¹ბს-878-845(2კ-08) 16 ოქტომბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ზ. ხ-ისა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 29 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 20 დეკემბერს ზ. ხ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი მსახურობდა ¹10247 სამხედრო ნაწილში, ხოლო 2004 წელს დაითხოვეს საქართველოს შეიარაღებული ძალებიდან. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსარჩელის მიმართ დარჩენილი ჰქონდა დავალიანება, კერძოდ, მივლინების თანხა _ 214 ლარი და სანივთე ქონების საკომპენსაციო თანხა _ 1047,73 ლარი, სულ დავალიანების თანხამ შეადგინა 1261,73 ლარი. მოსარჩელემ კუთვნილი დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნით 2007 წლის 10 დეკემბერს განცხადებით მიმართა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს, რომლის 2007 წლის 12 დეკემბრის ¹9/4171 საპასუხო წერილით, გაურკვეველი იყო, თუ როდის აპირებდა იგი დავალიანების ანაზღაურებას. სასარჩელო განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები ცხადყოფდა, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს აღიარებული ჰქონდა მივლინების სახით, 1998-2000 წლებში გასაცემი 214 ლარისა და სანივთე ქონების საკომპენსაციო თანხის სახით, 2001-2003 წლებში გასაცემი 1047,73 ლარის ოდენობით დავალიანება. აღნიშნული დავალიანების ანაზღაურებისათვის საჭირო ღონისძიებების მოპასუხის მხრიდან განუხორციელებლობის გამო, მოსარჩელეს ზიანი მიადგა, რამაც საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეადგინა 1500 ლარი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთვის მის სასარგებლოდ დავალიანების თანხის _ 1261,73 ლარის, დავალიანების დროულად აუნაზღაურებლობის შედეგად მიყენებული ზიანის _ 1500 ლარისა და საადვოკატო მომსახურების ხარჯის _ 500 ლარის ანაზღაურების დაკისრება, ასევე სასამართლო გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულება.

საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ თბილისის საქალაქო სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი და აღნიშნა, რომ ფულადი კომპენსაციის გაცემა იყო პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებებზე ვრცელდებოდა სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა, იმავე კოდექსის 130-ე მუხლის მიხედვით კი, ხანდაზმულობა იწყებოდა მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლებოდა დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. სანივთე ქონების კომპენსაციის მიღებისთვის საჭირო იყო, პირი ყოფილიყო სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის მატარებელი, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო. მოსარჩელეს არანაირი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდა, მოეთხოვა 2001-2003 წლების სანივთე ქონების კომპენსაციის ანაზღაურება, რადგან იგი სარჩელის შეტანის დროისათვის სამხედრო მოსამსახურეს აღარ წარმოადგენდა. მოსარჩელის მოთხოვნა სამივლინებო ხარჯის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, ასევე იყო ხანდაზმული. “ქვეყნის შიგნით სამსახურებრივი მივლინების ხარჯების ანაზღაურების წესისა და ნორმების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 4 აპრილის ¹220 ბრძანებულების მე-4 პუნქტის მიხედვით, დაწესებულებებს, საწარმოებსა და ორგანიზაციებს მგზავრობისა და ბინის დაქირავების ხარჯების ანაზღაურება უნდა ეწარმოებინათ ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების მიხედვით, დამადასტურებელი საბუთების წარმოდგენის შემდეგ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, როგორც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით გათვალისწინებული სამწლიანი, ისე ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლით გათვალისწინებული ერთთვიანი ხანდაზმულობის ვადების ათვლა დაიწყო იმ დაწესებული დღის მეორე დღიდან, როდესაც მოსარჩელეს უნდა წარედგინა ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. ზ. ხ-ე სამსახურიდან დათხოვნილ იქნა 2004 წლის 17 თებერვალს, ხოლო მან სასარჩელო განცხადებით სასამართლოს მიმართა 2007 წლის დეკემბერში. საქმეში არსებული ¹264 ცნობა არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტის საფუძვლად, რადგან დასახელებული დოკუმენტით მისი გამცემი ორგანო არ აღიარებდა მოსარჩელის მოთხოვნის არსებობას და მისი შეფასება ამ სამინისტროს მიერ ვალდებულებების აღიარების დამადასტურებელ დოკუმენტად, იყო კანონსაწინააღმდეგო, ვინაიდან მას ჰქონდა საინფორმაციო ხასიათი, კერძოდ, მოსარჩელეს (განმცხადებელი) მიეცა ამავე სამინისტროში დაცული საჯარო ინფორმაცია მისი მოთხოვნის შესაბამისად. საქმეში წარმოდგენილი 2007 წლის 12 დეკემბრის ¹9/4171 წერილი არ წარმოადგენდა ამ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დაპირებას. ამასთან, აღნიშნული დოკუმენტების გაცემის დროს უკვე გასული იყო ხანდაზმულობის ვადები. უსაფუძვლო იყო ასევე მოსარჩელის მოთხოვნა საადვოკატო მომსახურების ხარჯისა და ზიანის ანაზღაურების ნაწილში, რადგან მოსარჩელის მიერ არ იყო წარმოდგენილი შესაბამისი მტკიცებულებები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით ზ. ხ-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ზ. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სამივლინებო თანხის _ 214 ლარის დავალიანების ანაზღაურება; ზ. ხ-ის სასარჩელო მოთხოვნა ზიანის, საადვოკატო მომსახურების ხარჯისა და სანივთე ქონების კომპენსაციის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეს უარი ეთქვა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულებაზე უსაფუძვლობის გამო.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებზე, 37-ე მუხლის მე-4 პუნქტზე, 38-ე მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებზე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 33¹-ე და 24-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ მოქმედების განუხორციელებლობა _ მივლინებასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯების გაუცემლობა პირდაპირ და უშუალო, ინდივიდუალურ ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამივლინებო ხარჯების შესახებ არსებული დავალიანების თაობაზე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ გაცემული ცნობა და 2007 წლის 12 დეკემბერს გაცემული წერილობითი პასუხი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის შესაბამისად, განხილული უნდა ყოფილიყო ვალდებული პირის აღიარებად, ასევე _ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-9 მუხლით გათვალისწინებულ დაპირებად, ვინაიდან ადმინისტრაციულმა ორგანომ მასში გამოხატა ნება და დაპირება, რომ სამომავლოდ, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებით გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში, აანაზღაურებდა სამივლინებო დავალიანებას, ანუ განახორციელებდა ქმედებას. ამდენად, მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო ვალდებული იყო, ზ. ხ-ის აენაზღაურებინა სამივლინებო დავალიანება _ 214 ლარი. ხსენებული დავალიანების არსებობა დადასტურებული იყო საქმეში არსებული ცნობით, რომლის სიზუსტე მოპასუხის წარმომადგენელს სადავოდ არ გაუხდია და აღნიშნული ცნობა წარმოადგენდა მოპასუხის მიერ ვალდებულების აღიარების დამადასტურებელ დოკუმენტს.

