ბს-933-895(კ-07) 15 აპრილი, 2008 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე
გ. ილინას მდივნობით
კასატორი – ნ. ძ-ა
მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური, ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა
III პირი _ ც. გ-ი, ნ. ლ-ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება
დავის საგანი – ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ქმედების განხორციელება, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილებების შეტანა
საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :
ლ. კ-ემ სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების _ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობისა და ქ. თბილისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურის მიმართ, მესამე პირის _ ვ. კ-ის მონაწილეობით, რომლითაც მოითხოვა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, საკუთრების უფლების აღიარება, ტექაღრიცხვისა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერებში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა /იხ.ს.ფ. 2-6/.
საქმის გარემოებები:
1992 წელს, .... ქ. ¹41-ში, ე.წ. იტალიური ეზოს მობინადრეებმა, მათ შორის, მოსარჩელემ მოახდინეს ბინების პრივატიზაცია. 2001 წლის ნოემბერში მეზობლის ბინა შეიძინა ვ. კ-მა, რომელმაც წამოიწყო სარემონტო სამუშაოები, მათ შორის, საერთო საკუთრებაში არსებულ სხვენზე. მოსარჩელემ მიმართა გამგეობას, საიდანაც 2001 წლის 25 სექტემბერს ¹კ 5278 წერილით აცნობეს, რომ საკითხის გადაწყვეტისათვის მიემართა სასამართლოსთვის. მოსარჩელემ მიმართა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს და სასამართლო გადაწყვეტილებით მისი მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ხოლო ვ. კ-ს დაევალა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹41-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის თავზე განთავსებული სხვენის გამოთავისუფლება და მისი პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენა.
სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:
დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხე ვ. კ-მა. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე ვ. კ-მა წარადგინა პრივატიზაციისა და ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ მის მეზობელ ვ. ა-ა (ნ. ლ-ი) და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს ¹43 საბინაო საექსპლუატაციო წარმომადგენელ ნ. ჯ-ას შორის გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულებით, ვლადიმერ აიდინიანცს (ნ. ლ-ი) საკუთრებაში გადაეცა მისი კუთვნილი ორი ოთახი 36 კვ.მ, თუმცა აქვე აღნიშნულია, რომ მას ასევე საკუთრებაში გადაეცა 57 კვ.მ დამხმარე ფართი, რომელიც მჭიდროდ დასახლებულ ეზოში ფიზიკურად არ არსებობს, არც საინვენტარიზაციო გეგმაში და არც პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში კონკრეტულად არ არის მითითებული თუ რომელ დამხმარე ფართზეა საუბარი.
სარჩელის სამართლებრივი საფუძვლები:
საქართველოს რესპუბლიკის 1992 წლის ¹107 დადგენილების თანახმად, საქართველოში ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქეთათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობით, შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას. პრივატიზაციის ობიექტი კი შეიძლება იყოს საცხოვრებელი სახლი (ბინა). სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების ობიექტის ნაწილს წარმოადგენს გაურკვეველი ფართი, რომელიც ვ. ა-ს უსაფუძვლოდ მიეკუთვნა. სხვენი წარმოადგენს საერთო სარგებლობის ობიექტს, შესაბამისად იგი ცალკე პრივატიზაციის ობიექტი არ შეიძლება გახდეს. სამოქალაქო კოდექსის 211-ე მუხლის თანახმად, შენობის ნაწილები, რომლებიც აუცილებელია ამ შენობის სიმტკიცისა და უსაფრთხოებისათვის, ისევე როგორც ბინის მესაკუთრეთა საერთო სარგებლობაში არსებული შენობა-ნაგებობანი, არ შეიძლება იყოს ინდივიდუალური საკუთრების საგანი მაშინაც კი, როცა ისინი ინდივიდუალურ საკუთრებაში მოქცეულ ფართობზეა განლაგებული. გარდა აღნიშნულისა, სხვენი, რომელიც მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ბინის თავზე მდებარეობს, წარმოადგენს სახურავსა და ოთახის ჭერს შორის წარმოშობილ სივრცეს სამოქალაქო კოდექსის 151-ე მუხლის თანახმად, განეკუთვნება მთავარი ნივთის საკუთვნებელს. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის თანახმად, მასზე ვრცელდება მოსარჩელის ინდივიდუალური საკუთრების უფლება.
თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით ლ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი 1992 წლის 22 ივლისს ვ. აიდინიანცსა და ადგილობრივი თვითთმმართველობის ორგანოს შორის დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება ლ. კ-ის ინდივიდუალური საკუთრების ზემო ვერტიკალურ პერიმეტრზე არსებული სხვენის ფართის ნაწილზე; დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას დაევალა პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში სათანადო ცვლილებების შეტანა; ქ. თბილისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურს დაევალა .... ქ. ¹41-ში სახლთმფლობელობის გეგმა-ნახაზში ლიტერ “ბ-ბ-ს” მანსარდის კ-ის საცხოვრებელი ოთახების თავზე არსებული ფართის სხვენის ამორიცხვა და სახლთმფლობელობის გეგმაში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა; ასევე ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტს დაევალა საჯარო რეესტრის ჩანაწერებში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:
ქ. თბილისის ტექაღრიცხვის სამსახურიდან გამოთხოვილი სახლთმფლობელობის წიგნის თანახმად, ..... ქ. ¹41-ში მდებარე სახლთმფლობელობა მისი პირველადი აღრიცხვიდან და 1992 წლისთვისაც წარმოადგენდა ორსართულიან ნაგებობას, მის საინჟინრო-ტექნიკურ მონაცემებში 1992 წლის მდგომარეობით მანსარდის შესახებ მონაცემები არ მოიპოვებოდა. მანსარდა სახლთმფლობელობის ნახაზში გაჩნდა 2002 წლის დეკემბერში და ჩანართის სახით დაერთო მას. ამასთან, მიუხედავად სასამართლოს მოთხოვნისა, მოპასუხეთა მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი დოკუმენტი, რომელიც საფუძვლად დაედო სხვენსართულის სახით მანსარდის რეგისტრაციას ტექაღრიცხვის სამსახურის მონაცემებში.
სასამართლოს დასკვნით, სახლის სხვენის სადავო ნაწილი სხვენსართულად რეგისტრაციამდე სამოქალაქო კოდექსის 211-ე მუხლის გათვალისწინებით წარმოადგენდა ბინის საკუთრებათა საერთო სარგებლობაში არსებულ ფართს და მისი ინდივიდუალურ საკუთრებად გადაქცევა მოხდა კანონიერი საფუძვლების გარეშე.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადებისას აიდინიანცის კუთვნილი დამხმარე ფართის სახლთმფლობელობის სხვენის ნაწილის ხარჯზე გაზრდა მოხდა უსაფუძვლოდ, საინჟინრო-ტექნიკური მონაცემების უგულებელყოფით, მოსარჩელისა და მობინადრეთა ინტერესების გაუთვალისწინებლად და მათი თანხმობის გარეშე. გარდა აღნიშნულისა, კ-ის 39 კვ.მ საცხოვრებელ ფართთთან შედარებით, დამხმარე ფართის (57 კვ.მ) ოდენობა სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია და განმარტა, რომ ბინის საცხოვრებელი ფართის ოდენობა განაპირობებს დამხმარე ფართის შეფარდებით ოდენობას და როგორც წესი, საცხოვრებელ ფართზე ნაკლებია.
სასამართლოს დასკვნით, სახლის სხვენი წარმოადგენს ნაგებობის ნალექებისაგან დასაცავი საინჟინრო კონსტრუქციის – სახლის სახურავსა და ჭერს შორის წარმოშობილ სივრცეს. ასეთი ფართის სამოქალაქო ბრუნვის სივრცეში მოქცევისათვის აუცილებელია მისი საინჟინრო-ტექნიკური თვისებების შესაბამისობაში მოყვანა დადგენილ სტანდარტებთან, რაც მხოლოდ სათანადო ორგანოების მიერ გაცემული ნებართვებითაა შესაძლებელი და საჭიროებს ყველა მობინადრის თანხმობას ასეთ ცვლილებასა და მშენებლობაზე (მიშენება, დაშენება, გადაკეთება). მოსარჩელის ჭერი ხისაა და ამავდროულად, მანსარდად რეგისტრირებული სხვენის იატაკს წარმოადგენს, აღნიშნული კი ადასტურებდა მანსარდის რეგისტრაციის არაკანონიერებას.
სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო 2002 წლის დეკემბრის შემდგომ, სახლთმფლობელობის გეგმაში მანსარდის რეგისტრაციის შედეგად, ამდენად სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, სარჩელი არ იყო ხანდაზმული. ამასთან, სასამართლოს მითითებით, სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წ.) და სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს და ზნეობრივ ნორმებს, რის გამოც სარჩელი ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. კ-მა, რომლითაც მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი მოტივით:
აპელანტის მითითებით, რაიონულმა სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ამასთან სასამართლო დაეყრდნო არაობიექტურ მონაცემებს, რომლებიც საქმის არსიდან არ გამომდინარეობდა. საქმეში წარმოდგენილია უზენაესი სასამართლოს 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინება საქმეზე ¹ბს-387-1043, რომელშიც აღნიშნულია, რომ სადავო ფართი წარმოადგენს არა სახლის სხვენს, არამედ მანსარდს. ასევე დადგენილია, რომ 57 კვ.მ დამხმარე ფართი ერთ მთლიან ფართს კი არ წარმოადგენს, არამედ სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამს და სწორად არის აღრიცხული საჯარო რეესტრში, რასაც რაიონულმა სასამართლომ შეფასება არ მისცა.
სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 30 მარტის საოქმო განჩინებით, ლ. კ-ის გარდაცვალების გამო, საქმეში მის უფლებამონაცვლედ ჩაება ნ. ძ-ა /იხ.ს.ფ. 206-212/.
სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება ლ. კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნ. ძ-ას (მოსარჩელის უფლებამონაცვლე) სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:
სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2 და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377.1 მუხლების გამოყენების შედეგად მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ მოსამზადებელ ეტაპზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა: 1. სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ლ. კ-ის საცხოვრებელი ოთახების ზემოთ, ვერტიკალურ პერიმეტრზე არსებული სხვენის ფართის ნაწილში; 2. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობისათვის პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში სათანადო ცვლილებების შეტანის დაკისრება; 3. ტექაღრიცხვის სამსახურისათვის სახლთმფლობელობის გეგმა-ნახაზში ლიტერ ,,ბ-ბ” 1 მანსარდიდან კ-ის საცხოვრებელი ოთახების თავზე არსებული ფართის (სხვენის) ამორიცხვა და სახლთმფლობელობის გეგმაში შესაბამისი ცვლილებების შეტანის დაკისრება; 4. საჯარო რეესტრში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 2004 წლის 23 თებერვალს, სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, მოსარჩელის წარმომადგენელმა (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლით დადგენილი წესით წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არმქონე პირმა) გ-მა განმარტა, რომ ,,მათი მოთხოვნაა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილის ბათილად ცნობა და ტექაღრიცხვისა და საჯარო რეესტრში ცვლილებების შეტანა”, რასაც მოსარჩელე ლ. კ-ე არ დასთანხმებია. ამავე სხდომაზე მოსარჩელე ლ. კ-ემ და რწმუნებულმა გ-მა მოითხოვეს სარჩელის დაკმაყოფილება. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოსამზადებელ ეტაპზე მოსარჩელეს ან მის წარმომადგენელს სასარჩელო მოთხოვნა არ დაუზუსტებია. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ I ინსტანციის სასამართლოს მიერ არ იქნა განხილული სასარჩელო მოთხოვნები მთლიანად და არ იქნა გამოტანილი შესაბამისი გადაწყვეტილება. ამდენად, სააპელაციო პალატა უფლებამოსილი იყო შეემოწმებინა ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით I ინსტანციის გადაწყვეტილება, მხოლოდ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში.
