¹ბს-924-886(კ-07) 12 დეკემბერი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე
ლალი ლაზარაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ე.-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2006 წლის 14 მარტს ნ. ე.-მ სარჩელი აღძრა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხეების _ მოსამართლე დ. ჟ.-ის, მოსამართლე დ. ს.-ისა და საქართველოს სახალხო დამცველის მიმართ (ტ.I, ს.ფ.2,3).
მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის პირობები ხელოვნურად იქნა პროვოცირებული ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეების _ შ. ხ.-ისა და დ. ჟ.-ის მიერ. მოსამართლე დ. ჟ.-მ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2002 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით თვითაცილების შესახებ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლზე მითითებით აიცილა ნ. ე.-სა და ე. ლ.-ს სარჩელი სს «ე.-ის” სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარისა და საქართველოს პრეზიდენტის ე. შ.-ის მიმართ, სს «ე.-ის” რეგისტრაციის გაუქმებისა და ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. 2002 წლის 08 ნოემბერს, დ. ჟ.-ს განუცხადეს აცილება, რაზეც განაწყენებულმა მოსამართლემ ცრუ დასმენის საფუძველზე აღაძვრევინა სისხლის სამართლის საქმე იმ მოტივით, თითქოსდა მოსარჩელე ხელს უშლიდა მოსამართლეს საქმის სრულ, ყოველმხრივ და ობიექტურ განხილვაში და შეურაცხყოფა მიაყენა მოსამართლესა და პროცესის სხვა მონაწილეებს.
მოსარჩელის განმარტებით, მოსამართლე დ. ჟ.-ის ინიციატივით, ქუთაისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლეთა კოლეგიურმა შემადგენლობამ (დ. ს.-ე, ი. ა.-ე, მ. ი.-ი) მის წინააღმდეგ დანაშაულებრივად წარმოებულ სისხლის სამართლის საქმეზე, დაამუშავა იმავე საქმეზე უკანონოდ შეგროვებული მოსარჩელის ეთნიკურ კუთვნილებასთან, პოლიტიკურ და მსოფლმხედველობით შეხედულებებთან დაკავშირებული პერსონალური მონაცემები და ფსიქიკურად სრულიად ჯანმრთელი ცნო შეურაცხადად.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2006 წლის 19 თებერვალს განცხადებით მიმართა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს, ხოლო 2006 წლის 6 მარტს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს _ ადმინისტრაციული საჩივრით და მოითხოვა მის მიმართ ხელოვნურად წარმოებული სისხლის სამართლის საქმიდან მის ეთნიკურ კუთვნილებასთან, პოლიტიკურ და მსოფლმხედველობით შეხედულებებთან დაკავშირებული პერსონალური მონაცემების შემცველი მასალების ამოღება და განადგურება. ხსენებულ მოთხოვნაზე მას შესაბამისი ორგანოებიდან პასუხი არ მიუღია. ზემოაღნიშნული კრიმინალური ზემოქმედების შედეგად მან განიცადა სერიოზული მატერიალური და მორალური ზიანი. მის მიმართ განხორციელებული დანაშაულებრივი ფაქტების შესახებ ასევე აცნობა საქართველოს სახალხო დამცველს, რომელიც თავისი უმოქმედობით მფარველობდა კრიმინალურ რასიზმს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 და მე-14 მუხლების, 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის, 38-ე, 39-ე და 46-ე მუხლების, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე მუხლის «ბ” და «დ” პუნქტების, 46-ე მუხლის, 47-ე მუხლის პირველი ნაწილის «გ” და «დ” ქვეპუნქტების და 207-ე მუხლის იმპერატიული მოთხოვნებიდან გამომდინარე, მოსამართლეებს _ დ. ჟ.-ს, დ. ს.-ს და საქართველოს სახალხო დამცველს დაკისრებოდათ მათი მხრიდან რასიზმით მიყენებული სერიოზული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 3 აპრილის განჩინებით ნ. ე.-ს სარჩელი უმოძრაოდ იქნა დატოვებული იმ მოტივით, რომ სასამართლოს მიერ დაწესებულ ვადაში მოსარჩელის მიერ ხარვეზი არ იქნა შევსებული (ტ.I, ს.ფ.58).
