¹ბს-944-901(კ-06) 4 აპრილი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახური (მოპასუხე);

2. თ. ც-ე

წარმომადგენელი _ ვ. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. პ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის განჩინება

სარჩელის საგანი _ საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილების შეტანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 20 სექტემბერს ლ. პ-მა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში შეიტანა სარჩელი მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ და მოითხოვა საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის _ “საერთო საკუთრება” შეცვლა ჩანაწერით _ “ინდივიდუალური საკუთრება”.

მოსარჩელის განმარტებით, 2003 წლის 6 ივნისის ჩუქების ხელშეკრულებისა და 2005 წლის 11 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, მოსარჩელე იყო ქ. ბათუმში, ..... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლისა და მიწის ნაკვეთის 6/15 და 4/17 წილთა მესაკუთრე. 2002 წლის 4 ივლისს აღნიშნული მიწის ნაკვეთის დანარჩენი ნაწილი საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდა თ. ც-ზე, მაგრამ ხსენებული რეგისტრაცია ბათილად იქნა ცნობილი ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით. 2005 წლის აგვისტოში, მიწაზე უფლებების რეგისტრაციის დროს, მიუხედავად ზემოაღნიშნული სასამართლო გადაწყვეტილებებისა, საჯარო რეესტრის 2005 წლის 15 აგვისტოს ამონაწერში ისევ მითითებული იყო, რომ დასახელებული მიწის ნაკვეთი იყო საერთო საკუთრება, ანუ მოსარჩელისა და თ. ც-ის საერთო საკუთრება.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალა რეესტრში არსებული ჩანაწერის _ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹35-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე უფლების გრაფაში _ “საერთო საკუთრების” ჩანაწერის შეცვლა “ინდივიდუალური საკუთრების” ჩანაწერით.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურმა და თ. ც-ის წარმომადგენელმა ვ. გ-ემ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 20 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ბათუმის მერიის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ 2002 წლის 4 ივლისს განხორციელებული სადავო მიწის ნაკვეთის თ. ც-ის საკუთრებაში რეგისტრაციის აქტი. აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2004 წლის 27 დეკემბრის ახალი გადაწყვეტილებით გაუქმდა ქ. ბათუმის მერიის მიწის მართვის სამმართველოს 2002 წლის 4 ივლისის სადავო მიწის ნაკვეთის თ. ც-ის საკუთრებაში რეგისტრაციის შესახებ აქტი. ამ ნაწილში ხსენებული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით.

სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნულის საფუძველზე მიიჩნია, რომ თ. ც-ის საკუთრებას არ წარმოადგენდა 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც, თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ანუ რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურდა, რომ თ. ც-ის სახელზე ჩანაწერი იყო არასწორი და იგი გაუქმდა. შესაბამისად, უნდა მომხდარიყო რეესტრის ჩანაწერებში ცვლილება და საერთო საკუთრების ნაცვლად, იგი უნდა აღრიცხულიყო ლ. პ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებად.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურმა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გასაჩივრებულ განჩინებაში არ მიუთითა, რომელ კანონზე დაყრდნობით მიიჩნია მთლიანი ნაკვეთის ერთადერთ მესაკუთრედ ლ. პ-ი, ასევე დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნები, არასწორად ცნო დადგენილად ზოგიერთი ფაქტობრივი გარემოება და არასწორად განმარტა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 1 ივნისის განჩინება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გაუგებარია, თუ რომელი ფაქტობრივი გარემოებები ჩათვალა მან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დამტკიცებულად. თუ იგი გულისხმობდა იმ ფაქტს, რომ, თითქოს ლ. პ-ისა და მ. ა-ის სარჩელის საფუძველზე დადგენილ იქნა, რომ თ. ც-ეს სადავო მიწის ნაკვეთი არასოდეს გადასცემია სარგებლობაში, აღნიშნული არასწორია, რადგან კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით სულ სხვა რამ მტკიცდება, კერძოდ, აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ სააპელაციო პალატა მხარეთა ახსნა-განმარტებების, ადგილზე დათვალიერებისა და საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევდა იმ გარემოებას, რომ სახლმფლობელობის უკანა მხრიდან შესასვლელი მცირე ეზოთი მხარეები სარგებლობდნენ ერთნაირად და მათ ამ მხრივ რაიმე დავა ერთმანეთთან არ ჰქონდათ.