საქმის მასალების თანახმად, 1999 წლის 22 ივლისს დაიდო ხელშეკრულება ვლადიმერ აიდანიანცსა და ადგილობრივ მმართველობის ორგანოს შორის, რომლის თანახმად, ვ. ა-ს საკუთრებაში გადაეცა ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს კუთვნილი საცხოვრებელი სახლი ქ. თბილისში, .... ქუჩის ¹41-ში, რომელიც შედგებოდა ორი ოთახისაგან, 36 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, 57 კვ.მ დამხმარე და 93 კვ.მ სასარგებლო ფართისგან. აღნიშნული უძრავი ქონება (საჯარო რეესტრის ამონაწერი ბინის არასაცხოვრებელი ფართის შესახებ 09.08.2001 წლის ¹18983/2001წ.) 2001 წლის 27 ივლისს გაფორმებული სამკვიდრო მოწმობის (რეესტრი 2ნ-192. ნოტარიუსი ლ. შ-ე) საფუძველზე საკუთრების უფლებით გადაეცა ნ. ლ-ს, რომელმაც იგი 2001 წლის 14 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე (რეესტრი ¹2-548; ნოტარიუსი ნ. მ-ი) გაასხვისა ვ. კ-ე, რაც 2001 წლის 20 ნოემბერს საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ვ. კ-ზე თბილისის საჯარო რეესტრში. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით (საქმე ¹2/224) ლ. კ-ის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა. მოპასუხე ვ. კ-ს დაევალა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹41-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის თავზე განთავსებული სხვენის გამოთავისუფლება და იგი აღდგენილ იქნა პირვანდელ მდგომარეობაში. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ვ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი. გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ლ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ლ. კ-ის საკასაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით დადგენილია, რომ სადავო 57 კვ.მ არა ერთ მთლიან, არამედ სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამს წარმოადგენდა. ამასთან, სადავო ფართი არ არის სხვენი, არის მანსარდა და იგი ასეთადაა აღრიცხული საჯარო რეესტრში.
სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106 ,,ბ” მუხლი და განმარტა, რომ მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებს, კერძოდ, ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.
სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, დამტკიცებას არ საჭიროებდა და პრეიუდიციული ძალა გააჩნდა კანონიერ ძალაში შესულ თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით დადგენილ ფაქტებს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლობის გამო არ გაიზიარა მოსარჩელისა და რაიონული სასამართლოს მოსაზრება, რომ განსახილველი დავის შემთხვევაში სადავო 57 კვ.მ დამხმარე ფართი არის მანსარდა და არა სხვენი. ამასთანავე, აღნიშნული ფართი არ წარმოადგენს ერთ მთლიან ფართს და არის სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამი.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია საჯარო რეესტრში სხვენის მანსარდად რეგისტრირების საფუძველი, აგრეთვე 2001 წლის 27 ივლისის სამკვიდრო მოწმობა (რეესტრი 2ნ-192; ნოტარიუსი ლ. შ-ე) და 2001 წლის 14 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულება (რეესტრი ¹2-548; ნოტარიუსი ნ. მ-ი), რომელთა საფუძველზეც სადავო 57 კვ.მ საკუთრების უფლებით აღირიცხა ჯერ ვ. ა-ის მემკვიდრე ნ. ლ-ზე და შემდეგ ვ. კ-ზე, რის გამოც სარჩელი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას /იხ.ს.ფ. 252-257/.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ძ-ამ, რომლითაც მოითხოვა მისი გაუქმება, შემდეგი მოტივით:
სააპელაციო სასამართლოში არაერთხელ გადაიდო სასამართლო სხდომები მოწინააღმდეგე მხარის მიზეზით, ამასთან 2007 წლის 14 ივნისს სასამართლომ საქმე განიხილა კასატორის დასწრების გარეშე. გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ კასატორისათვის ცნობილი იყო სხდომის დღე, მას ჩაჰბარდა საფოსტო უწყება. საქმეში ბოლო გზავნილი, დათარიღებულია 2007 წლის 14 მაისით, პროცესი კი ჩატარდა 2007 წლის 14 ივნისს, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსსკ-ის 70-78-ე მუხლების მოთხოვნები.
პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადებისას ვ. ა-ის კუთვნილი დამხმარე ფართის სახლთმფლობელობის სხვენის ნაწილის ხარჯზე გაზრდა მოხდა უსაფუძვლოდ, არ იყო დაცული საინჟინრო-ტექნიკური და სახანძრო ნორმები, მობინადრეთა ინტერესები. სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას დაეყრდნო თბილისის საოლქო სასამართლოს 2003 წლის 5 ივნისისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინებას, სადაც სულ სხვა მოთხოვნაზე იყო წარმოებული დავა და არანაირად არ უკავშირდება მოცემულ საქმეს.
სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, არ გაითვალისწინა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, არ მისცა მათ შესაბამისი შეფასება, რის გამოც დარღვეულია სსსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ, ნაგებობის საინჟინრო-ტექნიკურ მონაცემებში 1992 წლის მდგომარეობით დამატებით მანსარდის შესახებ მონაცემები არ მოიპოვება. მანსარდა ნახაზში გაჩნდა 2002 წლის დეკემბერში და ჩანართის სახით დაერთო მას. კასატორის მტკიცებით, საქმეში არ მოიპოვება დოკუმენტი, რომელიც საფუძვლად დაედო სხვენსართულის სახით მანსარდის რეგისტრირებას, რადგან ასეთი არ არსებობს ტექაღრიცხვის სამსახურის მონაცემებში, რომ სადავო ფართი რეგისტრაციამდე წარმოადგენდა მესაკუთრეთა საერთო სარგებლობაში არსებულს და მისი ინდივიდუალურ საკუთრებად ქცევა მოხდა უკანონოდ.
კასატორი არ დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში სადავო არ იყო საჯარო რეესტრში სხვენის მანსარდად რეგისტრაციის საფუძველი, ვინაიდან სწორედ ვ. კ-ის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი დოკუმენტაცია, რომლის საფუძველზეც მოხდა სხვენის მანსარდად რეგისტრირება.
კასაციის განაცხადი:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნება /იხ.ს.ფ. 267-269/.
კასატორმა 2007 წლის 29 ოქტომბერს წარმოადგინა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლის “ა” და “გ” Qქვეპუნქტების საფუძველზე მოითხოვა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა /იხ.ს.ფ. 277-279/.
საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 29 იანვრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლის “გ” ქვეპუნქტის საფუძველზე ნ. ძ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად /პროცესუალური კასაცია/.
საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 18 მარტის სხდომაზე საოქმო განჩინებით მესამე პირ ვ. კ-ის საპროცესო უფლებამონაცვლედ სსსკ-ის 92-ე მუხლის შესაბამისად მიჩნეულ იქნა ც. გ-ი, როგორც მისი სამართალმემკვიდრე /იხ.ს.ფ. 316-327/.
საკასაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის წარმომადგენელმა მ. გ-მა არ ცნო საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი მოტივით:
მოსარჩელის ერთ-ერთ მოთხოვნას წარმოადგენს 1992 წლის 22 ივლისს სხვენზე განხორციელებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა იმ გარემოებებზე დაყრდნობით, რომ სხვენი წარმოადგენს სახურავსა და მოსარჩელის ოთახს შორის წარმოშობილ სივრცეს, არის მისი ოთახის საკუთვნებელი და ოთახის შემადგენელი ნაწილი, რის გამოც იგი წარმოადგენს სხვენის მესაკუთრეს და არა ვ. კ-ი, რომელმაც განახორციელა სადავო ფართის პრივატიზაცია. პრივატიზაციის ხელშეკრულების განხორციელების მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობა, მრავალერთეულიანი შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეს ოთახის ზემო პერიმეტრზე არსებული სხვენის მიმართ რაიმე უპირატესობას არ ანიჭებს, პრივატიზაცია სამეურნეო სათავსზე განხორციელდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიღებამდე (1997 წლამდე) გამგეობის მიერ 1992 წელს, არასაცხოვრებელი ფართი, ისევე როგორც საცხოვრებელი ფართი იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით სახელმწიფო საკუთრებაშია იყო რომლის განსახელმწიფოების პირობებში ფართის შემდგომ პრივატიზაციას ახორციელებს სახელმწიფო, რომელიც მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე გამოხატავდა ნებას, ბინების პრივატიზაცია მოეხდინა ადგილობრივ მმართველობის ორგანოებს, კონკრეტულად კი საბინაო-საექსპლოატაციო ორგანიზაციებს. საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული "საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ" დროებითი დებულების თანახმად, მოქალაქეებს საკუთრებაში გადაეცემათ აგრეთვე მათ მიერ სამეურნეო დანიშნულებით მათზე განკუთვნილი სარდაფები, სხვენები, ფარდულები, ტერასები, შემოქმედებითი სახელოსნოები". ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, "ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფი, სხვენი და ა.შ.). ამდენად, ინდივიდუალური საკუთრების საგნად სხვენის მიჩნევისათვის კანონი სავალდებულოდ მიიჩნევს არა სხვენის მდებარეობის ფაქტს, არამედ სხვენის ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში ყოფნის ფაქტს, საგულისხმოა, რომ ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობა კი არ გადასცემს სამეურნეო სათავსოს კონკრეტულ წევრს, არამედ მხოლოდ აფიქსირებს ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს მფლობელის არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას ხმათა 2/3-ით, ანუ ადასტურებს მფლობელობის ფაქტს, რომელიც წარმოადგენს ამხანაგობის წევრის მიერ საჯარო რეესტრში მისი საკუთრების უფლებით რეგისტრაციის საფუძველს.
მოწინააღმდეგე მხარის მოსაზრებით, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის ერთ-ერთი საფუძველია უფლების დამდგენი დოკუმენტი, ამავე კანონის მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია წარმოებს როგორც უშუალოდ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის თუ სხვა დოკუმენტაციის, ისე ამ დოკუმენტაციის ელექტრონული ასლების საფუძველზე, ხოლო მე-2 მუხლის "გ" პუნქტის თანახმად, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი _ ნორმატიული ან/და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სასამართლო (საარბიტრაჟო) აქტი, გარიგება ან სხვა სამართლებრივი აქტი, რომელიც წარმოშობს უძრავ ნივთზე უფლების, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. ამავე კანონის 252-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ბ" ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს, თუ ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი.
მოწინააღმდეგე მხარის მითითებით, პრივატიზაციის ხელშკერულების ბათილად ცნობა განაპირობებს კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესების ხელყოფას, ხოლო კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესებს იცავს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი, რომლის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე", რისი მტკიცების ტვირთიც ამ შემთხვევაში მოსარჩელეზეა და დავა უნდა გადაწყდეს სასამართლოში სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით საკითხის პრივატიზაციის ხელშეკრულებისაგან დამოუკიდებლად განხილვის გზით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ნ. ძ-ას საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას დაირღვა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სსსკ-ის 393.2, 394 “ე” მუხლების მოთხოვნები. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორი შეფასება არ მისცა საქმის მასალებს, გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია.
სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და არასათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, სასამართლოს მიერ გამოტანილი დასკვნები არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მასალების ობიექტური შეფასებიდან.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე განიხილა დავა, რომ არ გამოიკვლია თუ რის საფუძველზე მოხდა საჯარო რეესტრში სხვენის მანსარდის რეგისტრირება, რადგან ასეთი არ არსებობს ტექაღრიცხვის სამსახურის მონაცემებში, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია, სადავო ფართი რეგისტრაციამდე წარმოადგენდა თუ არა მესაკუთრეთა საერთო სარგებლობაში არსებულ ფართს.
