ბს-944-905(2კ-07) 1 აპრილი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

მიღების ადგილი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე

სხდომის მდივანი – გ. ილინა

კასატორები: 1. შპს „.....“ დირექტორი ლ. ფ-ე (მოსარჩელე), წარმომადგენლები _ დ. მ-ე, გ. ფ-ე; 2. მ. ნ-ე (მესამე პირი), წარმომადგენლები _ ჯ. ს-ე, თ. კ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგეობა, წარმომადგენელი – გ. მ-ე; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახური

მესამე პირი – აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო, წარმომადგენელი – ი. ს-ე

დავის საგანი _ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება ჩანაწერის აღდგენის თაობაზე

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 ივლისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 6 სექტემბერს შპს „....“ დირექტორმა ლ. ფ-ემ სარჩელი აღძრა ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების _ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგეობისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურის დავალდებულება 0.2 ჰა მიწის ნაკვეთზე შპს „....“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის აღდგენის შესახებ შემდეგი საფუძვლით:

ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივნისის ¹14 გადაწყვეტილებით გაუქმდა შპს „....“ რეგისტრირებული საკურების უფლება 2000 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე და აღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფო საკუთრებად.

მოსაჩელის მითითებით, გამგეობის გადაწყვეტილება უკანონოა, რადგან მიწის ნაკვეთის შპს „....“ გადაცემის საფუძველი, გარდა ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილებისა იყო მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი, მიწის ნაკვეთის გეგმა, მიწის გადასახადის გადახდისა და ერთჯერადი საზღაურის გადახდის დამადასტურებელი საბუთი და კერძო სამართლის იურიდიული პირის რეგისტრაციის შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების ასლი.

მოსარჩელის მითითებით, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის მითითებული გადაწყვეტილება არ იყო უფლებამოსილების გადამეტებით გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, იგი შესაბამისობაში იყო „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ და “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონებთან.

მოსარჩელის მითითებით, 1998 წლის 30 დეკემბერს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურში მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციით შპს “....” მოიპოვა საკუთრების უფლება მითითებულ მიწის ნაკვეთზე. ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობამ კი 2006 წლის 25 ივლისს გამოსცა ¹14 გადაწყვეტილება, რომლითაც დაარღვია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები ვადებთან მიმართებაში, რადგან 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილების გამოცემის მომენტიდან გავიდა ცხრა წელზე მეტი. ასევე აქტის გამოცემისას დარღვეულ იქნა ადმინისტრაციული წარმოების წესები. მოსარჩელე არ იქნა მიწვეული წარმოებაში მონაილეობის მისაღებად, როგორც დაინტერესებული მხარე, რაც გავლენას იქონიებდა გადაწყვეტილების მიღებაზე. ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურის მხრიდან კი მოხდა საკუთრების უფლების ხელყოფა, რადგან მან თვითნებურად განახორციელა საჯარო რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება /იხ. ს.ფ. 1-2; 34-35; ტ. I/.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 17 იანვრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად იქნა ჩართული აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო და მურად ნაკაშიძე (იხ. ს.ფ. 37; ტ.I).Q

შპს “....” სარჩელი არ ცნო აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს წარმომადგენელმა და მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო.

მესამე პირის წარმომადგენლის მითითებით, რომ 1997 წლის აპრილისათვის მიწის სამართლებრივი რეჟიმი განისაზღვრებოდა მიწის კოდექსით, რომლის მე-4 მუხლის თანახმად, მიწა სახელმწიფო საკუთრება იყო და გაიცემოდა მხოლოდ სარგებლობის უფლებით, ხოლო მე-13 მუხლის თანახმად მიწის გაცემა მიზომვის წესით ხდებოდა შესაბამისი მიზნის მითითებით. შესაბამისად, აღნიშნული წესითა და პირობებით გაცემული მიწის ნაკვეთები შემდგომში “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის მიხედვით სარგებლობაში გაცემულ მიწის ნაკვეთად და ეს ნაკვეთები მოსარგებლე პირების საკუთრებად გამოცხადდა. შპს „....“ კი აღნიშნული წესის დაცვით მიწა არ გამოყოფია და უკანონოდ მოხდა მისი საკუთრების უფლებით რეგისტრაცია, რაც სრულიად კანონიერად ბათილად იქნა ცნობილი /იხ. ს.ფ. 62-67; ტ.I/.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს “...” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილების თანახმად, შპს „...“ 0,2ჰა მიწის ნაკვეთით სარგებლობდა დაკანონების გარეშე, ამავე გადაწყვეტილებით მითითებული მიწის ნაკვეთი დაუბრუნდა კახაბრის სასოფლო საკრებულოს და ჩაირიცხა სამრეწველო მიწების ფონდში ფირმა „...“ შემდგომში გამოსაყოფად. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტით აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს ეთხოვა მიღებული გადაწყვეტილების დამტკიცება. რაიონულმა სასამართლომ გაიზიარა მესამე პირის წარმომადგენლის მოსაზრება, რომ მიწის ნაკვეთის შპს “...” სარგებლობაში გადაცემისათვის ორი იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედების განხორციელება იყო საჭირო, კერძოდ, 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 დადგენილება უნდა დაემტკიცებინა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს და აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს მიერ დადგენილების დამტკიცების შემდეგ უნდა მომხდარიყო შპს “....” მიწის გამოყოფა რაიონის თვითმმართველობის ადგილობრივი ორგანოს მიერ და უნდა გაცემულიყო მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთი, რაც შემდეგ “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის თანახმად იქნებოდა შპს “....” მიერ საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის საფუძველი.

