¹ბს-878-841(კ-06) 7 თებერვალი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა რ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2004 წლის 9 მარტს რ. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიექტების დაცვის სამსახურისა და სს “ე-ის” მიმართ და საბოლოოდ, დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით შრომითი მოვალეობების შესრულებისას ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანისა და მორალური ზიანის _ 16749 ლარის ანაზღაურება, ხოლო 2004 წლის 13 სექტემბრიდან ყოველთვიური სარჩოს სახით 152 ლარის გადახდა მოითხოვა.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მუშაობდა საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიექტების დაცვის სამსახურის ცვლის უფროსად, პარალელურად კი _ სს “ე-ში” და ორივე სამსახურიდან მთლიანობაში, ხელფასის სახით _ 179 ლარს იღებდა. 2002 წლის 13 ივლისს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიქტების დაცვის სამსახურში, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს, დაცვის მუშაკმა ოთახში ნებართვის გარეშე უცხო პიროვნება შემოუშვა, რაზეც მოსარჩელემ შენიშვნა მისცა და უცხო პიროვნებას ოთახის დატოვება მოსთხოვა. მას შემდეგ, რაც პიროვნება შენობიდან გაიყვანეს, მან ჩაკეტილი კარის ღია სარკმლიდან მოსარჩელეს სხეულის დაზიანება მიაყენა, რის შედეგადაც რ. გ-ს თვალის ოპერაცია და სტაციონარში მკურნალობა დასჭირდა. აღნიშნულის შედეგად, მოსარჩელემ 85%-ით დაკარგა შრომის უნარი და მეორე ჯგუფის ინვალიდობა დაუდგინეს.
მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ სხეულის დაზიანება მიღებული ჰქონდა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას და “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულების მე-2 თავის მე-13 პუნქტის საფუძველზე ორივე მოპასუხისაგან სოლიდარულად 16749 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება ჰქონდა.
მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული თანხიდან 6749 ლარი უშუალოდ მიყენებული ზიანის, თვალის სამკურნალოდ ჩატარებული ოპერაციის ღირებულებისა და მომავალში ჩასატარებელი მკურნალობის თანხას წარმოადგენდა, ხოლო 10000 ლარს მორალური ზიანის საკომპენსაციოდ მოითხოვდა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად 16749 ლარისა და 2004 წლის 13 სექტემბრიდან ჯანმრთელობის მორიგ გადამოწმებამდე ყოველთვიური სარჩოს სახით 152 ლარის დაკისრება მოითხოვა.
მოპასუხე საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიექტების დაცვის სამსახურის წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და შესაგებელში აღნიშნა, რომ “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ბრძანებულების პირველი თავის მე-3 პუნქტის თანახმად, დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს ყოველთვიური სარჩოს გადახდით ზიანი უნდა აუნაზღაუროს იმ დამქირავებელმა, რომელთანაც იგი ზიანის მიყენების მომენტისათვის შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა და თუ სახეზე იყო დამქირავებლის ბრალის არსებობა დამდგარ შედეგთან მიმართებაში. მოპასუხის ბრალის არსებობა კი მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდებოდა.
თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 სექტემბრის გადაწყვეტილებით რ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება რ. გ-მა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 15 აპრილის საოქმო განჩინებით, საქმეში მონაწილე საქართველოს კავშირგაბმულობისა და კომუნიკაციების სამინისტროს რეორგანიზაციის გამო, მის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 მაისის საოქმო განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად საქართველოს კავშირგაბმულობისა და ფოსტის სამინისტროს ობიექტების დაცვის სამსახურის სალიკვიდაციო კომისია ჩაება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის განჩინებით რ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ რ. გ-ის მოთხოვნა სს “ე-ის” მიმართ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე იყო უსაფუძვლო და განმარტა, რომ “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულება ზიანის ანაზღაურების არსებით წინაპირობად დაზარალებულსა და შესაბამის ორგანიზაციას შორის არსებული შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოვალეობების შესრულებას მიიჩნევდა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ დასახიჩრების მომენტში რ. გ-ი თავის სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა, როგორც საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიექტების დაცვის სამსახურის მუშაკი და არა როგორც სს “ე-ის” თანამშრომელი. მართალია, ამ საქმიანობასთან ერთად აპელანტი მუშაობდა სს “ე-ში”, მაგრამ მან ტრავმა მიიღო დაცვის ობიექტზე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას, რაც, თავისთავად, გამორიცხავდა სს “ე-ის” პასუხისმგებლობას.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ არც საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს კავშირგაბმულობის ობიექტების დაცვის სამსახურის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არსებობდა, ვინაიდან “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულების მე-3 პუნქტის თანახმად, ორგანიზაციის პასუხისმგებლობისათვის სავალდებულო იყო ბრალის არსებობა, ხოლო მე-5 პუნქტის მიხედვით, ზიანი ითვლებოდა დამქირავებლის ბრალეულობით მიყენებულად, თუ იგი მისგან შრომის კანონმდებლობის, შრომის დაცვის წესების, ნორმებისა და სხვა ნორმატიული აქტების მოთხოვნათა უგულებელყოფით ან არასათანადო შესრულებით მოხდა, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობდა.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, კონკრეტულ შემთხვევაში ჯანმრთელობის დაზიანება გამორიცხავდა ორგანიზაციის ბრალეულობას, ვინაიდან წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის აქტით რ. გ-ის დაზიანების მიზეზად დასახელებული იყო შელაპარაკების ნიადაგზე გარეშე პირის მიერ თვალის არეში მიყენებული ტრავმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის განჩინება რ. გ-მა იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 9 ნოემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 7 თებერვლამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.