საკასაციო სასამართლო სამოქალაქო კოდექსის 208.1. მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ მრავალბინიან სახლებში არსებობს საკუთრების უფლება ბინაზე (ბინის საკუთრება) და შენობის იმ ნაწილში, რომელიც არ გამოიყენება ბინად (არასაცხოვრებელი ფართის საკუთრება). ამავე ნორმის მე-3 ნაწილის თანახმად, მიწის ნაკვეთი, შენობის ნაწილი და ის ნაგებობა-დანადგარები, რომლებიც არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ საკუთრებას, ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებაა. საერთო საკუთრებაში წილთა რაოდენობა განისაზღვრება ბინების რაოდენობის შესაბამისად.
სამოქალაქო კოდექსის 218.2. მუხლის მიხედვით, ყოველ ბინის მესაკუთრეს აქვს საერთო საკუთრებით სარგებლობის უფლება, ხოლო ამავე კოდექსის 220.1. მუხლის თანახმად, ყოველ ბინის მესაკუთრეს შეუძლია ისარგებლოს საერთო საკუთრებით, მისი წილის შესაბამისად.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა ისარგებლოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილებით და ოფიციალობის პრინციპიდან გამომდინარე, მოიპოვოს მტკიცებულებები, კერძოდ, სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს, თუ რის საფუძველზე მოხდა საჯარო რეესტრში სხვენის (საერთო სარგებლობის ობიექტის) მანსარდად რეგისტრირება, ხოლო ამგვარის არსებობის შემთხვევაში, რა აქტის საფუძველზე მოხდა მისი სტატუსის შეცვლა, იყო თუ არა სხვა თანამესაკუთრეთა თანხმობა, რამდენადაც ასეთის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიპოვება.
საკასაციო სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105.2 მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სასამართლომ საქმის განხილვისას სარწმუნოდ უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, მისცეს მათ სამართლებრივი შეფასება და გამოიტანოს დასკვნა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, მოცემულ შემთხვევაში კი სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას საქმის ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილ იქნა არასრულყოფილად, შესაბამისად, სახეზეა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას მითითებული ნორმით დადგენილი პირობების დარღვეულად მიჩნევის პროცესუალური საფუძვლები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო საქმის განხილვისას დაეყრდნო მხოლოდ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, მიანიჭა მათ პრეიუდიციული ძალა და განმარტა, რომ სადავო 57 კვ.მ არა ერთ მთლიან, არამედ სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამს წარმოადგენდა. ამასთან, სადავო ფართი არის მანსარდა და არა სხვენი და იგი ასეთადაა აღრიცხული საჯარო რეესტრში.
საკასაციო სასამართლოს სრულიად დაუსაბუთებლად მიაჩნია სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნა, რამდენადაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106 ,,ბ” მუხლის თანახმად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებს, კერძოდ, ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.
მოცემულ შემთხვევაში, თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 11 დეკემბრის განჩინების თანახმად, სადავო სამართალურთიერთობაში დავის საგანს წარმოადგენდა არასაცხოვრებელი ფართიდან გამოსახლება და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა. აღნიშნული განჩინებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ სადავო 57 კვ.მ არა ერთ მთლიან, არამედ სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამს წარმოადგენდა. ამასთან, სადავო ფართი არ იყო სხვენი, არის მანსარდა და იგი ასეთადაა აღრიცხული საჯარო რეესტრში.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ არ დაასაბუთა, თუ რა არსებითი მნიშვნელობა გააჩნდა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 57 კვ.