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 3 აპრილის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. ე.-მ, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის წარმოებაში მიღება (ტ.I, ს.ფ.60). ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 2 მაისის განჩინებით ნ. ე.-ს კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს (ტ.I, ს.ფ.65).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 29 მაისის განჩინებით ნ. ე.-ს კერძო საჩივარი, საქმის მასალებთან ერთად, განსჯადობით გადაეცა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას (ტ.I, ს.ფ.67-69).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 16 ივნისის განჩინებით ნ. ე.-ს კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 3 აპრილის განჩინება (ტ.I, ს.ფ.71-73).
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 ივნისის განჩინებით ნ. ე.-ს სარჩელი წარმოებაში იქნა მიღებული (ტ.I, ს.ფ.75). ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 სექტემბრის განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება ¹2/755 ადმინისტრაციულ საქმეზე ნ. ე.-ს სარჩელის გამო მოსამართლეების _ დ. ჟ.-ის, დ. ს.-ისა და საქართველოს სახალხო დამცველის მიმართ, ზიანის ანაზღაურების შესახებ (ტ.I, ს.ფ.110-112).
საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ მოსამართლის მიერ მართლმსაჯულების განხორციელებისას საქმის მასალების გამოკვლევაზე არ ვრცელდებოდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე, 46-ე და 47-ე მუხლების მოთხოვნები, რომლებიც შეეხებოდა პერსონალური მონაცემების დამუშავების წესს, მონაცემებში შესწორების შეტანას ან მათ განადგურებას, აღნიშნულ საკითხზე საჯარო დაწესებულების ან საჯარო მოსამსახურის გადაწყვეტილების გაუქმებას და ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას.
საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოქმედი სამოქალაქო და ადმინისტრაციული კანონმდებლობა, გარდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილებისა, არ ითვალისწინებდა მართლმსაჯულების განხორციელებისას მოსამართლეთა რაიმე პასუხისმგებლობას, რაც საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის მეორე პუნქტითა და 84-ე მუხლის პირველი პუნქტით აღიარებული სასამართლო ხელისუფლებისა და მოსამართლეთა დამოუკიდებლობის გარანტია იყო და უშუალოდ გამომდინარეობდა გაეროს კონგრესის მიერ 1985 წელს მიღებული სასამართლოს დამოუკიდებლობის ძირითადი პრინციპების მე-16 პუნქტიდან, რომლის მიხედვითაც დისციპლინური პროცედურების, აპელაციის უფლების ან სახელმწიფოს მხრიდან კომპენსაციის მიღების უფლების დაცვით, ქვეყნის შიდა კანონის შესაბამისად, მოსამართლეებს უნდა ესარგებლათ სასამართლოში თავიანთი ფუნქციების შესრულებისას ფინანსური ზიანის მიყენების ან არასწორი ქმედების ან დაუდევრობის გამო სამოქალაქო საჩივრებისგან პიროვნული იმუნიტეტით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ე.,-ს სარჩელი იყო დაუშვებელი და საქმის წარმოება უნდა შეწყვეტილიყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის საფუძველზე (ტ.I, ს.ფ.110-112).
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 სექტემბრის განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა ნ. ე.-მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის არსებითად განხილვა (ტ.I, ს.ფ.118-121).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 25 დეკემბრის განჩინებით ნ. ე.-ს კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 სექტემბრის განჩინება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმის განხილვისას საქალაქო სასამართლოს უნდა ემსჯელა მოპასუხეების _ მოსამართლეების: დ. ჟ.-ისა და დ. ს.-ის ქუთაისის საქალაქო და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოებით შეცვლის შესახებ (ტ.I, ს.ფ.124-127).
