¹ბს-861-823(კ-07) 6 მარტი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი _ ქეთევან მაღრაძე

კასატორი (მოპასუხე) _ საქართველოს მთავრობა, წარმომადგენელი _ თ. ბ.-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელეები): ვ. ბ.-ი, შ. ნ.-ე, გ. ბ.-ე, მ. ჯ.-ა, ფ. ა.-ი, მ. კ.-ი, ნ. ტ.-ი, ე. ტ.-ე, დ. კ.-ა, ზ. ბ.-ე, გ. და ნ. ს.-ები (ი. ი.-ს უფლებამონაცვლეები), ლ. ბ.-ე, მ. გ.-ი, ო. ე.-ე, გ. წ.-ი, წარმომადგენლები: თ. ა.-ი, თ. გ.-ე

მესამე პირები: 1. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, წარმომადგენელი _ ნ. წ.-ი; 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ქმედებების განხორციელების დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 21 ოქტომბერს ვ. ბ.-მ, შ. ნ.-მ, გ. ბ.-მ, მ. ჯ.-მ, ფ. ა.-მ, მ. კ.-მ, ნ. ტ.-მ, ე. ტ.-მ, დ. კ.-მ, ზ. ბ.-მ, ი. ი.-მ, ლ. ბ.-მ, მ. გ.-მ, ო. ე.-მ და გ. წ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს მთავრობის მიმართ.

მოსარჩელეთა განმარტებით, საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 მუხლის თანახმად, საქართველოში მოქმედი სამართალი იყო ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებული უფლებები და თავისუფლებები. ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების საერთაშორისო პაქტი მონაწილე ქვეყნებს (მათ შორის, საქართველოსაც) ავალდებულებდა გამოევლინათ, აღერიცხათ უბინაო და ბინით ნაკლებად უზრუნველყოფილი ოჯახები და მიეღოთ საკანონმდებლო ზომები საცხოვრისზე უფლებების რეალიზაციის უზრუნველსაყოფად. სახელმწიფოს მიერ უბინაოთათვის და ბინით ნაკლებად უზრუნველყოფილი ოჯახებისათვის ქონების გადაცემა კანონიერი იყო იმ შემთხვევაშიც, თუ მათ არ გააჩნდათ ამ ქონებაში გადასახდელი ფული. მოსარჩელეებს ბინის ასაშენებელი თანხა გადახდილი ჰქონდათ მთლიანად და კოოპერატიული ბინათმშენებლობით დაზარალებული ოჯახების მიმართ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 9 ოქტომბრის ¹983 დადგენილებით სახელმწიფოს მიერ აღებული ვალდებულება ,,სახელმწიფო ვალის შესახებ" საქართველოს კანონით აღიარებული იყო სახელმწიფო საშინაო ვალად, რომლის დასაფარავად საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 12 ოქტომბრის ¹592 ბრძანებულება, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის 2001 წლის 27 დეკებრის ¹1-3/915 ბრძანება და ,,საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-9 მუხლი ითვალისწინებდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობებისა და მიწის ნაკვეთების კომპენსაციის სახით გადაცემას ყოფილი საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრებზე. ქ. თბილისის მერიის შუამდგომლობის საფუძველზე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის 2001 წლის 14 ივნისის ¹89 დადგენილების შესაბამისად, 2002 წლის 30 იანვარს საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიზნობრივად გადაეცა ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი კარკასული შენობა კოოპერატიული ბინათმშენებლობით დაზარალებული აკადემიის თანამშრომლებზე გასანაწილებლად, მათ მიმართ სახელმწიფო ვალის დაფარვის მიზნით, რომლის გასაყიდი ფასი განისაზღვრა საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს 2003 წლის 23 ოქტომბრის ¹01/01-01/224 ბრძანებით. 2004 წლის 4 თებერვალს საქართველოს ფინანსთა და ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრების მიერ ვიზირებული საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტი კანონით გათვალისწინებულ თანდართულ მასალებთან ერთად, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტრომ გადაუგზავნა საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიას, რომელიც შესაბამის კომისიაში განხილვის შემდეგ, უნდა წარედგინათ საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად, მაგრამ საქართველოს მთავრობაში განხორციელებული სტრუქტურული ცვლილებების გამო, შესაბამისი დოკუმენტაციის პაკეტი 2004 წლის 27 აპრილს გადაეგზავნა საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს ¹232/8 წერილით, რომლითაც საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა საქართველოს ეკონომიკის მინისტრს სთხოვა ხსენებული საკითხის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად წარდგენა.

მოსარჩელეთა მტკიცებით, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა 2004 წლის 14 ივლისს კონტროლზე აყვანილი ¹256/28 წერილით ხელმეორედ მიმართა საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და ფინანსთა მინისტრებს იმის თაობაზე, რომ დაეჩქარებინათ საკითხის წარდგენა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე. აღნიშნულის შემდეგ, საქართველოს მთავრობის კანცელარიიდან არა ერთხელ გაიგზავნა წერილები იმავე მოთხოვნით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში, რომელიც აცხადებდა, რომ საქართველოს მთავრობის სხდომაზე შესაბამისი მასალები წარდგენილი იქნებოდა ახლო მომავალში, მაგრამ ზემოხსენებული კარკასული შენობის კოოპერატიულ ბინათმშენებლებზე გადაცემის საკითხი გაურკვეველი მიზეზით კვლავ ფერხდებოდა იმავე სამინისტროს მიერ. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიამაც მიმართეს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აღნიშნულ საკითხზე რეაგირების დაჩქარების თხოვნით, თუმცა უშედეგოდ. მოსარჩელეთა განცხადების საფუძველზე, 2005 წლის მარტში ხსენებული საკითხი განიხილეს საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო და დარგობრივი ეკონომიკის კომიტეტებში, რომლებმაც საქართველოს პრემიერ-მინისტრსა და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიმართეს თხოვნით შეესრულებინათ ,,საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-9 მუხლი და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2004 წლის 14 ივლისის ¹256/28 დავალება ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე კარკასული შენობის კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრებზე გადაცემის თაობაზე, მაგრამ კვლავ უშედეგოდ. მოსარჩელეთა განმარტებით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და ფინანსთა სამინისტროები ზემოაღნიშნული საკითხის განხილვის გაჭიანურების მიზეზად მიუთითებდნენ “სახელმწიფო საშინაო ვალის შემსწავლელი კომისიის შექმნის შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 15 ნოემბრის ¹10-8 დადგენილებაზე, მაშინ, როდესაც ხსენებული დადგენილება ყოფილი კოოპერატივების დაზარალებული წევრებისათვის კომპენსაციის გაცემის შეწყვეტას არ ითვალისწინებდა, ხოლო ,,საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" საქართველოს კანონი და საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 12 ოქტომბრის ¹592 ბრძანებულება ითვალისწინებდა კოოპერატივის წევრებზე ბინის სანაცვლოდ ფულადი ან ქონებრივი კომპენსაციის გაცემას. გარდა ამისა, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ უმიზეზოდ გააჭიანურა შესაბამისი კანონის მოთხოვნისა და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2004 წლის 21 აპრილის ¹232/8 და 2004 წლის 14 ივლისის ¹256/28 წერილობითი დავალებების შესრულება ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩაზე მდებარე კარკასული შენობის კოოპერატიული ბინათმშენებლობით დაზარალებულ წევრებზე კომპენსაციის სახით გადაცემის შესახებ, რითაც დაირღვა კანონი და შეილახა მოსარჩელეთა უფლებები. მოსარჩელეთა განცხადების საფუძველზე, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ აღნიშნული საკითხის შესწავლა დაავალა საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს, რომელმაც შესაბამისი მასალების სათანადოდ შესწავლის შემდეგ გააკეთა დასკვნა იმის თაობაზე, რომ ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე კარკასული შენობისა და მასზე დამაგრებული მიწის ფართობის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით კოოპერატიულ ბინათმშენებლობაში დაზარალებულ მეცნიერ-თანამშრომელთათვის გადაცემის პროცესის გაჭიანურება წარმოადგენდა კანონის მოთხოვნათა და აღნიშნულ პირთა უფლებების დარღვევას.

