ბს-909-873(კ-08) 17 დეკემბერი, 2008წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობით:

მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნუგზარ სხირტლაძე, პაატა სილაგაძე (მოსამართლეები)

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ გ. ს.-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო და სსიპ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო (მოპასუხეები)

დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის, ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურება და მუშაობის უწყვეტ შრომის სტაჟში იძულებით გაცდენილი დროის ჩათვლა

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

გ. ს.-მ 2006 წლის 10 მარტს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროსა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის, ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურება და მუშაობის უწყვეტ შრომის სტაჟში იძულებით გაცდენილი დროის ჩათვლა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. ს.-ს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობის გამო მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ შსს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹1302 პ/შ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენის, იძულებითი გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების, მუშაობის უწყვეტ შრომის სტაჟში იძულებით გაცდენილი დროის ჩათვლის და მოპასუხე სსიპ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიმართ ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების სახით 3000 ლარის დაკისრების თაობაზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დასაბუთებულია იმით, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპატამენტის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹1302 პ/შ ბრძანება გ. ს.-ს შს ორგანოებიდან დათხოვნის შესახებ, რომლის ბათილად ცნობასაც მოითხოვს მოსარჩელე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ამავე კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულია ის საფუძვლები, რომელთა არსებობაც იწვევს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას. კერძოდ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად არის დარღვეული მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის არცერთი მითითებული საფუძველი, რადგან 2006 წლის 27 თებერვლის ¹1302 პ/შ ბრძანება გამოცემულია უფლებამოსილი პირის მიერ კანონმდებლობით განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში და იგი არ ეწინააღმდეგება კანონს. სასამართლომ ჩათვალა, რომ შსს გენინსპექციის დასკვნის საფუძველზე დადგენილად მიჩნეული დისციპლინური გადაცდომის გამო დისციპლინური სახდელი გ. ს.-სათვის დაკისრებულია კანონშესაბამისად, რადგან მისი ქმედება (ნარკოტიკული საშუალების მოხმარება) ,,საქართველოს შს სამინისტროს თანამშრომელთა დისციპლინური წესდების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2003 წლის 24 ივნისის ¹217 ბრძანებით დამტკიცებული წესდების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,გ” და ,,ე” ქვეპუნქტების შესაბამისად სწორად შეფასდა, როგორც დისციპლინური გადაცდომა – ზნეობრივი ეთიკური ნორმების წინააღმდეგ მიმართული უღირსი საქციელი და თანამშრომლისათვის შეუფერებელი ქმედება, რომელიც ლახავს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემის ავტორიტეტს – რის სამართლებრივ შედეგსაც ამავე წესდების მე-3 მუხლის ,,თ” პუნქტის, ,,საქართველოს შს ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების 69-ე მუხლის და ,,პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის 30-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ზ” ქვეპუნქტის შესაბამისად წარმოადგენს დისციპლინური სახდელის სახით თანამშრომლის შს ორგანოებიდან დათხოვნა. სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო ბრძანება გამოცემულია წერილობით, შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას და სხვა რეკვიზიტებს, რითაც არსებითად დაცულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 51-ე, 52-ე და 53-ე მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნაწილობრივ ეთანხმება მოსარჩელის პოზიციას და განმარტა, რომ სადავო ბრძანებაში არ არის მითითებული მისი გასაჩივრების ვადა და წესი, რითაც დარღვეულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა. ასევე დადგენილია, რომ გ. ს.-ს არ ჩამორთმევია ახსნა-განმარტება მომხდარი ფაქტის ირგვლივ დისციპლინური სახდელის დადებამდე, მაგრამ ეს გარემოებები არ შეიძლება ჩაითვალოს გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის წესის არსებით დარღვევად, რადგან ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით არსებითად ჩაითვლება ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, საქმეზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციისა და სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის შესაბამისად, დისციპლინური გადაცდომის ხასიათიდან გამომდინარე, სადავო ბრძანების მომზადებისა და გამოცემისას მოპასუხის მიერ სხვა გადაწყვეტილება, გარდა დისციპლინური სახდელის სახით შს ორგანოებიდან დათხოვნისა, გ. ს.-ს მიმართ მიღებული ვერ იქნებოდა, რადგან ,,საქართველოს შს ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების 69-ე მუხლის თანახმად დადგენილია, რომ რიგითი და ოფიცერთა შემადგენლობის პირები, რომლებმაც ჩაიდინეს პოლიციის თანამშრომლისათვის უღირსი საქციელი, დათხოვნილ უნდა იქნენ რიგითი და ოფიცერთა წოდების დისკრედიტაციისათვის.

სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია გ. ს.-ს მოთხოვნა მოპასუხე სსიპ ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიმართ ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების სახით 3000 ლარის დაკისრების თაობაზე და განმარტა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად მოპასუხე სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო, როგორც საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორაგნოს. ამავე კოდექსის 207-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურბისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად დადგენილია ბრალეული მოქმედებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების პრინციპი. კერძოდ, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება ეკისრება პირს, რომელიც მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს სხვა პირს. სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ ვერ მიუთითა და სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დააასაბუთა, თუ რა სახის ბრალეული მოქმედება იქნა ჩადენილი სსიპ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტების მიერ 2006 წლის 28 იანვრის ¹289/16/24 აქტის, ¹323/24 დასკვნის და 2006 წლის 13 თებერვლის ¹კ 109/24 დასკვნის შედგენისას. მითითებული პერიოდისათვის ნარკოტიკული თრობის ექსპერტიზის ჩატარების წესები რეგულირდებოდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2003 წლის 10 დეკემბის ¹317ნ ბრძანებთ დამტკიცებული ინსტრუქციით ,,ფსიქოაქტიური ნივთიერების მომხმარებელთა შემოწმების, გამოკვლევის, ექსპერტიზის, დიაგნოსტიკის, დისპანსერიზაციის, აღრიცხვიანობისა და მკურნალობის წესების შესახებ”. სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელემ ვერ მიუთითა, აღნიშნული ინსტრუქციის რომელი ნორმა იქნა დარღვეული მის მიმართ განხორციელებული პირველადი და განმეორებითი შემოწმებისას. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ დაკმაყოფილდა გ. ს.-ს მოთხოვნა და მის მიერ საზღაურის გადახდის შემდეგ შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე ჩატარდა ბიოლოგიური მასალის (შარდის) საკონტროლო ულუფის განმეორებითი გამოკვლევა, რომელმაც დაადასტურა საკვლევ ობიექტში ნარკოტიკული საშუალების ბუპრენორფინის (სუბოტექსი) არსებობა (დასკვნა ¹კ109/24, 2006 წლის 13 თებერვალი). ამავე დასკვნაში მითითებულია, რომ საკვლევი ობიექტი დალუქულია შესაბამისი წესების დაცვით, რაც დაადასტურეს გ. ს.-მ, მისმა ადვოკატმა და გენინსპექციის წარმომადგენელმა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ს.-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინებით გ. ს.-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა გ. ს.-მ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება. კასატორს მიაჩნია, რომ მოქმედი კანონმდებლობა ითვალისწინებს მოცემული დისციპლინური გადაცდომის საფუძვლის ნარკოტიკული ნივთიერების მოხმარების უტყუარად დადგენის ადმინისტრაციული წარმოებისაგან განსხვავებულ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმის წარმოების პროცედურას, რადგან ნაკოტიკულ საშუალებათა მოხმარება ექიმის დანიშნულების გარეშე წარმოადგენს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას და საქართველოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 45-ე მუხლით გათვალისწინებულ დასჯად ქმედებას. კასატორის განმარტებით, დისციპლინური სასჯელის დადებამდე თანამშრომელს უნდა ჩამოერთვას წერილობითი ახსნა-განმარტება. ახსნა-განმარტების არ არსებობის შემთხვევაში წარმოდგენილი უნდა იყოს ოქმი, რომელიც ხელმოწერილი იქნება არანაკლებ ორი თანამშრომლის მიერ. კასატორს მიაჩნია, რომ აღნიშნულიდან გამომდინარე არ არსებობდა სამსახურიდან მისი გათავისუფლების კანონიერი საფუძველი, რადგან სამინისტროს არ მოუთხოვია მისთვის წერილობითი ახსნა-განმარტება. ამიტომ კასატორი თვლის, რომ მას მოესპო თავის დაცვის შესაძლებლობა სავარაუდო ბრალდებებისაგან და არ მიეცა საშუალება დასაბუთებული პასუხი გაეცა გენერალური ინსპექციის დასკვნაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ს.-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ არის დასაშვები, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, გ. ს.-ს საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული გ. ს.-ს საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.