კასატორის განმარტებით, აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს მსჯელობიდან გამომდინარე, სასამართლოს არ უარუყვია ის გარემოება, რომ თ. ც-ეს უფლება ჰქონდა მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზე, რომელზედაც მისი სახლი იყო განთავსებული და სახლმფლობელობაში შემავალ მცირე ეზოზე. იგივეა მითითებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებაშიც, ანუ აღნიშნულმა სასამართლოებმა არასწორად მიიჩნიეს თ. ც-ის თანასაკუთრების რეგისტრაცია მთლიანი მიწის ნაკვეთის 1/3 ნაწილზე, მაგრამ არც ერთ გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, რომ თ. ც-ეს არ გააჩნია თანასაკუთრების უფლების რეგისტრირების უფლება მიწის ნაკვეთის რაღაც ნაწილზე, თუნდაც იმ ნაწილზე, რომელზედაც შესაბამისი სახლის მის საკუთრებაში არსებული ნაწილია განთავსებული.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ, თითქოს მიწის ნაკვეთი არის მხოლოდ ლ. პ-ის, მით უმეტეს, რომ ლ. პ-ს მთლიან მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების წარმომშობი საბუთი, კერძოდ კი სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულება არ გააჩნია და მას საკუთრება შეძენილი აქვს კანონით დადგენილი ფორმით, მიწის ნაკვეთის მხოლოდ 2/3 ნაწილზე. სააპელაციო სასამართლოს არ გააჩნდა არანაირი საფუძველი, რაც დაადასტურებდა, რომ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹35-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი მთლიანად წარმოადგენდა ლ. პ-ის საკუთრებას. რეესტრის ჩანაწერების მიხედვით, ქ. ბათუმში, ..... ქ. ¹35-ში არსებული სახლმფლობელობის საერთო სასარგებლო ფართი შეადგენს 248,28 კვ.მ-ს, რომელიც განთავსებულია 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. თ. ც-ეს სახლმფლობელობის 2/15 ნაწილი 1991 წლის 7 ივნისის სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე აქვს შესყიდული, ხოლო მისი 1/5 _ 2000 წლის 20 აპრილის ყიდვა-გაყიდვის სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე ი. დ-გან, რის შემდეგაც მისმა წილმა სადავო სახლმფლობელობაში შეადგინა 1/3, რაც რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში 2002 წლის 4 ივლისს.

კასატორის განმარტებით, 1993 წლის 12 მაისის კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის საფუძველზე ვ. პ-ის ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილია ს. პ-ი, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობის 6/15 ნაწილი, შემდგომში კი, აღნიშნული ქონება ჩუქების გზით გადავიდა ლ. პ-ის საკუთრებაში. სახლმფლობელობის 4/17 ნაწილი შესყიდული ჰქონდა მაცაკ აკოპიანს, რომელიც შემდგომ შეისყიდა ლ. პ-მა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობას ჰყავს ორი თანამესაკუთრე _ ლ. პ-ი და თ. ც-ე. სწორედ ამიტომ იყო თ. ც-ე სახლმფლობელობისა და მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრედ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გაუგებარია, თუ რატომ მიიჩნია სააპელაციო სასამართლომ კანონიერად საჯარო რეესტრის შესაბამისი სამსახურის დავალდებულება, ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის რეესტრის ჩანაწერების უფლების გრაფაში საერთო საკუთრების ჩანაწერის შეცვლა ინდივიდუალური საკუთრების თაობაზე ჩანაწერით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ც-ის წარმომადგენელმა ვ. გ-ემაც, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არ მიუთითა, თუ რომელ კანონზე დაყრდნობით მიიჩნია მთლიანი ნაკვეთის ერთადერთ მესაკუთრედ ლ. პ-ი, ასევე, დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნები და არასწორად ცნო დადგენილად ზოგიერთი ფაქტობრივი გარემოება. ამასთან, არ არსებობდა არც ფაქტობრივი საფუძველი იმისა, რომ სასამართლოს დაევალდებულებინა საჯარო რეესტრი, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში მიწის ნაკვეთზე საერთო საკუთრების თაობაზე არსებული ჩანაწერი შეეცვალა ინდივიდუალურით. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ ისე დაადგინა ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე მთლიან მიწის ნაკვეთზე მხოლოდ ლ. პ-ის ინდივიდუალური საკუთრება, რომ არ მიუთითებია კანონებზე, რომელთა საფუძველზეც იგი მივიდა ასეთ დასკვნამდე. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,ბ" ქვეპუნქტზე დაყრდნობით ისეთი ფაქტი ჩათვალა დამტკიცებულად, რაც რეალურად არ ყოფილა და ვერ მუთითა, თუ რომელი კანონით იხელმძღვანელა, როდესაც ლ. პ-ი მიიჩნია მთლიანი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ.