მოსარჩელეთა განმარტებით, მათ საქართველოს მთავრობის სახელზე წარადგინეს ადმინისტრაციული საჩივარი, რაც გახდა ზემოაღნიშნული საკითხის საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 6 ივლისის სხდომაზე განხილვის საფუძველი. საქართველოს მთავრობის ხსენებული სხდომის საოქმო ჩანაწერის მიხედვით, ინფორმაცია მიღებულ იქნა რა ცნობად, საქართველოს ფინანსთა და ეკონომიკური განვითარების სამინისტროებს დაევალათ საქართველოს მთავრობის მომდევნო სხდომაზე წარედგინათ პროექტი იმავე საკითხის მოგვარების თაობაზე. მიუხედავად ამ დავალებისა, აღნიშნულ სამინისტროებს შესაბამისი გადაწყვეტილების პროექტი საქართველოს მთავრობისთვის არ წარუდგენიათ, რითაც პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიადგა მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტიც ადასტურებდა, რომ ხსენებული საკითხის გაჭიანურებით ირღვეოდა კანონი და ითხოვა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის შესაბამისი დავალების შესრულება. არ შესრულდა ასევე საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილება, რომლის თანახმად, საქართველოს მთავრობას დავალებული ჰქონდა ,,საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილებისა და საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 6 ივლისის სხდომის ¹30 ოქმის შესრულების მიზნით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის, 24-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, “საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონის, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 10 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის პირველი პუნქტის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე მშენებარე კარკასის პირდაპირი განკარგვის წესით მათთვის გადაცემის საკითხთან დაკავშირებით, საქართველოს მთავრობას დავალებოდა საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის დროული მომზადება, მისი განხილვა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენა.

საქართველოს მთავრობამ თბილისის საქალაქო სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც არ ცნო სარჩელი, აღნიშნა, რომ იგი იყო უსაფუძვლო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

შესაგებლის ავტორის მტკიცებით, მოსარჩელეები თავიანთ მოთხოვნას ასაბუთებდნენ იმით, რომ ქ. თბილისის მერიის შუამდგომლობითა და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის 2001 წლის 4 ივნისის ¹89 დადგენილების საფუძველზე საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2002 წლის 30 იანვარს მიზნობრივად გადაეცა ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი კარკასული შენობა, კოოპერატიული ბინათმშენებლობით დაზარალებულ იმავე აკადემიის თანამშრომელთა მიმართ სახელმწიფო ვალის დასაფარავად.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულების” პირველი მუხლის მე-2 პუნქტისა და ,,სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებდა და შესაბამის პირობებს ადგენდა საქართველოს პრეზიდენტი. იმავე დებულების მე-2 მუხლი განსაზღვრავდა პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების ორგანიზების საკითხებს და მიუთითებდა, რომ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით სახელმწიფო ქონების შესყიდვის მსურველი განცხადებით მიმართავდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს და წარადგენდა ხსენებული დებულებით განსაზღვრულ დოკუმენტებს. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო განიხილავდა შემოსულ განცხადებებს ერთი თვის ვადაში, რის შემდეგაც წინადადებას წარუდგენდა საქართველოს პრეზიდენტს, რომელიც საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში, იღებდა შესაბამის გადაწყვეტილებას და ადგენდა პირდაპირი მიყიდვის წესით გასაყიდი ქონების პირობებს. აღნიშნული ნათლად მეტყველებდა იმ გარემოებაზე, რომ სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილება იყო.