რაც შეეხებოდა სანივთე ქონების კომპენსაციის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნას, საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის არგუმენტაცია ამ მოთხოვნასთან დაკავშირებით, მიუთითა ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 130-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, კრედიტორ ზ. ხ-ის ცნობილი იყო, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს არ აუნაზღაურებია 2001-2003 წლების სანივთე ქონების კომპენსაცია, ანუ მან იცოდა მისი დარღვეული უფლებების თაობაზე, მაგრამ მას თავისი დარღვეული უფლებების შესახებ სასამართლოსთვის არ მიუმართავს 2007 წლის 12 დეკემბრამდე. ამდენად, მოსარჩელემ გაუშვა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა, რის გამოც მისი სასარჩელო მოთხოვნა სანივთე ქონების კომპენსაციის მოთხოვნის ნაწილში, არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო ხანდაზმულობის გამო.

საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის შესაბამისად, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, რამდენადაც მითითებული ნორმის მოქმედება, იმავე კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად, ვრცელდებოდა არსებულ შრომით ურთიერთობებზე, კონკრეტულ შემთხვევაში კი, ზ. ხ-ე 2004 წელს იქნა დათხოვნილი საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან.

საქალაქო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა საადვოკატო მომსახურების ხარჯის სახით, 500 ლარის ანაზღაურების შესახებ, რამდენადაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლების მოთხოვნათა შესაბამისად, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია სათანადო მტკიცებულებები. უსაფუძლო და დაუსაბუთებელი იყო მოსარჩელის მოთხოვნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ზ” ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების თაობაზე, ვინაიდან მოსარჩელეს არ დაუსაბუთებია ამ ნორმით დადგენილი განსაკუთრებული გარემოებები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ხ-ემ იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა სარჩელი და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 29 მაისის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და ზ. ხ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, არ გაიზიარა აპელანტის _ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მსჯელობა სამივლინებო ხარჯების ხანდაზმულად მიჩნევის თაობაზე და მიუთითა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 38-ე მუხლის საფუძველზე, სასამართლოს მიერ მართებულად აუნაზღაურდა მოსარჩელეს სამივლინებო თანხები.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის _ ზ. ხ-ის მსჯელობა სანივთე ქონების კომპენსაციის ანაზღაურების თაობაზე და მიუთითა, რომ ხელფასი, თავისი სამართლებრივი ბუნებით, განსხვავდებოდა სოციალური უზრუნველყოფის სახეებისაგან, კერძოდ, სანივთე ქონებისაგან, რომელიც კანონმდებლის მიერ სხვა სამართლებრივ რეჟიმში იყო მოქცეული და ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 134¹-ე მუხლით რეგულირებულ სფეროს არ განეკუთვნებოდა. შესაბამისად, მის მიმართ, როგორც სოციალური უზრუნველყოფის პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულების, გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული სასარჩელო ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა, რაც უნდა ათვლილიყო სასამართლოში სარჩელის წარდგენის თარიღიდან უკანდახევით, მიუხედავად იმისა, თუ როდის იქნა დათხოვნილი პირი სამხედრო სამსახურიდან. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადა წყდებოდა ვალდებული პირის მიერ უფლებამოსილი პირის წინაშე ვალის აღიარებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მხრიდან სახეზე არ ყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის _ ზ. ხ-ის მოთხოვნა საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის შესაბამისად, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე და მიიჩნია, რომ მითითებული მუხლით განსაზღვრული იყო შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა, გაცემის დრო და ადგილი, რომელიც გამოიყენებოდა დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის. შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრებოდა შრომითი ხელშეკრულებით და ამ მუხლის ნორმები გამოიყენებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ იყო გათვალისწინებული. იმავე კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის სუბიექტები შეიძლებოდა ყოფილიყვნენ დამსაქმებელი, დასაქმებული და დასაქმებულთა გაერთიანება, ხოლო მე-2 ნაწილის შესაბამისად, დამსაქმებელი იყო ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ანდა პირთა გაერთიანება, რომლისთვისაც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, სრულდებოდა გარკვეული სამუშაო, მე-3 ნაწილის თანახმად კი, დასაქმებული იყო ფიზიკური პირი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დამსაქმებლისათვის ასრულებდა გარკვეულ სამუშაოს.