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ე.-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტ.I, ს.ფ.144-148).
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ ნ. ე.-ს შუამდგომლობაზე, რომელშიც მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მის სარჩელზე მოპასუხეებს წარმოადგენდენ მოსამართლეები და არა სასამართლოები.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლის თანახმად, თუ საქმის განხილვისას სასამართლო დაადგენდა, რომ სარჩელი აღძრული იყო არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელსაც პასუხი უნდა ეგო სარჩელზე, მას შეეძლო მოსარჩელის თანხმობით შეეცვალა თავდაპირველი მოპასუხე სათანადო მოპასუხით. თუ მოსარჩელე არ იქნებოდა თანახმა თავდაპირველი მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლაზე, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით უარს ეტყოდა მოსარჩელეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსამართლეები არ წარმოადგენდნენ იმ პირთა კატეგორიას, რომლებსაც უნდა ეგოთ პასუხი სარჩელზე, ხოლო მოსარჩელე არ იყო თანახმა, არასათანადო მოპასუხე შეცვლილიყო სათანადო მოპასუხით, შესაბამისად, სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე, რომლის მიხედვითაც პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებდა ზიანს, ვალდებული იყო, აენაზღაუროს მისთვის ეს ზიანი. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ დასტურდებოდა ზიანის მიყენების ფაქტი სახალხო დამცველის მხრიდან, შესაბამისად, არ არსებობდა ზიანის ანაზღაურების საფუძველიც.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ე.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ 2007 წლის 20 ივნისის საოქმო განჩინებით, საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საქმეში მოპასუხეებად ჩააბა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო და ქუთაისის საქალაქო სასამართლო (ტ.II, ს.ფ.40,41).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. ე.-ს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. ე.-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტ.II, ს.ფ.59-63).
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში არ მოიპოვებოდა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოსამართლე დურმიშხან ჟორჟოლიანის მოქმედებით მოსარჩელეს მიადგა მატერიალური და მორალური ზიანი.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ნ. ე.-ს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მას საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე და 46-ე მუხლების საფუძველზე, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარის სახელზე შეტანილ განცხადებებზე პასუხის მიუღებლობით მიადგა მატერიალური და მორალური ზიანი, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მესამე თავით გათვალისწინებული საჯარო ინფორმაციიდან გამომდინარე დავა, რაც დაკავშირებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე მუხლის «ბ” და «დ” ქვეპუნქტებისა და 46-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობასთან, შესაბამისი გადაწყვეტილების 10 დღის განმავლობაში მიუღებლობასა და პასუხის გაუცემლობასთან, არ წარმოადგენდა მატერიალური ან მორალური ზიანის დაკისრების საფუძვლებს.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შეუძლებელი იყო საქართველოს სახალხო დამცველს სოზარ სუბარს დაკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება, რადგან არ დასტურდებოდა სახალხო დამცველის მიერ ნ. ე.-სათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ე.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტ.II, ს.ფ.78-83).
კასატორის განმარტებით, მოცემულ საქმეზე დავის საგანს წარმოადგენს საჯარო დაწესებულებების _ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს და საქართველოს სახალხო დამცველის მიერ სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით მიღებული, დამუშავებული, შექმნილი, გაგზავნილი, თუნდაც გაუგზავნელი უკანონო არასწორი ინფორმაციის, მათ შორის პერსონალური ხასიათის ინფორმაციის, ზიანის გამომწვევი ფაქტების შედეგად დამდგარი მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება.
კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტის დებულებათა შესაბამისად, ყველასათვის გარანტირებულია სახელმწიფო სახსრებიდან სახელმწიფო ან თვითმმართველობის ორგანოთა და მოსამართლეთაგან უკანონოდ მიყენებული ზარალის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურება. მოცემული დავა განეკუთვნება სახელმწიფო სოციალური დაცვის საკითხთა კატეგორიას ან მათ ანალოგიას, რომელთა დაკავშირებითაც აღძრულ სარჩელებზე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად სახელმწიფო ბაჟი არ გადაიხდევინება და მათზე სააპელაციო და საკასაციო საჩივრები განხილულ უნდა იქნეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდის გარეშე.
კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე, სრულად, ყოველმხრივ და ობიექტურად არ განიხილა და არ შეაფასა ის მტკიცებულებანი, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდათ საქმეზე კანონიერი გადაწყვეტილების მისაღებად.
კასატორის განმარტებით, ქუთაისის საქალაქო და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოების მიერ უხეშად იქნა დარღვეული საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე მუხლის იმპერატიული დანაწესი იმის შესახებ, რომ საქართველოს საჯარო დაწესებულებებს, მათ შორის სასამართლოებს, ნებისმიერი სახით ეკრძალებათ პირის ისეთი სახის პერსონალური მონაცემების შეგროვება, დამუშავება და შენახვა, თუნდაც სისხლის სამართლის საქმის მასალების სახით, როგორიცაა, პირის ეთნიკურ-ენობრივი კუთვნილება და მსოფლმხედველობითი შეხედულებანი, რაც ქუთაისის საოლქო და საქალაქო სასამართლოების მიერ უხეშად იქნა დარღვეული.
კასატორი აღნიშნავს, რომ მის მიერ აზრის გამოხატვის საშუალებად ზოგიერთთათვის გაუგებარი მეგრული ენის გამოყენება არ იკრძალება მოქმედი კანონმდებლობით და აღნიშნულის ადამიანის შეურაცხაობის არგუმენტად გამოყენება ეწინააღმდეგება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებს. მსოფლმხედველობითი შეხედულებანი განეკუთვნება ადამიანის უზენაესი კატეგორიის ბუნებით უფლებებს, თავისუფლებებსა და ბუნებით სამართალს, რომელიც ადამიანთა მიერ შექმნილ სამართალზე უფრო მაღალი სამართალია. საჯარო დაწესებულებები, სასამართლოები ხელისუფლების განხორციელებისას საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 მუხლით შეზღუდულნი არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით.
კასატორის განმარტებით, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ უგულებელყო საქართველოს კონსტიტუციის 44-ე მუხლის მოთხოვნა საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულების ვალდებულებებზე, სრულად არ განიხილა საქმეში არსებული მტკიცებულებანი და ფაქტობრივი გარემოებანი. მოვლენები და ფაქტები შეფასდა მიკერძოებულად, საჯარო დაწესებულებათა და საქართველოს სახალხო დამცველის სასარგებლოდ, დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების მოთხოვნები, რის გამოც საქმეზე მიღებულ იქნა უკანონო გადაწყვეტილება.
კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ გამოუკვლევია ის ფაქტი, რომ მოსამართლე დურმიშხან ჟორჟოლიანის მიერ უკანონოდ იქნა დამუშავებული, შექმნილი და გაგზავნილი საჯარო ინფორმაცია იმის შესახებ, თითქოსდა მოსარჩელემ ჩაშალა 2002 წლის 08 ნოემბრის სასამართლო სხდომა, შეურაცხყოფა მიაყენა და დაემუქრა პროცესის მონაწილეებს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 212-ე მუხლის დებულებათა თანახმად, სასამართლოში სამოქალაქო საქმის განხილვისას პროცესის მონაწილე თუ დარბაზში მყოფ პირს არ ძალუძს სასამართლო სხდომის ჩაშლა, რადგან წესრიგის დამრღვევი პირის მიმართ გათვალისწინებული ზომები არ დააბრკოლებს საქმის განხილვა-გადაწყვეტას. მოსამართლე დურმიშხან ჟორჟოლიანის მიერ შექმნილი და დამუშავებულ 2002 წლის 8 ნოემბრის საჯარო ინფორმაციაში საერთოდ არ არის აღნიშნული მუქარის შესახებ. აღნიშნული გამორიცხავდა მოსარჩელის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის შესაძლებლობას.
კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არც უცდია, გაერკვია, თუ როგორ იქნა მოსამართლე დ. ს.-ის მიერ დამუშავებული მოსარჩელის მიმართ წარმოებული სისხლის სამართლის საქმე, როგორც უკანონო საჯარო ინფორმაციათა ერთობლიობა და შექმნა უკანონო საჯარო ინფორმაცია იგივე საქმეზე საპროცესო აქტის სახით. ქუთაისის საქალაქო პროკურატურის 2003 წლის 23 იანვრის დადგენილებით მოსარჩელის მიმართ დანიშნულ იქნა «ამბულატორიული ფსიქიატრიული ექსპერტიზა”, რომელიც იმ დროისათვის არსებული საპროცესო და მატერიალური კანონმდებლობით სამართალწარმოებაში არ გამოიყენებოდა. სამტრედიის შპს «ს.-ს” მიერ ძალადობრივი საშუალებით, ექსპერტიზის გავლის გარეშე იქნა შედგენილი იურიდიული ძალის არმქონე უკანონო «სასამართლო-ფსიქიატრიული საექსპერტო დასკვნა”. დასკვნის შემდეგ შპს-ს არ გააჩნდა შესაბამისი ლიცენზია, ანუ სპეციალური ნებართვა. კანონდარღვევით მოპოვებული დასკვნა მოსარჩელის მიმართ წარმოებულ სისხლის სამართლის საქმეზე წარმოადგენს დაუშვებელ მტკიცებულებას _ უკანონო საჯარო ინფორმაციას, ხოლო აღნიშნულ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებები _ ასევე უკანონო საჯარო ინფორმაციებს.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოარკვია, თუ რატომ არ დაამუშავა მოსამართლე დ. ს.-მ საქართველოს უზენაესი სასამართლოდან მიღებული საჯარო ინფორმაცია. სააპელაციო პალატას ასევე არ გამოუკვლევია საქართველოს სახალხო დამცველისა უკანონო ქმედება, როცა მან მოსარჩელის საკითხთან დაკავშირებით გაგზავნა უკანონო საჯარო ინფორმაცია საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში. საქართველოს სახალხო დამცველის საჯარო ინფრომაციაში არ ასახულა მოსარჩელის მიმართ ჩადენილი რასობრივი დისკრიმინაციის, წამების, დამცირებისა და ტრეფიკინგის ფაქტები. სახალხო დამცველის დანაშაულებრივი და მაპროვოცირებელი უფლებამოსილების გადამეტებითი მოქმედებებით მოსარჩელეს მიადგა მატერიალური და მორალური ზიანი.
კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა ან არასწორად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 105-ე, 244-ე მუხლები, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლები, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე, 46-ე და 47-ე მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე, 992-ე, 998-ე მუხლები, 1005-ე მუხლის პირველი ნაწილი, «საქართველოს სახალხო დამცველის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლი, მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი, 23-ე მუხლის მე-4 პუნქტი, 24-ე მუხლი, სისხლის სამართლის კოდექსის 142-ე, 1421-ე, 1431-ე, 1441-ე, 1443-ე, 332-ე, 338-ე მუხლების განსაზღვრებები, საქართველოს კონსტიტუციის მე-7, მე-14, მე-17, 38-ე, 39-ე, 42-ე, 43-ე, 44-ე, 45-ე მუხლების დებულებათა მოთხოვნები, რამაც გამოიწვია საქმეზე უკანონო გადაწყვეტილების მიღება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მიხედვით, სრულად ექვემდებარება გაუქმებას.
კასატორი აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია განსახილველად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «გ” ქვეპუნქტის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ე.-ს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 1 ოქტომბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 12 დეკემბრამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ე.-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი გადაწყვეტილების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. ე.-ს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.