შესაგებლის ავტორის მტკიცებით, ზემოაღნიშნული დებულება ასევე განსაზღვრავდა სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების ორგანიზების საკითხებს და არ მიუთითებდა საქართველოს პრეზიდენტისთვის წინადადებების წარდგენამდე მისი მთავრობის სხდომაზე განხილვის აუცილებლობაზე და არც საქართველოს მთავრობას აკისრებდა ასეთი წინადადებების წარდგენის ვალდებულებას. რაც შეეხებოდა მოსარჩელეების მიერ მითითებულ საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლს, მასში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად დადგენილი წესით შეიძლებოდა წარდგენოდა საკითხი, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობის საფუძველზე, საქართველოს მთავრობის კომპეტენციას განეკუთვნებოდა, მათ შორის, საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტები. არც აღნიშნული ნორმა აკისრებდა საქართველოს მთავრობას საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების განხილვის ვალდებულებას, რამდენადაც ხსენებული ნორმა განსაზღვრავდა მათი განხილვის შესაძლებლობას და არა მის აუცილებლობას ან ვალდებულებას.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეთა მოთხოვნა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით საქართველოს მთავრობას დავალებოდა ისეთი ქმედების განხორციელება, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობა მას არ ავალდებულებდა, მოკლებული იყო ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს, ამასთან, სასამართლოს მიერ ამგვარი გადაწყვეტილების მიღება დაადგენდა სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების მანამდე დადგენილი წესისგან სრულიად განსხვავებულ წესს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირებად ჩაებნენ საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოპასუხე საქართველოს მთავრობას დაევალა მოსარჩელეთათვის, აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს ადმინისტრაციულ-ლაბორატორიული დაუმთავრებელი მშენებარე კორპუსის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლებოდა ყოფილიყო ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ქმედების განხორციელების თაობაზე, იმავე კოდექსის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით კი, სარჩელი შეიძლებოდა აღძრულიყო ისეთი მოქმედების განხორციელების მოთხოვნით, რომელიც არ გულისხმობდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, ხოლო ხსენებული მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, სარჩელი იყო დასაშვები, თუ ადმინისტრაციული ორგანოს უარი რაიმე მოქმედების განხორციელებაზე პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ და საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილად უნდა ყოფილიყო მიჩნეული, რომ საქართველოს მთავრობის 1992 წლის 9 ოქტომბრის ¹983 დადგენილებით საბინაო-სამშენებლო კოოპერატიული ბინათმშენებლობის მიმართ არსებული ვალი სახელმწიფოს მიერ აღიარებული იყო სახელმწიფოს შიდა ვალად, რაც ასევე დადასტურებული იყო „სახელმწიფო ვალის შესახებ“ საქართველოს კანონის 48-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის 2001 წლის 14 ივნისის ¹89 დადგენილებით საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სახელმწიფო საშინაო ვალის დასაფარავად, მიზნობრივად გადაეცა ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბალანსზე რიცხული ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი ადმინისტრაციულ-ლაბორატორიული კორპუსი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში მომუშავე კოოპერატიულ ბინათმშენებელთა დასაკმაყოფილებლად. აღნიშნულის შესაბამისად კი, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს 2003 წლის 23 ოქტომბრის ¹01/01-01/224 ბრძანებით დადგინდა აღნიშნული ქონების საწყისი გასაყიდი ფასი და საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციას ეთხოვა სახელმწიფო საშინაო ვალის სანაცვლოდ მშენებარე კორპუსის მიმღებთა შესახებ ინფორმაციის წარდგენა. საქმეში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს 2003 წლის 4 თებერვლის ¹04-02/14 მიმართვა საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიისადმი, რომლითაც წარდგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებული საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი „ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს ადმინისტრაციულ-ლაბორატორიული დაუმთავრებელი მშენებარე კორპუსის და მასზე დამაგრებული 7300 კვ.მ მიწის ფართის ¹645, ¹656, ¹648, ¹652 და ¹641 საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრებზე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის შესახებ“, თანდართული განმარტებითი ბარათით.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის ზემოაღნიშნული განკარგულების პროექტი მოამზადა და საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგინა საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტრომ მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, რადგან „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი იყო, რომ საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, შესაბამის პირთა თანხმობისას, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (წილის, აქციების, შენობა-ნაგებობების და სხვა) პირდაპირი ფორმით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული სახელმწიფო ქონების ღირებულებად. მართალია, აღნიშნული წინადადებები მომზადებული და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენილ იქნა, მაგრამ განხორციელებული საკანონმდებლო და სტრუქტურული ცვლილებების თანახმად, „საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლით განისაზღვრა საქართველოს მთავრობის კომპეტენცია, მათ შორის, სამინისტროების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი, სახელმწიფო ქონებისა და სახელმწიფო საშინაო ვალის მართვა.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ, რადგან სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებდა საქართველოს პრეზიდენტი, რაც მისი დისკრეციული უფლებამოსილება იყო, არც ერთი ნორმატიული აქტით არ იყო დადგენილი საქართველოს პრეზიდენტისთვის წინადადების მიწოდებამდე მისი მთავრობის სხდომაზე განხილვის ვალდებულება და არც საქართველოს მთავრობას ეკისრებოდა ამგვარი წინადადებების წარდგენის ვალდებულება.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, მართალია, პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაწყვეტილების მიღება საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციულ უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა, მაგრამ, ამასთანავე, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად შეიძლებოდა წარდგენოდა საკითხები, რაც საქართველოს მთავრობის კომპეტენციას მიეკუთვნებოდა, მათ შორის, საკითხები, რომლებიც ეხებოდა საქართველოს პრეზიდენტის აქტების პროექტებს, სახელმწიფო ქონების მართვის განხორციელებას და სახელმწიფო საშინაო და საგარეო ვალების მართვის უზრუნველყოფას. ამდენად, საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი, რომელიც ეხებოდა სახელმწიფო ქონების პირდაპირი წესით მიყიდვას და ამასთან, დაკავშირებული იყო სახელმწიფო საშინაო ვალის სანაცვლოდ სახელმწიფო ქონების გადაცემასთან, აუცილებელი იყო განხილულიყო საქართველოს მთავრობის სხდომაზე, რადგან აღნიშნული სწორედ მის კომპეტენციაში შემავალ საკითხებს განეკუთვნებოდა, ხოლო ხსენებული რეგლამენტის 39-ე მუხლით დადგენილი იყო, რომ თუ სამართლებრივი აქტის პროექტი ითვალისწინებდა საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტის მიღებას, ამ შემთხვევაში აღნიშნულ დოკუმენტს უნდა დართვოდა საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტის პროექტიც. საქმეში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ მომზადებული საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი, რომელიც 2005 წლის 9 სექტემბრის ¹16/421 წერილით გაეგზავნა შესათანხმებლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, რაც იმ დრომდე არ იყო შეთანხმებული და ჭიანურდებოდა გაურკვეველი მიზეზით.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანებით დამტკიცებული „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულებით“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ევალებოდა საქართველოს პრეზიდენტისთვის სათანადო წინადადებების წარდგენა, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული საკითხი ეხებოდა ასევე სახელმწიფო საშინაო ვალს, რომლის აღრიცხვა, მართვა და მომსახურება, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის ¹39 დადგენილებით დამტკიცებული “საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დებულებით” გათვალისწინებული ამავე სამინისტროს ფუნქცია იყო, აუცილებელი იყო აღნიშნული საკითხი შეთანხმებული ყოფილიყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან. ამასთან, საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული იყო, რომ თუ სამინისტროს გამგებლობის სფეროს მიკუთვნებული საკითხი ეხებოდა, აგრეთვე, სხვა სამინისტროს და მათ შორის ვერ ხერხდებოდა თანხმობის მიღწევა, საკითხი განიხილებოდა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე და მის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებდა საქართველოს მთავრობა. ამდენად, იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული საკითხი ეხებოდა, როგორც საქართველოს ეკონომიკური განვითარების, ისე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროებს და მიუხედავად იმისა, რომ არა ერთხელ იქნა მომზადებული საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტის პროექტი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ და გაგზავნილი შესათანხმებლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში, მისი განხილვა იმ დრომდე ჭიანურდებოდა, ამიტომ, ხსენებული საკითხი განხილული უნდა ყოფილიყო საქართველოს მთავრობის სხდომაზე. რაც შეეხებოდა იმ გარემოებას, რომ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 6 ივლისის ¹30 და 2006 წლის 8 თებერვლის ¹5 სხდომების ოქმებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროებს დაევალათ გადაწყვეტილების პროექტის მომზადება და საქართველოს მთავრობის სხდომაზე წარდგენა, ხოლო ხსენებული დავალება არ სრულდებოდა, აღნიშნულის კონტროლი ასევე მოპასუხის პრეროგატივა იყო, რადგან საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის 30-ე მუხლის თანახმად, ოქმის სახით გაფორმებული დავალება სავალდებულო იყო შესასრულებლად აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებისა და თანამდებობის პირთათვის, ხოლო დავალების შესრულების ვადა მითითებული იყო იმავე რეგლამენტის 31-ე მუხლში, რაც მთლიანად უგულებელყოფილი იყო, როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულების – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, ისე მოპასუხე საქართველოს მთავრობის მიერ.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილებით საქართველოს მთავრობას დაევალა „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები, რაც იმ დრომდე არ იყო შესრულებული, ხოლო ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება არ უნდა ყოფილიყო კანონსაწინააღმდეგო, მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხე საქართველოს მთავრობის უმოქმედობით ირღვეოდა საქართველოს კანონმდებლობა, რაც ეწინააღმდეგებოდა სამართლის ზოგად პრინციპებსაც – სამართალურთიერთობის სტაბილურობის, კეთილსინდისიერებისა და კანონიერების პრინციპებს, აღნიშნულით კი მოსარჩელეებს ადგებოდათ პირდაპირი და უშუალო (ინდივიდუალური) ზიანი და ილახებოდა კანონით დაცული მათი უფლებები, რომლებიც სწორედ „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“, „სახელმწიფო ვალის შესახებ“ საქართველოს კანონებითა და არა ერთი კანონქვემდებარე აქტით იყო დაცული.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 33¹-ე მუხლის თანახმად, თუ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელება ან უარი რაიმე მოქმედების შესრულებაზე უკანონო იყო და ის პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს, სასამართლო ამ კოდექსის 24-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანდა გადაწყვეტილებას, რომლითაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ავალებდა განეხორციელებინა ეს მოქმედება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს მთავრობამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელანტის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო უკანონო და უნდა გაუქმებულიყო. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის დასაბუთებული პოზიცია და მიიჩნია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი, რომელიც ეხებოდა სახელმწიფო ქონების პირდაპირი წესით მიყიდვას და ამასთან, დაკავშირებული იყო სახელმწიფო საშინაო ვალის სანაცვლოდ სახელმწიფო ქონების გადაცემასთან, აუცილებლად უნდა განხილულიყო საქართველოს მთავრობის სხდომაზე. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო დაეყრდნო საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებულ საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლს. აღნიშნული მუხლით განსაზღვრული იყო, რომ საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად შეიძლებოდა წარდგენოდა საკითხები, რაც საქართველოს მთავრობის კომპეტენციას მიეკუთვნებოდა, მათ შორის, საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტები. ამდენად, ხსენებული ნორმა ითვალისწინებდა მხოლოდ შესაძლებლობას, საქართველოს მთავრობას განეხილა საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტები, ანუ მას არ ჰქონდა სავალდებულო ხასიათი, რის გამოც სასამართლოს მოსაზრება, რომელმაც აუცილებლად მიიჩნია ზემოაღნიშნული საკითხის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განხილვა, იყო უსაფუძვლო. გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზაციის პროცედურა სრულად იყო მოწესრიგებული საქართველოს კანონმდებლობით, კერძოდ, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანებით დამტკიცებული „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულების” პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად და „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებდა საქართველოს პრეზიდენტი. ამდენად, სასამართლომ საქმეში არსებული მასალებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საწინააღმდეგოდ, მიუთითა რა მოცემული საკითხის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე აუცილებელ, სავალდებულო განხილვაზე, გასცდა თავისი კომპეტენციის ფარგლებს და გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით კანონსაწინააღმდეგოდ, ფაქტობრივად, დაადგინა ამ საკითხის განხილვა-გადაწყვეტის ახალი წესი.