კასატორის მტკიცებით, აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მოთხოვნა, რაც გახდა საქმეზე უკანონო განჩინების მიღების საფუძველი და იგი იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. ხსენებული გარემოებანი კი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების თანახმად, არის შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის საფუძველი და აღნიშნული განჩინების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურში არსებული (მდებარე ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში) სახლმფლობელობის დეტალური ანალიზიდან ირკვევა, რომ ხსენებული სახლმფლობელობის საერთო სასარგებლო ფართი შეადგენს 248,28 კვ.მ-ს, რომელიც განთავსებულია 955 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. თ. ც-ეს სახლმფლობელობის 2/15 ნაწილი 1991 წლის 7 ივნისის სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე აქვს შესყიდული, ხოლო მისი 1/5 _ 2000 წლის 20 აპრილის ყიდვა-გაყიდვის სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე ი. დ-აგან, რის შემდეგაც მისმა წილმა სადავო სახლმფლობელობაში შეადგინა 1/3, რაც რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში 2002 წლის 4 ივლისს. საჯარო რეესტრში არსებული ტექნიკური ინვენტარიზაციის სამსახურის არქივის მასალების მიხედვით, თ. ც-ეს გააჩნია საკუთრების უფლება ქ. ბათუმში, .... (ყოფილი ....) ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობაში არსებულ შენობა-ნაგებობების 1/3 ნაწილზე.

კასატორის განმარტებით, თანასაკუთრების რეგისტრაციის საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ არათუ არ გაავრცელა სახლმფლობელობაში არსებული წილის პროპორციულად თანასაკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთზე, არამედ თ. ც-ეს მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზეც კი წაართვა საკუთრების უფლება, რომელზედაც მისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლია განთავსებული და რომელ საცხოვრებელ სახლზედაც მას კანონით დადგენილი წესით საკუთრების უფლება აქვს მოპოვებული.

კასატორის მტკიცებით, გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციასა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლს, კერძოდ, თ. ც-ეს ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში არსებულ სახლმფლობელობაზე საკუთრების უფლება წარმოეშვა ჯერ კიდევ 1991 წელს, როდესაც მან შეისყიდა ხსენებული სახლმფლობელობის 2/15 ნაწილი და აღნიშნული რეგისტრაციაში გაატარა ქ. ბათუმის აღმასკომის ტექბიუროში, რადგან იმჟამად მოქმედი საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლის თანახმად, ქალაქში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადასტურებული უნდა ყოფილიყო სანოტარო წესით და რეგისტრირებული აღმასკომში. აღნიშნული კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, თუ ნივთის გასხვისების ხელშეკრულება რეგისტრაციას მოითხოვდა, საკუთრების უფლება წარმოიშობოდა რეგისტრაციის მომენტიდან, ანუ თ. ც-ეს ჯერ კიდევ 1991 წელს, იმჟამად მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად წარმოეშვა საკუთრების უფლება ზემოხსენებულ სახლმფლობელობაზე და უფრო მეტიც _ მისი კუთვნილი წილი გაიზარდა 2000 წლის 20 აპრილის ყიდვა-გაყიდვის სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლითაც სახლმფლობელობის ნაწილი შეისყიდა ი. დ-აგან და მისმა წილმა სახლმფლობელობაში შეადგინა 1/3. ხსენებული ნასყიდობის ხელშეკრულება რეგისტრირებულ იქნა ქ. ბათუმის მერიის ტექნიკური ინვენტარიზაციის სამსახურში. ამდენად, თ. ც-ეს გააჩნია საკუთრების უფლება ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობაში და საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის თანახმად, მისი საკუთრების უფლება დაცულია, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის მიხედვით, საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია და დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის თანახმად, ნივთის შემადგენელი ნაწილი, რომლის გამოცალკევებაც შეუძლებელია მთლიანი ნივთის ან ამ ნაწილის განადგურების ანდა მათი დანიშნულების მოსპობის გარეშე (ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი), ცალკე უფლების ობიექტად შეიძლება იყოს მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს კი განეკუთვნება შენობა-ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის, რაც ხელშეკრულებითაც შეიძლება განისაზღვროს. შესაბამისად, როდესაც თ. ც-ემ მოიპოვა საკუთრების უფლება შესაბამისი საცხოვრებელი სახლის ნაწილზე, საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით, აღნიშნული უფლება ხელშეუხებელია, რის გამოც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის თანახმად, საკუთრების უფლება ვრცელდება იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზედაც განთავსებულია მის საკუთრებაში არსებული სახლი. სააპელაციო სასამართლომ გაუუქმა თ. ც-ეს საკუთრების უფლება სახლზე და არ გამოუყენებია საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლები, რაც გამორიცხავდა დასახელებულ მუხლებთან წინააღმდეგობას.

