¹ბს-896-858(2კ-07) 31 იანვარი, 2008წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 ივნისის განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 30 იანვარს ი. ე-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ლანჩხუთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა დღგ-ის _ 1 494 ლარის განხორციელებულად ჩათვლა და მასზე დარიცხული საურავის გაუქმება.

სარჩელის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

2004 წლის 20 დეკემბრამდე ი. ე-ძე რეგისტრირებული იყო ინდივიდუალურ მეწარმედ და გადასახადის გადამხდელად საგადასახადო ინსპექციაში. 2002 წლის ივნისის თვეში აჭარის ა/რ-ის ხელვაჩაურის რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებული შპს ,,...” მის მიერ შეძენილ იქნა სამშენებლო საქონელი, რომელზეც გამოწერილ იქნა მკაცრი აღრიცხვის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა სერია აა-68 ¹0009834, რომლის მიხედვითაც დღგ-ს თანხა მოსარჩელის მიერ გადახდილია საქონლის მიმწოდებელზე. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 14 სექტემბრის ცნობით მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ მას ერიცხება დავალიანება დღგ-ს სახით _ 3456 ლარი და მასზე დარიცხული საურავი _ 3682 ლარი, რაც გამოწვეულია დღგ-ს ჩათვლების შეჩერებით. მოსარჩელის მოსაზრებით, თანხა დარიცხულია არასწორად, რადგან მის მიერ წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურებით დასტურდება, რომ მან საქონელი ნამდვილად შეიძინა და დამატებული ღირებულების გადასახადიც გადაიხადა. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2006 წლის 15 დეკემბერს გაცემულ ცნობაში აღნიშნულია, რომ მიმწოდებლის მიერ გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურა სერია აა-68 ¹009834 ნამდვილად ჩაბარებულია ხელვაჩაურის საგადასახადო ინსპექციაში თანხით 1 495 ლარი და რომ 2003 წლის 1 იანვრისათვის შპს ,,...” ბიუჯეტისადმი დავალიანება არ გააჩნია (ს.ფ. 1-2).

ლანჩხუთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 15 თებერვლის განჩინებით საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეცა ფოთის საქალაქო სასამართლოს (ს.ფ. 21-22).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 13 მარტის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (ს.ფ. 28-29).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ ,,...” სარჩელი დაკმაყოფილდა. მას განხორციელებულად ჩაეთვალა გადასახდელი დღგ-ს თანხა 1495 ლარის ოდენობით, ასევე გათავისუფლდა აღნიშნულ თანხაზე დარიცხული საურავის გადახდისაგან.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივები შემდეგში მდგომარეობს:

სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. დადგენილია, რომ მიმწოდებელს ი/მ ,,...” მიწოდებულ საქონელზე დღგ გადახდილი აქვს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულება ბიუჯეტის მიმართ შესრულებული აქვს, ხოლო ის გარემოება, რომ აღნიშნული დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის შესაბამის ანგარიშზე არ არის მოხვედრილი, არ წარმოადგენს დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების საფუძველს, რადგან ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ბიუჯეტებსა და საქართველოს სხვა ერთეულების ბიუჯეტებს (ს.ფ. 50-51).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. მათი მითითებით, საქართველოს ბიუჯეტში თანხა ჩარიცხულად ჩაითვლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი აისახება ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ს ჩათვლის განხორციელება საქართველოს ბიუჯეტიდან თანხების დაბრუნების ტოლფასია, რაც პრაქტიკულად შეუძლებელს ხდის იმ თანხებზე ჩათვლების განხორციელებას, რომლებიც არ მოხვედრილა სახელმწიფო ბიუჯეტის ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავს, რომ საბიუჯეტო სისტემის ყველა რგოლის შემოსავალი ფორმირდება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობითა და ამ კანონით განსაზღვრული წესით. ბიუჯეტის ყველა შემოსავალი უნდა აისახოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი, რაც ნიშნავს დასაბეგრ ოპერაციაზე გამყიდველის მიერ დღგ-ს თანხის გადახდევინებას და არა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახადის შეტანას (ს.ფ. 55-56, 62-64).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 ივნისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ საფუძვლებს დაემყარა:

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ 1997 წლის 13 ივნისის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ი/მ ,,...” მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებელს დღგ გადახდილი აქვს, რაც საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლით დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში გადახდილად ჩათვლის საფუძველია.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სადავო ურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედი ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ ბიუჯეტსა და საქართველოს სხვა ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტს. მაშასადამე, აჭარის ბიუჯეტში თანხის გადახდა გულისხმობს გადასახადის გადახდას სახელმწიფო ბიუჯეტში, რასაც თავისი ცნობით ადასტურებს საქონლის მიმწოდებლის _ შპს ,,...” მაკონტროლებელი საგადასახადო ინსპექცია (ს.ფ. 103-106).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორები მიუთითებენ, რომ განხორციელებული ოპერაციის (საქონლის მიწოდების) დროს, როდესაც მოხდა დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრი ოპერაციის წარმოება, გადასახადის თანხის გადახდა განისაზღვრებოდა საქართველოს კანონით ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ”. აღნიშნული კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავს, რომ საბიუჯეტო სისტემის ყველა რგოლის შემოსავალი ფორმირდება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობითა და ამ კანონით განსაზღვრული წესით. ბიუჯეტის ყველა შემოსავალი უნდა აისახოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. საქმეში არ ფიგურირებს შპს ,,...” მიერ სადავოდ მიჩნეული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით ბიუჯეტის კუთვნილი დღგ-ს გადასახდელი თანხის გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულება და სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ცნობები უსაფუძვლოდ ჩათვალა დღგ-ს თანხების სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად აღიარებისათვის საკმარისად (ს.ფ. 113-115, 117-118).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე სწორი განჩინებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 ივნისის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.