აპელანტის მტკიცებით, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასევე არასწორად იყო მითითებული, რომ, თითქოს საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, იმის გათვალისწინებით, რომ განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში არა ერთხელ იქნა მომზადებული საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტის პროექტი, რომელიც გაგზავნილი იყო შესათანხმებლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში და მისი განხილვა ჭიანურდებოდა, ამიტომ, საკითხი განხილული უნდა ყოფილიყო საქართველოს მთავრობის სხდომაზე.

აპელანტის განმარტებით, საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის თანახმად, თუ სამინისტროს გამგებლობის სფეროს მიკუთვნებული საკითხი ეხებოდა, აგრეთვე, სხვა სამინისტროს და მათ შორის ვერ ხერხდებოდა თანხმობის მიღწევა, საკითხი განიხილებოდა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე და ამის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებდა საქართველოს მთავრობა. მოცემულ შემთხვევაში კანონმდებელმა ამ ნორმის გამოყენების აუცილებელ პირობად მიიჩნია სამინისტროთა შორის თანხმობის მიუღწევლობა, რასაც მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით, ადგილი არ ჰქონია. საქმეში არ იყო წარმოდგენილი არავითარი მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ დაიწუნა განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით, საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტის პროექტი ან უარი განაცხადა მის შეთანხმებაზე. ამდენად, ამ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროებს შორის სარჩელის საგნის, ანუ საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი სამართლებრივი აქტის პროექტის თაობაზე შეუთანხმებლობა. შესაბამისად, არასწორი იყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი მოთხოვნა, აღნიშნული მოტივით საკითხის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განხილვის აუცილებლობის თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 მარტის განჩინებით მოწინააღმდეგე მხარე ი. ი.-ს უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნენ გ. და ნ. ს.-ები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით საქართველოს მთავრობის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე საქართველოს მთავრობას დაევალა საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების კონკრეტული პროექტის მომზადება და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენა, მოსარჩელეთათვის აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ ერთი თვის ვადაში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლო გასცდა თავისი კომპეტენციის ფარგლებს და საქართველოს მთავრობას დაავალა ისეთი რამ, რაც კანონმდებლობით მას სავალდებულოდ შესასრულებლად არ ეკისრებოდა, კერძოდ, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის თანახმად, საქართველოს მთავრობას ჰქონდა შესაძლებლობა და არა ვალდებულება, მთავრობის სხდომაზე განეხილა და გადაეწყვიტა საქართველოს პრეზიდენტისთვის სამართლებრივი აქტების პროექტების წარდგენის საკითხი. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლომ დაავალა რა საქართველოს მთავრობას საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების შესაბამისი პროექტის მომზადება და წარდგენა, კანონსაწინააღმდეგოდ, ფაქტობრივად, დაადგინა ამ საკითხის განხილვა-გადაწყვეტის ახალი წესი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მოსაზრება იყო აშკარად მცდარი, რადგან საქართველოს მთავრობის დავალდებულება, მოემზადებინა საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი, არ მომდინარეობდა სასამართლოსგან, რომელიც არ გასცდენია თავისი კომპეტენციის ფარგლებს, არამედ გამომდინარეობდა საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის შესაბამისი დადგენილებიდან, რომელშიც სიტყვასიტყვით იყო მითითებული, რომ საქართველოს მთავრობას დავალებოდა, „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაწვრილებით და საფუძვლიანად იყო დასაბუთებული, თუ რატომ უნდა დავალებოდა საქართველოს მთავრობას საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება კონკრეტულ მოსარჩელეებთან დაკავშირებით, ხოლო სასამართლოს აღნიშნული მოსაზრებები ვერ იქნა გაბათილებული აპელანტის მიერ. ამრიგად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ, თუმცა საქალაქო სასამართლოს არ უნდა დაევალებინა საქართველოს მთავრობისათვის მოემზადებინა საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარსადგენად ისეთი შინაარსის განკარგულების პროექტი, რომლითაც აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, მოსარჩელეებისათვის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით უშუალოდ უნდა გადაეცათ ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე დაუმთავრებელი მშენებარე კორპუსი. საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ზემოხსენებული დადგენილებით საქართველოს მთავრობას ზოგადად დაევალა, რომ მას საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები. ამდენად, საქართველოს მთავრობის დისკრეციული უფლებამოსილება იყო, თვითონ განესაზღვრა, სახელმწიფო გამგებლობაში არსებული თუ რომელი შენობა-ნაგებობები ან მიწის ნაკვეთები გადაეცა მოსარჩელეებისთვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქალაქო სასამართლომ ამ ნაწილში არასწორად განმარტა ზემოაღნიშნული სამართლის ნორმა, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლის (გაუქმების), საქართველოს მთავრობის სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით ახალი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა იმის თაობაზე, რომ საქართველოს მთავრობას დავალებოდა საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტის მომზადება და მისთვის წარდგენა, სრულიად საფუძვლიანი იყო და იგი პირდაპირ გამომდინარეობდა საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ზემოაღნიშნული დადგენილებიდან. უფრო მეტიც, ხსენებულ დადგენილებაში ნათლად იყო მითითებული, რომ საქართველოს მთავრობას დროულად უნდა მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები. ხსენებული დადგენილების მიღებიდან გასული იყო თითქმის 2 წელი, მაგრამ საქართველოს მთავრობამ არათუ დროულად, არამედ საერთოდ არ შეასრულა ამ დადგენილების დანაწესები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობას ზუსტად უნდა განსაზღვროდა ვადა, რათა მას აღესრულებინა საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს მითითებული დადგენილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს მთავრობამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უკანონოა და უნდა გაუქმდეს. სააპელაციო სასამართლო ხსენებული გადაწყვეტილების მიღებისას, ძირითადად, დაეყრდნო საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ზემოხსენებულ დადგენილებას და მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა იყო საფუძვლიანი და იგი პირდაპირ გამომდინარეობდა საქართველოს პარლამენტის აღნიშნული დადგენილებიდან, რომლის თანახმად, საქართველოს მთავრობას დაევალა „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოამზადოს და საქართველოს პრეზიდენტს დასამტკიცებლად წარუდგინოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებისთვის მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოს პარლამენტის ზემოხსენებულ დადგენილებაში მითითებული დავალება უნდა შესრულებულიყო „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნების საფუძველზე. „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი კი, ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული 2006 წლის 1 იანვრიდან. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, აგრეთვე, ისიც, რომ საქართველოს პარლამენტის აღნიშნულ დადგენილებაში მითითებული საკანონმდებლო აქტები, რომელთა მოთხოვნათა შესრულების მიზნითაც იქნა გამოცემული ხსენებული დადგენილება, სასამართლოში საქმის განხილვის დროისათვის იურიდიულად ძალადაკარგულ აქტებს წარმოადგენდა, კერძოდ, „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-4, მე-5 პუნქტები და „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტები, რომლებშიც მითითებული იყო, რომ საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს, ასევე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით საქართველოს პრეზიდენტისთვის უნდა წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ. შესაბამისად, აღნიშნული ნორმატიული აქტების ხსენებული ნორმები მიღებული იყო 2001 წლიდან 2005 წლამდე ვადით. „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით კი, ნორმატიული აქტი ან მისი ნაწილი ძალას კარგავს იმ შემთხვევაში, თუ გავიდა ვადა, რომლითაც იგი იქნა მიღებული. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ზემოაღნიშნული დადგენილება იურიდიული ძალის არმქონეა, ვინაიდან „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, იურიდიული ძალა არა აქვს ძალადაკარგულად გამოცხადებული საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე მიღებულ კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა იგი გამოცხადებული ძალადაკარგულად.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის დადგენილებიდან გამომდინარე, რომლითაც საქართველოს მთავრობას ევალებოდა საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე საპრივატიზებო ქონების გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები, დაადგინა, რომ სახელმწიფოს გამგებლობაში არსებული შენობა-ნაგებობების ან მიწის ნაკვეთების აღნიშნულ პირებზე გადაცემა იყო საქართველოს მთავრობის დისკრეციული უფლებამოსილება. სააპელაციო სასამართლომ, გარდა იმისა, რომ იურიდიული ძალის არმქონე დადგენილებიდან გამომდინარე, განსაზღვრა ხსენებული დისკრეციული უფლებამოსილება, არ გაითვალისწინა „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-6 პუნქტის, მე-12 მუხლის მე-5 პუნქტის, „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-7 პუნქტის, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანებით დამტკიცებული „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულების” პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნები, რომელთა თანახმად, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს და შესაბამის პირობებს ადგენს საქართველოს პრეზიდენტი. ამდენად, სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისთვის გადაცემა საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილებაა, რამდენადაც ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო აქტებით მინიჭებული უფლებიდან გამომდინარე, მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტია უფლებამოსილი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება.