კასატორის მტკიცებით, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე თანასაკუთრების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლება გააჩნია თ. ც-ესაც, რომელმაც გამოიყენა აღნიშნული უფლება და 2005 წლის 2 აგვისტოს კვლავ მიმართა საჯარო რეესტრს დასახელებულ მიწის ნაკვეთზე თანასაკუთრების რეგისტრაციის მოთხოვნით, მაგრამ საჯარო რეესტრი ვერ ახორციელებს თანასაკუთრების რეგისტრაციას იმ დრომდე, ვიდრე არ გადაწყდება წინამდებარე დავა, ლ. პ-ს კი არ აქვს უფლება, მოითხოვოს მთლიან მიწის ნაკვეთზე მხოლოდ მისი საკუთრების რეგისტრაცია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 30 ნოემბრის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება 2006 წლის 30 ნოემბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 7 თებერვლამდე.

2006 წლის 15 დეკემბერს ლ. პ-მა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება საკასაციო საჩივრების დასაშვებობაზე და აღნიშნა, რომ ხსენებული საჩივრები არის დაუშვებელი.

2006 წლის 19 დეკემბერს თ. ც-ის წარმომადგენელმა ვ. გ-ემ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება თ. ც-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობაზე და აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” და “გ” ქვეპუნქტებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 თებერვლის განჩინებით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა 2007 წლის 4 აპრილს მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ლ. პ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: საქმეში არსებული საჯარო რეესტრიდან შესაბამისი ამონაწერების (ს.ფ. 16-18, 20) მიხედვით, ქ. ბათუმში, ... ქუჩის ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობა წარმოადგენს ლ. პ-ისა და თ. ც-ის საერთო წილობრივ საკუთრებას. ასევე დადგენილია, რომ მითითებულ მისამართზე არსებული სახლმფლობელობის საერთო სასარგებლო ფართი შეადგენს 248,28 კვ.მ-ს და იგი განთავსებულია 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც წარმოადგენს საერთო სარგებლობის ფართს. 2002 წლის 4 ივლისს საჯარო რეესტრმა თ. ც-ის მოთხოვნის შესაბამისად, განახორციელა რეესტრში ჩანაწერი იმის თაობაზე, რომ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹35-ში მდებარე 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა თანასაკუთრებას, რომლის 1/3 წილი საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა თ. ც-ეს. ამასთან, ლ. პ-ისა და მ. ა-ის სარჩელის საფუძველზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით ნაწილობრივ უცვლელად დარჩა აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილება. ამ გადაწყვეტილებით გაუქმდა ქ. ბათუმის მერიის მიწის მართვის სამმართველოს 2002 წლის 4 ივლისის სადავო მიწის ნაკვეთის თ. ც-ის საკუთრებაში რეგისტრაციის შესახებ აქტი. აღნიშნულის საფუძველზე, ვინაიდან საჯარო რეესტრის 2005 წლის 15 აგვისტოს ამონაწერში (ს.ფ. 18) კვლავ მითითებული იყო, რომ ხსენებული მიწის ნაკვეთი ლ. პ-ისა და თ. ც-ის საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა, ლ. პ-მა სარჩელი აღძრა მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ, მოითხოვა საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის _ “საერთო საკუთრება” შეცვლა ჩანაწერით _ “ინდივიდუალური საკუთრება”. აღნიშნული მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად კი მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით სადავო მიწის ნაკვეთის თ. ც-ის საკუთრებაში რეგისტრაციის შესახებ აქტის გაუქმებაზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გასაჩივრებულ განჩინებაში არ მიუთითა, რომელ კანონზე დაყრდნობით მიიჩნია მთლიანი ნაკვეთის ერთადერთ მესაკუთრედ ლ. პ-ი, ასევე არასწორად ცნო დადგენილად ზოგიერთი ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, ის გარემოება, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებიდან გამომდინარე, დადგენილი იყო, რომ ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ერთადერთ მესაკუთრეს ლ. პ-ი წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ, მართალია, მიუთითა, რომ დამტკიცებას არ საჭიროებდნენ ფაქტები, რომლებიც დადგენილი იყო ერთ სამოქალაქო (ადმინისტრაციულ) საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო (ადმინისტრაციული) საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობდნენ, თუმცა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 1 ივნისის განჩინების მიხედვით, არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ ხსენებული განჩინებით დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ თ. ც-ის საკუთრებას საერთოდ არ წამოადგენდა ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით საკასაციო სასამართლო, ფაქტობრივად, დაეთანხმა რა სააპელაციო სასამართლოს, დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობა და სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა ლ. პ-ისა და თ. ც-ის საერთო საკუთრებას. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 1 ივნისის განჩინებით არ დადასტურებულა ის გარემოება, რომ ლ. პ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენდა ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე 955,44 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ხოლო, ვინაიდან აღნიშნული განჩინებით უკანონოდ იქნა მიჩნეული თ. ც-ვის საერთო საკუთრებაში, ანუ თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ მიიღებს სხვაგვარ გადაწყვეტილებას ლ. პ-ის სარჩელთან მიმართებაში, რადგან ლ. პ-იც, ფაქტობრივად, უსაფუძვლოდ მოითხოვს იგივეს (საერთო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემა), რაზეც თ. ც-ეს დასახელებული განჩინებით დასაბუთებული უარი ეთქვა. ამასთან, ლ. პ-ის სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას გამორიცხავს ის გარემოებაც, რომ საქმის მასალების თანახმად, მოსარჩელესა და თ. ც-ეს შორის შეთანხმებით ან სასამართლო გადაწყვეტილებით არ არის განსაზღვრული სადავო, საერთო საკუთრებაში შემავალ მიწის ნაკვეთში ლ. პ-ისა და თ. ც-ის იდეალური წილის ადეკვატურად მათი რეალური წილი.