მ იყო არა ერთი მთლიანი, არამედ სხვადასხვა დამხმარე ფართის ჯამი, ამასთან სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით, რომელსაც დაეყრდნო სააპელაციო სასამართლო საქმის გადაწყვეტისას სხვა მხარეები მონაწილეობდნენ, კერძოდ, მოთხოვნა არ იყო მიმართული ადმინისტრაციული ორგანოს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის მიმართ, დავა მიმდინარეობდა კერძო პირებს შორის არასაცხოვრებელი ფართიდან გამოსახლებისა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოთხოვნით, მაშინ, როცა სსსკ-ის 106 მუხლის “ბ” პუნქტის თანახმად, პრეიუდიციულ ფაქტად მიჩნევის ერთი-ერთ პირობას სწორედ იმავე მხარეებს შორის მიმდინარე დავის არსებობა წარმოადგენს, სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმე საჭიროებს დამატებით გამოკვლევას, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა ისარგებლოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული ოფიციალობის პრინციპის საფუძველზე მინიჭებული უფლებამოსილებით, მოიპოვოს მტკიცებულებები და მათი შეფასების შემდეგ გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ გამოარკვიოს თუ რეალურად, რის საფუძველზე მოხდა საერთო სარგებლობის ობიეტის სხვენის მანსარდად რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. აღნიშნული გარემოების დასადგენად სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოითხოვოს მტკიცებულებები და მათი შეფასების შემდეგ გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოების შესახებ.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მტკიცებულებათა შეგროვების მიზნით უნდა ჩაატაროს ადგილობრივი დათვალიერება, რათა გამოარკვიოს სადავო 57 კვ.მ ფართის მდებარეობის ფაქტი, კერძოდ, განთავსებულია თუ არა ეს უკანასკნელი ნ. ძ-ას საცხოვრებელი ბინის თავზე, რა ფუნქციური დანიშნულება გააჩნია მას.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სრულიად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია საჯარო რეესტრში სხვენის მანსარდად რეგისტრირების საფუძველი, აგრეთვე 2001 წლის 27 ივლისის სამკვიდრო მოწმობა (რეესტრი 2ნ-192; ნოტარიუსი ლ. შ-ე) და 2001 წლის 14 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულება (რეესტრი ¹2-548; ნოტარიუსი ნ. მ-ი), რომელთა საფუძველზეც სადავო 57 კვ.მ საკუთრების უფლებით აღირიცხა ჯერ ვ. ა-ის მემკვიდრე ნ. ლ-ზე და შემდეგ ვ. კ-ზე, რის გამოც სარჩელი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, იმ პირობებში, როცა სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია თუ რა წარმოადგენდა სადავო ფართის მანსარდად რეგისტრაციის საფუძველს, არ იქნა მოპოვებული აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, სრულიად ალოგიკურია სასამართლოს მსჯელობა მოსარჩელის მიერ რეგისტრაციის საფუძვლის გაუსაჩივრებლობის გამო სარჩელის უსაფუძვლობის თაობაზე.
ამასთან, საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 18 მარტის განჩინებით საქმეში მესამე პირი ვ. კ-ი შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლით ც. გ-ით, რამდენადაც ვ. კ-მა სადავო ფართი დავის მიმდინარეობის პერიოდში გაასხვისა ც. გ-ზე /იხ.ს.ფ. 318, საჯარო რეესტრის ჩანაწერი/.
საკასაციო სასამართლო სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოარკვიოს ვ. კ-ის საპროცესო უფლებამონაცვლე ც. გ-ი ცხოვრობდა თუ არა იმავე ეზოში მოდავე მხრეებთან, შესაძლებელია თუ არა მას სცონოდა, რომ მხარეთა შორის მიმდინარეობს დავა მის მიერ შეძენილი დამხმარე ფართის 57 კვ.მ რეგისტრაციის შესახებ.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსსკ-ის 70-78-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა კასატორის დასწრების გარეშე. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 14 ივნისის სასამართლო სხდომის შესახებ ნ. ძ-ას ეცნობა 2007 წლის 14 მაისს /იხ.ს.ფ. 244/, ხელმოწერით დადასტურებულია, რომ მხარემ შეიტყო სასამართლო სხდომის ადგილის დროისა და თარიღის შესახებ გონივრულ ვადაში. ამდენად, კასაციის მითითებული მოტივი ვერ იქნება გაზიარებული სააპელაციო სასამართლოს მიერ მისი დაუსაბუთებლობის გამო.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 412.2 მუხლის შესაბამისად, სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია. შესაბამისად, სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემომითითებული გარემოებები და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 53.4 მუხლის შესაბამისად, სასამართლო ხარჯები უნდა გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვენელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 257-ე, 372-ე, 390-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ნ. ძ-ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს; სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.