კასატორის მტკიცებით, აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამართლის ნორმა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაწვრილებით და საფუძვლიანად იყო დასაბუთებული, თუ რატომ უნდა დავალებოდა საქართველოს მთავრობას საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება კონკრეტულ მოსარჩელეებთან დაკავშირებით და მცდარად მიიჩნია მისი მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ, დაავალა რა საქართველოს მთავრობას საქართველოს პრეზიდენტის აქტის პროექტის მომზადება და წარდგენა, ფაქტობრივად, კანონსაწინააღმდეგოდ დაადგინა ამ საკითხის განხილვა-გადაწყვეტის ახალი წესი. საქართველოს მთავრობის მოსაზრება გამომდინარეობდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან, რომელშიც მითითებულია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტი, რომელიც ეხება სახელმწიფო ქონების პირდაპირი წესით მიყიდვას და ამასთან, დაკავშირებულია სახელმწიფო საშინაო ვალის სანაცვლოდ სახელმწიფო ქონების გადაცემასთან, აუცილებელია განხილულ იქნეს საქართველოს მთავრობის სხდომაზე. ამრიგად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ განსაზღვრა, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აღნიშნული საკითხის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განხილვის აუცილებლობა და სავალდებულოობა და არ გაითვალისწინა, რომ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის თანახმად, საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად შეიძლება წარედგინოს საკითხები, რომლებიც საქართველოს მთავრობის კომპეტენციას მიეკუთვნება, მათ შორის, საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტები. აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს საქართველოს მთავრობის მიერ საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტების განხილვის მხოლოდ შესაძლებლობას და იგი საქართველოს მთავრობას არ აკისრებს მათი განხილვის ვალდებულებას, ანუ მას არა აქვს სავალდებულო ხასიათი და შესაბამისად, სასამართლოს აღნიშნული მოსაზრება არის უსაფუძვლო.

კასატორის მტკიცებით, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების პროცედურა სრულად არის მოწესრიგებული საქართველოს კანონმდებლობით, კერძოდ, „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულებით“, რომლის მე-2 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ქონების შესყიდვის მსურველი განცხადებით მიმართავს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს და წარუდგენს განსაზღვრულ დოკუმენტებს. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო იხილავს შემოსულ განცხადებას ერთი თვის ვადაში, რის შემდეგაც სათანადო წინადადებებს წარუდგენს საქართველოს პრეზიდენტს, რომელიც საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას და ადგენს პირდაპირი მიყიდვის წესით გასაყიდი ქონების პირობებს. ამ საკითხის მომწესრიგებელი აღნიშნული ნორმების საწინააღმდეგოდ, სასამართლომ სრულიად ახალი პროცედურა განსაზღვრა და მიუთითა, რომ აუცილებელი იყო ასეთი საკითხები განეხილა საქართველოს მთავრობას, რაც არ შეესაბამება სამართლის არც ერთ ნორმას.

