიტომ ითხოვდა რეგისტრაციის გაუქმებას 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში. ავტოსადგური 1996 წელს შეისყიდა შრომითმა კოლექტივმა და დაფუძნდა შპს ,,...”. ავტოსადგური მდებარეობს 100360 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის ..ბ” და ,,გ” ქვეპუნქტებით, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის განმცხადებელმა რეგისტრატორს უნდა წარუდგინოს მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთი და კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების დამადასტურებელი საბუთი. თ. ც-ეს არ გააჩნდა 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გამოყოფის და არც უძრავი ქონების საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტები. ობიექტის მესაკუთრე არის შპს ,,...”. ზესტაფონის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 16.02.81წ. გადაწყვეტილებით ზესტაფონში სამგზავრო ავტოსადგურის მშენებლობისათვის გამოიყო მიწის ნაკვეთი. თ. ც-ზე მიწის გამოყოფის დოუკუმენტი არ არსებობს. აღნიშნული 1,036 ჰა მიწის ნაკვეთში შედის 45 კვ.მ, რომელზეც სასადილოა განლაგებული. ამ ბუფეტის ბიჯგები ავტოსადგურის მეორე სართულის საყრდენს წარმოადგენს. სასადილოს კედლები ალუმინის კონსტრუქციითაა აგებული. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, არ დასტურდებოდა 45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის თ. ცნობილაძის საკუთრებაში არსებობა და ამიტომ უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული მისი მოთხოვნა 45 კვ.მ ფართის შპს ,,...” რეგისტრაციის მონაცემებიდან ამორიცხვისა და მის სახელზე აღრიცხის თაობაზე, რამდენადაც ბუფეტი არ წარმოადგენდა თ. ც-ის საკუთრებას. უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული მოთხოვნა, თითქოს მოტყუებით გადახდილი ქირის დაბრუნების თაობაზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადიმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 05.07.07წ. განჩინებაზე 22.08.07წ. საკასაციო საჩივარი წარმოადგინა თ. ც-ემ, რომელმაც აღნიშნული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვისათვის ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოსათვის დაბრუნება მოითხოვა.

კასატორმა მიუთითა, რომ როგორც მოგვიანებით მიხვდა, მოსარჩელის მიერ აღნიშნული ხელშეკრულება, არც 2005 წელს და არც მანამდე არ უნდა გაეფორმებინა, რადგან მისი კუთვნილი სასაუზმე ჯერ კიდევ 1996 წლამდე იყო აგებული რკინიგზის რესტორნების გაერთიანების მიერ, რომელიც 23.05.89წ. ამუშავდა, ავტოსადგურის მშენებლობის პარალელურად, ეს სასადილო არ აუგია ავტოსადგურს და მით უმეტეს მოსარჩელე მხარეს. სასადილო წარმოადგენდა რკინიგზის რესტორნების გაერთიანების საკუთრებას და იმ დროიდან მოყოლებული დღემდე მუშაობდა, ამიტომაც მოსარჩელის მოსაზრება მცდარია, რომელიც აღნიშნავს, რომ მას მიაქირავა სასადილოსთვის ფართი. 18.05.06წ. ¹29 მომართვას თუ გადავხედავთ, აშკარაა, რომ მოსარჩელე ცრუობს, რადგან თუ თ. ც-ეს უფლება ჰქონდა წაეღო 1989 წელს აშენებული ბუფეტიდან ალუმინის კონსტრუქციები და მთელი ის დანადგარები, რითაც სარგებლობდა, მაშინ, ისმის კითხვა, რა მიაქირავეს მათ და ეს ქირავნობის ხელშეკრულება, თუ შეესაბამება მოქმედ კანონმდებლობას. თუმცა აქვე ისმება ლოგიკური კითხვა, მაშინ რატომ მოაწერა ხელი ხელშეკრულებას, როდესაც მათ მოახდინეს 1996 წელს ავტოსადგურის პრივატიზება, მაშინ არც ერთს არ ჰქონდა ამის სათანადო გამოცდილება და შესაბამისად არც პრეტენზია. არც ქონების მართვის სამმართველოს მიუყიდია მათთვის აღნიშნული ფართი, რომელიც რკინიგზის რესტორნების გაერთიანების სახელზე ირიცხებოდა. თუ ქონების ჩამონათვალთა ნუსხას გადავხედავთ, ნათლად ჩანს, რომ მოსარჩელე შეგნებულად არ ურთავს საქმეს აღნიშნულ ნუსხას. რაც შეეხება მიწის ნაკვეთს, ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ცალსახადაა აღნიშნული, რომ მიწითსარგებლობა განხორციელდეს მოქმედი კანონმდებლობით, ანუ მათ შეიძინეს შენობა-ნაგებობანი და ინვენტარი, სადაც მისი ბუფეტი შეტანილი არ არის და ვერც იქნებოდა, რადგან აღნიშნული ფართი რკინიგზის რესტორნების გაერთიანების კვების კომბინატის ბალანსზე ირიცხებოდა, რომელიც 1997 წელს აღნიშნული გაერთიანების ბალანსზე შექმნილმა სს ,,...” ხელმძღვანელობამ უსასყიდლოდ გადასცა, როგორც აქციონერს. ავტოსადგურის ბალანსზე არ ირიცხებოდა მიწის ნაკვეთი, სიცრუეა, რომ მათ მიწის ნაკვეთი გამოისყიდეს, რადგან იმ დროისათვის არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთების პრივატიზების შესახებ კანონი არ მოქმედებდა. აღნიშნული კანონი გამოქვეყნდა 1998 წლის ნოემბერში, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ თავიანთი მიწის ნაკვეთიც ვერ ექნებოდათ საკუთრებაში. მიწა მათი არ ყოფილა, და შესაბამისად, ისმის კითხვა, რა გააქირავეს მათ 1997 წლიდან და არა 2005 წლიდან, როგორც სასარჩელო განცხადებაშია აღნიშნული, რადგან ქონება მისი იყო, მიწა _ სახელმწიფოსი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ თ. ც-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც თ. ც-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. ც-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. კასატორს დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 90 ლარის გადახდა.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.