ზემოაღნიშნულ ნორმათა ანალიზის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებული იყო, ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაეხადა დასაქმებულისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07%, რადგან საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო არ წარმოადგენდა საქართველოს შრომის კოდექსის მე-3 მუხლით დადგენილ სუბიექტს, არამედ იგი იყო საჯარო დაწესებულება და შესაბამისად, არ იყო ვალდებული, მოსარჩელისათვის აენაზღაურებინა აღნიშნული ნორმით დადგენილი ზიანი.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის _ ზ. ხ-ის მოთხოვნა საადვოკატო ხარჯების ანაზღაურების თაობაზეც, რადგან მის მიერ არც პირველი ინსტანციის და არც სააპელაციო სასამართლოში არ ყოფილა წარმოდგენილი იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მას ნამდვილად ჰქონდა გადახდილი ადვოკატისათვის საადვოკატო საქმიანობისათვის გაწეული ხარჯები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 29 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ხ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2004 წლის 19 ივლისის ¹173 ბრძანებით აღიარებულია წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანებების, მათ შორის, სანივთე ქონების საკომპენსაციო თანხის, არსებობა. “სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” ყოველწლიურად მიღებული კანონებით კი, სახელმწიფოს მიერ არის აღიარებული წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივი დავალიანებების არსებობა და მათი დაფარვის ვალდებულება. ამდენად, სანივთე ქონების საკომპენსაციო თანხის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ამავე მოთხოვნის ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის დაუცველობის გამო, უსაფუძვლოა. ზიანის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმაც უსაფუძვლოა. რაც შეეხება საადვოკატო მომსახურების ხარჯის სახით, 500 ლარის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნას, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებებით, ადვოკატის შრომის ანაზღაურება მოსარჩელის მიერ ადვოკატისათვის გადახდილი თანხის დამადასტურებელი მტკიცებულების სასამართლოში წარდგენის გარეშე ხდება და ამ ფაქტს სადავოდ არავინ ხდის. მოცემული საქმის განხილვისას სახეზეა საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 29 მაისის განჩინება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ხოლო გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია.

კასატორის განმარტებით, მოსარჩელის მოთხოვნა 1998-2000 წლების სამივლინებო ხარჯის დავალიანების ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, ხანდაზმულია. “ქვეყნის შიგნით სამსახურებრივი მივლინების ხარჯების ანაზღაურების წესისა და ნორმების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 4 აპრილის ¹220 ბრძანებულების მე-4 პუნქტის მიხედვით, დაწესებულებებს, საწარმოებსა და ორგანიზაციებს მგზავრობისა და ბინის დაქირავების ხარჯების ანაზღაურება უნდა ეწარმოებინათ ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების მიხედვით, დამადასტურებელი საბუთების წარმოდგენის შემდეგ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, როგორც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით გათვალისწინებული სამწლიანი, ისე ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლით განსაზღვრული ერთთვიანი ხანდაზმულობის ვადების ათვლა დაიწყო იმ დაწესებული დღის მეორე დღიდან, როდესაც მოსარჩელეს უნდა წარედგინა ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. ზ. ხ-ე სამსახურიდან დათხოვნილ იქნა 2004 წლის 17 თებერვალს, ხოლო მან სასარჩელო განცხადებით სასამართლოს მიმართა 2007 წლის დეკემბერში. მაშასადამე, მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ნაწილში ხანდაზმულია, როგორც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის, ასევე ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლები, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მიხედვით, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, საქმეში არსებული 2007 წლის 12 დეკემბრის ¹9/4171 წერილი არ წარმოადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 ივლისისა და 15 სექტემბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ზ. ხ-ისა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 28 ივლისისა და 15 სექტემბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 16 ოქტომბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. ხ-ისა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. ხ-ისა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 29 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.