კასატორის მოსაზრებით, საკასაციო საჩივარში მოყვანილი არგუმენტების საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ შეფასება და კანონშესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანა მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 17 სექტემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 17 სექტემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 28 ნოემბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 24 იანვარს, 11.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიისადმი ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს (ამჟამად ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველო) 2000 წლის 31 აგვისტოს წერილის მიხედვით, ქ. თბილისის მერიას განცხადებით მიმართეს 645-ე კოოპერატიულ ბინათმშენებლობაში გაწევრიანებულმა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის თანამშრომლებმა, რომლებმაც დასვეს საკითხი მათ მიერ კოოპერატიულ ბინათმშენებლობაში შეტანილი თანხების სანაცვლოდ, გადასცემოდათ ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩაზე მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საკონსტრუქტორო ბიუროს მშენებარე შენობა საცხოვრებელი ბინების მოსაწყობად (ს.ფ. 28). საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროსადმი (ამჟამად საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო) საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიამ 2002 წლის 30 იანვრის წერილით ითხოვა ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი, კარკასული შენობა, მიმდებარე 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთით შეტანილიყო საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადასაცემი ობიექტების ნუსხაში მიზნობრივად, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში მომუშავე კოოპერატიულ ბინათმშენებელთა მიმართ არსებული სახელმწიფო ვალის დასაფარავად (ს.ფ. 29-30). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის 2001 წლის 14 ივნისის ¹89 დადგენილების საფუძველზე, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს (ამჟამად საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო) გადაეცა ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი ადმინისტრაციულ-ლაბორატორიული კორპუსი, კოოპერატიული ბინათმშენებლობით დაზარალებულ იმავე აკადემიის თანამშრომელთა მიმართ სახელმწიფო საშინაო ვალის დასაფარავად (ს.ფ. 31-32). 2003 წლის 4 თებერვალს საქართველოს ფინანსთა და ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრების მიერ ვიზირებული საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტი დანართის სახით თანდართულ მასალებთან ერთად, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტრომ (ამჟამად საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო) გადაუგზავნა საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიას (ს.ფ. 34). საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა 2004 წლის 14 ივლისს კონტროლზე აყვანილი ¹256/28 წერილით საქართველოს მთავრობის კანცელარიის კონტროლის დეპარტამენტის უფროსის წერილის საფუძველზე, მიმართა საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და ფინანსთა მინისტრებს იმის თაობაზე, რომ დაეჩქარებინათ კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრებისათვის საკომპენსაციო თანხების ნაცვლად, პირდაპირი მიყიდვის წესით ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი ადმინისტრაციული კორპუსისა და მასზე დამაგრებული 7300 კვ.მ მიწის ფართის გადაცემის საკითხის წარდგენა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე (ს.ფ. 44-46). საქართველოს მთავრობის კანცელარიისადმი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 2 ნოემბრის წერილის თანახმად, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2004 წლის 14 ივლისის ¹256/28 დავალების შესრულების უზრუნველსაყოფად, ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს ადმინისტრაციულ-ლაბორატორიული დაუმთავრებელი მშენებარე კორპუსის და მასზე დამაგრებული მიწის ფართის დადგენილი წესით კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით დაზარალებულ მოქალაქეებზე გადაცემის მიზნით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ ახლო პერიოდში წარდგენილი იქნებოდა შესაბამისი წინადადებები საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად (ს.ფ. 49).

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს მთავრობის კანცელარიისადმი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 29 ნოემბრის წერილის მიხედვით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში მიმდინარეობდა კომპლექსური რეფორმა, რომლის დასრულებისთანავე მის მიერ გატარდებოდა ღონისძიებები საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტის საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად წარდგენისათვის (ს.ფ. 51). საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო და დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტებმა, შესაბამისად, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და საქართველოს პრემიერ-მინისტრს მიმართეს თხოვნით ამ საკითხზე უმოკლეს დროში საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისა და დავალიანების დაფარვის პრაქტიკული განხორციელების თაობაზე (ს.ფ. 57-59). საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა 2005 წლის 27 აპრილისა და 2005 წლის 3 მაისის წერილებით მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე დაუმთავრებელი შენობისა და მასზე დამაგრებული მიწის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით კოოპერატიულ ბინათმშენებლობაში დაზარალებულ მეცნიერ-თანამშრომელთათვის გადაცემის პროცესის გაჭიანურება წარმოადგენდა აღნიშნულ პირთა უფლებების დარღვევას (ს.ფ. 68-70). საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 6 ივლისის ¹30 ოქმით ინფორმაცია მიღებულ იქნა ცნობად და საქართველოს ფინანსთა და ეკონომიკური განვითარების სამინისტროებს დაევალათ საქართველოს მთავრობის შემდეგ სხდომაზე წარედგინათ პროექტი იმავე საკითხის მოგვარების თაობაზე (ს.ფ. 74-77). საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსადმი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2005 წლის 9 სექტემბრის წერილის თანახმად, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესათანხმებლად წარუდგინა საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტი თანდართულ განმარტებით ბარათთან ერთად (ს.ფ. 170-174). საქართველოს მთავრობის კანცელარიის იურიდიულმა დეპარტამენტმა საქართველოს პრემიერ-მინისტრისადმი წარდგენილ მოხსენებით ბარათში მიუთითა, რომ მოსარჩელეთათვის ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელსაწყოთმშენებლობის საკონსტრუქტორო ბიუროს დაუმთავრებელი კარკასული შენობის, სახელმწიფო ვალის დასაფარავად, გადაცემის საკითხზე კონკრეტული გადაწყვეტილება ვერ იქნა მიღებული, მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული საკითხი განხილულ იქნა 2005 წლის 6 ივლისს საქართველოს მთავრობის სხდომაზე (ს.ფ. 213-214). საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 8 თებერვლის ¹5 სხდომის ოქმით ინფორმაცია მიღებულ იქნა ცნობად და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაევალა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსთან, ქ. თბილისის მერიასა და საქართველოს მთავრობის კანცელარიის იურიდიულ დეპარტამენტთან ერთად, საქართველოს მთავრობის შემდეგ სხდომაზე წარედგინა გადაწყვეტილების პროექტი განხილულ საკითხთან დაკავშირებით (ს.ფ. 215-220).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილებაზე, რომლის მიხედვით, საქართველოს მთავრობას დაევალა „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები. აღნიშნული პროექტების დასრულების შემდეგ ამ პროცესის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში გარკვეული კორექტივების შეტანის შემთხვევაში არ უნდა მომხდარიყო კომპენსაციით დაუკმაყოფილებელ კოოპერატივის წევრთა პირობების გაუარესება.

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად აღნიშნავს, რომ იგი სრულად ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა საქართველოს მთავრობისთვის საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტის მომზადებისა და მისთვის წარდგენის დავალების შესახებ, სრულიად საფუძვლიანია და იგი პირდაპირ გამომდინარეობს საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ზემოაღნიშნული დადგენილებიდან, რადგან ხსენებულ დადგენილებაში ნათლად და სიტყვასიტყვით იყო მითითებული, რომ საქართველოს მთავრობას დავალებოდა, „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა საფუძველზე, დროულად მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო საპრივატიზებო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ კონკრეტული პროექტები.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოს პარლამენტის ზემოხსენებულ დადგენილებაში მითითებული დავალება უნდა შესრულებულიყო „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნების საფუძველზე, ხოლო „საქართველოს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული 2006 წლის 1 იანვრიდან, საქართველოს პარლამენტის აღნიშნულ დადგენილებაში მითითებული საკანონმდებლო აქტები კი, რომელთა მოთხოვნათა შესრულების მიზნითაც იქნა გამოცემული ხსენებული დადგენილება, სასამართლოში საქმის განხილვის დროისათვის იურიდიულად ძალადაკარგულ აქტებს წარმოადგენდა, კერძოდ, „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტები და „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტები, რომლებშიც მითითებული იყო, რომ საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს (ამჟამად საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო), ასევე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით საქართველოს პრეზიდენტისთვის უნდა წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ და შესაბამისად, აღნიშნული ნორმატიული აქტების ხსენებული ნორმები მიღებული იყო 2001 წლიდან 2005 წლამდე ვადით. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ხსენებული საკანონმდებლო აქტების ძალადაკარგულად გამოცხადება არ ათავისუფლებს საქართველოს მთავრობას საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილებით მისთვის დაკისრებული ვალდებულების შესრულებისაგან.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-6 პუნქტის, მე-12 მუხლის მე-5 პუნქტის, „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-7 პუნქტის, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანებით დამტკიცებული „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულების” პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნები, რომელთა თანახმად, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს და შესაბამის პირობებს ადგენს საქართველოს პრეზიდენტი და ამდენად, სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისთვის გადაცემა საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილებაა, რამდენადაც ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო აქტებით მინიჭებული უფლებიდან გამომდინარე, მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტია უფლებამოსილი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორი სადავოდ ხდის იმას, რაც, ამ შემთხვევაში საერთოდ არ არის სადავო, კერძოდ, მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისთვის გადაცემა საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილებაა და მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტია უფლებამოსილი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, მოსარჩელეთათვის სახელმწიფო ქონების გადაცემა, შეიძლება ითქვას, ორი ნაწილისაგან შედგება, კერძოდ, სახელმწიფო საპრივატიზაციო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთი) გადაცემის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადებისაგან, საქართველოს პრეზიდენტისათვის მისი წარდგენისაგან და სახელმწიფო ქონების შესაბამისი პირებისათვის გადაცემისაგან, რომელთა განხორციელებაზე უფლებამოსილ სუბიექტებს წარმოადგენენ, შესაბამისად, საქართველოს მთავრობა და საქართველოს პრეზიდენტი. ამდენად, უდავოა, რომ სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისთვის გადაცემა საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილება იყო, რომლის განსახორციელებლად აუცილებელი იყო საქართველოს მთავრობის მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება.