კასატორი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახური ნათლად განმარტავს, რომ 1993 წლის 12 მაისის კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის საფუძველზე ვ. პ-ის ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილია ს. პ-ი, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობის 6/15 ნაწილი, შემდგომში კი, აღნიშნული ქონება ჩუქების გზით გადავიდა ლ. პ-ის საკუთრებაშია, ამასთან, სახლმფლობელობის 4/17 ნაწილი შესყიდული ჰქონდა მ. ა-ს, რომელიც შემდგომ შეისყიდა ლ. პ-მა, რის შედეგადაც ქ. ბათუმში, ..... ქ. ¹35-ში მდებარე სახლმფლობელობას ჰყავს ორი თანამესაკუთრე _ ლ. პ-ი და თ. ც-ე და სწორედ ამიტომ არის თ. ც-ე სახლმფლობელობისა და მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრედ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად ჩათვალა, რომ, თითქოს სადავო მიწის ნაკვეთი არ წარმოადგენდა თ. ც-ის საკუთრებას და იგი მხოლოდ ლ. პ-ის საკუთრება იყო, ვინაიდან ლ. პ-ს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია 955,44 კვ.მ (მთლიან) მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების წარმომშობი და დამადასტურებელი საბუთი. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ მიუთითებია რაიმე მტკიცებულებაზე, რომლითაც დაადასტურებდა აღნიშნული მოსაზრების მართებულობას. საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. კონკრეტულ შემთხვევაში, ვინაიდან მოსარჩელე ლ. პ-ს არ წარმოუდგენია რეესტრის შესაბამისი ჩანაწერის უზუსტობის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რეესტრის აღნიშნულ ჩანაწერში დაცული მონაცემები უტყუარი და სრულია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორ თ. ც-ის წარმომადგენელი ვ. გ-ე მართებულად მიუთითებს, რომ თანასაკუთრების რეგისტრაციის საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები.

კასატორ თ. ც-ის წარმომადგენელი ვ. გ-ე საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, რაც მისი გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინება მიიღო მოქმედი საპროცესო კანონდებლობის მოთხოვნათა დარღვევით, კერძოდ, არასწორი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტებს, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის გამოც არსებობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრების საფუძველი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ლ. პ-ის სარჩელი უსაფუძვლოა, რის გამოც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს. საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ლ. პ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და თ. ც-ის წარმომადგენელ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ლ. პ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.