ზემოაღნიშნულის თაობაზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 30 მაისის სხდომაზე მოსარჩელეთა წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობას, თუნდაც საქართველოს პრეზიდენტს უნდა დარჩენოდა დისკრეციული უფლებამოსილება, რომ თვითონ გადაეწყვიტა, თუ რომელი ობიექტი უნდა გადასცემოდათ მოსარჩელეებს და ისინი თანახმა იყვნენ სხვა ობიექტის მიღებაზეც.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებულ საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის მიხედვით, საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად დადგენილი წესით შეიძლება წარედგინოს საკითხი, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობის საფუძველზე, მთავრობის კომპეტენციას განეკუთვნება, მათ შორის, ამავე პუნქტის “ა” ქვეპუნქტის თანახმად _ საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტები.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 9 ივლისის ¹57 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლი ითვალისწინებს საქართველოს მთავრობის მიერ საქართველოს პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტების პროექტების განხილვის მხოლოდ შესაძლებლობას და იგი საქართველოს მთავრობას არ აკისრებს მათი განხილვის ვალდებულებას, ანუ მას არა აქვს სავალდებულო ხასიათი. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ აღნიშნული საკითხი დავას არ უნდა იწვევდეს, რადგან, ჯერ ერთი, საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის პირველ პუნქტში მითითებულია არა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე საკითხის განხილვის შესაძლებლობაზე ან ვალდებულებაზე, არამედ არაამომწურავად არის განსაზღვრული საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველ საკითხთა წრე ამავე ქვეპუნქტში ჩამოთვლილი საკითხებით, რომლებიც შემოფარგლულია საქართველოს მთავრობის კომპეტენციით, ანუ ხაზგასმულია იმაზე, თუ რა საკითხები შეიძლება წარედგინოს საქართველოს მთავრობის სხდომას განსახილველად, რასაც ადასტურებს საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტიც, რომლის თანახმად, მთავრობის სხდომაზე განიხილება ის საკითხები, რომლებიც საქართველოს კანონმდებლობისა და ამ რეგლამენტის შესაბამისად, განეკუთვნება მთავრობის კომპეტენციას. მეორეც, საქართველოს მთავრობის რეგლამენტის მე-14 მუხლის პირველ პუნქტში მოცემული საკითხების ჩამონათვალში შედის ხსენებული პუნქტის “ი” და “ლ” ქვეპუნქტებით რეგლამენტირებული საკითხები, შესაბამისად, სახელმწიფო ქონების მართვის განხორციელება და სახელმწიფო საშინაო და საგარეო ვალების მართვის უზრუნველყოფა.

საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივარზე საკასაციო წარმოდგენილ შესაგებელში მოსარჩელეთა წარმომადგენლები თ. გ.-ე და ლ. ლ.-ე მიუთითებენ, რომ ის ფაქტი, რომ სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისათვის გადაცემა საქართველოს პრეზიდენტის დისკრეციული უფლებამოსილებაა, სასამართლოს ეჭვქვეშ არ დაუყენებია, რასაც ადასტურებს თვით სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც სასამართლომ საქართველოს მთავრობას დაავალა არა სახელმწიფო ქონების მოსარჩელეებისათვის გადაცემა, არამედ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენა მოსარჩელეთათვის აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო ქონების გადაცემის შესახებ, ხოლო საქართველოს პრემიერ-მინისტრისა და საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დავალებებით დასტურდება, რომ სარჩელში წარმოდგენილი საკითხი – საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის მომზადება ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7-ში მდებარე კარკასული შენობის მოსარჩელეთათვის გადაცემის შესახებ და მისი პრეზიდენტისთვის წარდგენა საქართველოს მთავრობის განსახილველი საკითხია, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაბამის სამინისტროებს მოსთხოვდნენ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის არა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე, არამედ პირდაპირ საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენას, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს ამის თაობაზე მოპასუხის მოსაზრების უსაფუძვლობას.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების პროცედურა სრულად არის მოწესრიგებული საქართველოს კანონმდებლობით, კერძოდ, „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულებით“, რომლის მე-2 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ქონების შესყიდვის მსურველი განცხადებით მიმართავს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს და წარუდგენს განსაზღვრულ დოკუმენტებს, ხოლო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო იხილავს შემოსულ განცხადებას ერთი თვის ვადაში, რის შემდეგაც სათანადო წინადადებებს წარუდგენს საქართველოს პრეზიდენტს, რომელიც საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას და ადგენს პირდაპირი მიყიდვის წესით გასაყიდი ქონების პირობებს. კასატორი ამტკიცებს, რომ ამ საკითხის მომწესრიგებელი აღნიშნული ნორმების საწინააღმდეგოდ, სასამართლომ სრულიად ახალი პროცედურა განსაზღვრა და მიუთითა, რომ აუცილებელი იყო ასეთი საკითხები განეხილა საქართველოს მთავრობას, რაც არ შეესაბამება სამართლის არც ერთ ნორმას.

საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაპყრობს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების მიღებისა და აღნიშნული გადაწყვეტილების საქართველოს მთავრობის მიერ საკასაციო წესით გასაჩივრების შემდეგ, გამოცემულ იქნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2007 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/1415 ბრძანება (ძალაში შევიდა გამოქვეყნებისთანავე), რომლითაც დამტკიცდა “სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულება. ხსენებული ბრძანებით ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/102 ბრძანება „სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულების დამტკიცების თაობაზე“, ანუ ამჟამად აღარ მოქმედებს ზემოაღნიშნული დებულება, რომელზეც მიუთითებს კასატორი საქართველოს მთავრობა და იყენებს საკასაციო საჩივრის დასაბუთებისათვის.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ამჟამად მოქმედი, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2007 წლის 20 სექტემბრის ¹1-1/1415 ბრძანებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების მე-6 პუნქტში გარკვევით არის მითითებული, რომ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვა ხორციელდება საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით საქართველოს მთავრობის წარდგინების საფუძველზე, ხოლო საკითხს ამზადებს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება მთლიანად ააგო საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილებაზე და ძირითადად, გამოიყენა ხსენებული დადგენილება, რაზეც კასატორიც მიუთითებს საკასაციო საჩივარში. ამასთან, მართალია, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მართებულად მიუთითა, რომ საქართველოს მთავრობის დისკრეციული უფლებამოსილება იყო, თვითონ განესაზღვრა, სახელმწიფო გამგებლობაში არსებული თუ რომელი შენობა-ნაგებობები ან მიწის ნაკვეთები გადაეცა მოსარჩელეებისთვის, მაგრამ იმავდროულად, საქართველოს პარლამენტის ხსენებული დადგენილების ზუსტი შესაბამისობით, იმავე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით მოპასუხე საქართველოს მთავრობას დაავალა საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების კონკრეტული პროექტის მომზადება და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენა მოსარჩელეთათვის აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა მოსარჩელეებისათვის მათზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ. მიზნობრივად განაწილებულ სახელმწიფო ქონებაზე ხაზგასმამ კი გამოიწვია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სხვადასხვაგვარი გაგება მხარეების მხრიდან, ანუ მიზნობრიობაზე მითითებამ წარმოშვა აზრთა სხვადასხვაობა ამ საკითხთან დაკავშირებით, რასაც ადასტურებს საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე ამის შესახებ მხარეთა განმარტებებიც, კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 14 თებერვლის სხდომაზე საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ, როგორც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით გამოდის, მოსარჩელეებს მიზნობრივად უნდა გადაეცეთ კონკრეტული შენობა, კერძოდ, ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩაზე მდებარე კარკასული შენობა. საკასაციო სასამართლოს იმავე სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელმა კი მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მოსარჩელეები გულისხმობენ, როგორც ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩაზე მდებარე ქონებას, რაც პირველ რიგში არის მათთვის სასურველი, ასევე ნებისმიერ ფორმატში შეიძლება იქნეს განხილული სხვა გონივრული და მისაღები ვარიანტი ქონების გადაცემის შესახებ.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს მთავრობამ თავისი დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში თვითონ უნდა განსაზღვროს, თუ რომელი სახელმწიფო საპრივატიზაციო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთი) თაობაზე უნდა მოამზადოს და წარუდგინოს საქართველოს პრეზიდენტს განკარგულების პროექტი შესაბამისი ქონების მოსარჩელეთათვის, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებისათვის გადაცემის მიზნით (აღიარებული ვალის სანაცვლოდ), ანუ თვითონ უნდა შეაფასოს, საქართველოს პრეზიდენტის მის მიერ მოსამზადებელ განკარგულების პროექტში მოსარჩელეთა მიერ სარჩელში მითითებული, თუ სხვა ქონება უნდა იქნეს შეტანილი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “ლ” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილება არის უფლებამოსილება, რომელიც ადმინისტრაციულ ორგანოს ან თანამდებობის პირს ანიჭებს თავისუფლებას, საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის საფუძველზე კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის იმპერატიულ მოთხოვნას წარმოადგენს დისკრეციული უფლებამოსილების რეალიზების დროს საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის პრინციპის დაცვა, რომლის მატერიალური შინაარსი მდგომარეობს საჯარო და კერძო ინტერესების თანაზომიერ გაწონასწორებასა და მათ მართლზომიერ დაბალანსებაში. ამასთან, დაუშვებელია სხვა ნებისმიერი ორგანოსა თუ პირის ჩარევა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკუთარი, მისთვის კანონმდებლობით ერთმნიშვნელოვნად და ცალსახად მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებაში, რასაც შეიძლება, საბოლოო ჯამში, შედეგად მოჰყვეს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოსთვის მინიჭებული თავისუფალი მოქმედების შეზღუდვა და აღნიშნული უფლებამოსილების რეალიზებაში მისთვის დაბრკოლებების შექმნა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დასარეგულირებლად კონკრეტული ქმედებების განხორციელება _ საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი განკარგულების პროექტის დროულად მომზადება და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენა სწორედ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “ლ” ქვეპუნქტით რეგლამენტირებულ საქართველოს მთავრობის დისკრეციულ უფლებამოსილებას წარმოადგენს.

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასევე მიუთითა, რომ საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1879-რს დადგენილების მიღებიდან გასული იყო თითქმის 2 წელი, მაგრამ საქართველოს მთავრობამ არათუ დროულად, არამედ საერთოდ არ შეასრულა ამ დადგენილების დანაწესები, რის გამოც საქართველოს მთავრობას ზუსტად უნდა განსაზღვროდა ვადა, რათა მას აღესრულებინა საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს მითითებული დადგენილება. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს მთავრობას ამისათვის განუსაზღვრა ერთი თვის ვადა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ერთთვიანი ვადა არ არის გონივრული ვადა, რომლის განმავლობაშიც საქართველოს მთავრობა შეძლებდა საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების კონკრეტული პროექტის მომზადებისა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის მისი წარდგენის თაობაზე დავალების შესრულებას, მოსარჩელეთათვის აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე მიზნობრივად განაწილებული სახელმწიფო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები) გადაცემის შესახებ. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია საქართველოს მთავრობას დაევალოს დროულად, გონივრულ ვადაში განახორციელოს საკასაციო სასამართლოს ამ გადაწყვეტილებით მისთვის დავალებული ქმედებები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მართალია, სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო მოცემულ საქმეზე, მაგრამ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში “მიზნობრივად” განაწილებულ სახელმწიფო ქონებაზე მითითებისა და საქართველოს მთავრობისათვის ერთი თვის ვადის არასწორად მიცემის გამო, აღნიშნული გადაწყვეტილება ექვემდებარება შეცვლას სარეზოლუციო ნაწილში დასახელებული ორი ელემენტის კუთხით, კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს მიზანშეუწონლად მიაჩნია “მიზნობრიობაზე” მითითება მისი დივერგენტული გაგების გამორიცხვის უზრუნველყოფისთვის, ასევე _ კასატორი საქართველოს მთავრობის შეზღუდვა ერთთვიანი ვადით მისთვის დავალებული ქმედებების განხორციელებაში, ამასთან, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ აღნიშნული როდი ნიშნავს კასატორი საქართველოს მთავრობის მიერ მისთვის დავალებული ქმედებების განხორციელების გაჭიანურებას, არამედ გულისხმობს ხსენებული ქმედებების იმ ვადაში განხორციელებას, რაც ჩვეულებრივ, გონივრული გაგებით საჭიროა მათი რეალიზებისათვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრების _ ვ. ბ.-ის, შ. ნ.-ის, გ. ბ.-ის, მ. ჯ.-ს, ფ. ა.-ის, მ. კ.-ის, ნ. ტ.-ის, ე. ტ.-ის, დ. კ.-ს, ზ. ბ.-ის, გ. და ნ. ს.-ების (ი. ი.-ს უფლებამონაცვლეები), ლ. ბ.-ის, მ. გ.-ის, ო. ე.-ის, გ. წ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდება ნაწილობრივ და მოპასუხე საქართველოს მთავრობას დაევალება, დროულად მოამზადოს და წარუდგინოს საქართველოს პრეზიდენტს განკარგულების პროექტი მოსარჩელეთათვის, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებისათვის, აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, სახელმწიფო საპრივატიზაციო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთი) გადაცემის შესახებ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრების _ ვ. ბ.-ის, შ. ნ.-ის, გ. ბ.-ის, მ. ჯ.-ს, ფ. ა.-ის, მ. კ.-ის, ნ. ტ.-ის, ე. ტ.-ის, დ. კ.-ს, ზ. ბ.-ის, გ. და ნ. ს.-ების (ი. ი.-ს უფლებამონაცვლეები), ლ. ბ.-ის, მ. გ.-ის, ო. ე.-ის, გ. წ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; დაევალოს მოპასუხე საქართველოს მთავრობას, დროულად მოამზადოს და წარუდგინოს საქართველოს პრეზიდენტს განკარგულების პროექტი მოსარჩელეთათვის, როგორც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებისათვის, აღიარებული ვალის სანაცვლოდ, სახელმწიფო საპრივატიზაციო ქონების (შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთი) გადაცემის შესახებ;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.