ამდენად, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამართლებრივად არასწორი იყო შპს „....” საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში, ვინაიდან მას მიწა არ ჰქონდა დადგენილი წესით გამოყოფილი და ეს მიწა არ შეიძლებოდა ჩათვლილიყო „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ კანონით გათვალისწინებულ სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთად. შესაბამისად ხელვაჩურის რაიონის გამგეობამ სწორად გააუქმა მის მიერვე მიღებული გადაწყვეტილება, ვინაიდან უშუალოდ ამ აქტით არანაირი სამართლებრივი შედეგი არ შეიძლებოდა დამდგარიყო.

სასამართლოს შეფასებით, ხელვაჩურის რაიონის გამგეობის მიერ 2006 წლის 25 ივლისს გამოცემული აქტი ეწინააღმდეგებოდა კანონს და იგი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹.1 მუხლის შესაბამისად, რადგან იგი წინააღმდეგობაშია „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონთან. მითითებული აქტი არ შესრულდა 1998 წლის ოქტომბრამდე, ხოლო შემდეგ აღნიშნულმა კანონმა არასასოფლო_სამეურნეო მიწების მართვის სხვა წესი დაადგინა.

რაიონული სასამართლოს მითითებით, ხელვაჩურის რაიონის გამგეობის გადაწყვეტილების საფუძველზე გაიცა მიწის ნაკვეთის გეგმა, მაგრამ იგი გაცემულია ხსენებული კანონის ამოქმედების შემდეგ და ამდენად, იგი ვერ ჩაითვლება მიწით სარგებლობის დამადასტურებელ იმ საბუთად, რომლის საფუძველზე შესაძლებელი იქნებოდა აღნიშნული მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადება.

რაიონული სასამართლოს დასკვნით, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილება მიღებულია კანონით დადგენილი წესების დაცვით და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძველი. აღნიშნული აქტი აკმაყოფილებს კანონიერი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტისათვის დადგენილ მოთხოვნებს.

რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელისა და მესამე პირის მოსაზრება, რომ გადაწყვეტილების გამოტანის დროს დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები ვადებთან მიმართებაში იმის გამო, რომ გადაწყვეტილების მიღებიდან გასულია ცხრა წელი, ვინაიდან აღნიშნული კოდექსი არ ადგენს ვადას, რომლის განმავლობაში ადმინისტრაციულმა ორგანომ შეიძლება ბათილად გამოაცხადოს მის მიერვე გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი /იხ. ს.ფ. 74-84, ტ. I/.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...“ დირექტორმა ლ. ფ-ემ და მესამე პირმა მ. ნ-ემ, რომლითაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

აპელანტმა მურად ნაკაშიძემ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება, რომ შპს “....” არ ჰქონდა კანონიერ სარგებლობაში მიწის ნაკვეთი და არასწორად იქნა გამოყენებული “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სრგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონი, რადგან ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილებით “საქსპეცმშენის ¹28 სამშენებლო მოძრავ მიწათმოსარგებლეზე დაბრუნებისა და ხელვაჩაურის რაიონში რეგისტრირებულ ფირმა “გიგაზე გადაცემის შესახებ”, ამასთან შედგა მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი და მიწის ნაკვეთის გეგმა. წარდგენილ იქნა საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული მიწის გადასახადისა და კანონით დადგენილი ერთჯერადი საზღაურის გადახდის დამადასტურებელი საბუთი და “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის 2.2 მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად მიწა გამოცხადდა შპს “....” საკუთრებად.

აპელანტმა ასევე არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება, რომ შპს “....” სარგებლობაში კანონით დადგენილი წესით გადასვლისათვის საჭირო იყო იურიდიული მნიშნველობის მოქმედების განხორციელება, რის გამოც სასამართლომ კანონიერად ჩათვალა გამგეობის მიერ ადრე მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. სასამართლომ არ დაასაბუთა, რატომ არ უნდა ჩათვლილიყო გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთად.

აპელანტის მოსაზრებით, ასევე არასწორია აქტის ბათილად ცნობა იმ საფუძვლით, რომ საჭირო იყო აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს მიერ მისი დამტკიცება, რადგან ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად ადმინისტრაციული აქტი შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის წესები, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში გამგეობის ¹87 გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით არ არსებობს. ამასთან, გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილებით შპს “....” წაერთვა საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე ისე, რომ აღნიშნული აქტის მიღებისას აპელანტი არ იყო მიწვეული და უგულვებელყოფილ იქნა ზაკ-ის მთელი რიგი მოთხოვნები, კერძოდ, დაირღვა ზაკ-ის 72.2, 95.2, მე-13, 96-ე, 98-ე, 34-ე მუხლების მოთხოვნები, გამგეობამ აქტი მიიღო ყოველგვარი შესწავლისა და გამოკვლევის გარეშე.

აპელანტის მითითებით, მხოლოდ ის გარემოება, რომ კოლეგიურმა საჯარო დაწესებულებამ ადმინისტრაციული აქტის მიღებისას დაარღვია კანონმდებლობის მოთხოვნა, კერძოდ, ზაკ-ის 34.1 მუხლი, აღნიშნული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის აბსოლუტური საფუძველია.

აპელანტის მითითებით, ზაკ-ის 218.2 ნაწილის შესაბამისად, შპს “...” განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და სადავო ქონება დაარეგისტრირა შპს “....” საკუთრებად (იხ. ს.ფ. 91-97; ტ.I).

ლ. ფარტენაძემ სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის მიერ შეილახა შპს “....” კანონით დაგენილი უფლებები, რადგან ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ეხებოდა შპს “...” საკუთრების უფლებას, რის გამოც აუცილებელი იყო ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება და მასში შპს “....” მონაწილეობა. ამდენად, გამგეობის მიერ დარღვეულ იქნა აქტის მომზადებისა და გამოცემის კანონით დადგენილი წესი. ასევე აპელანტის მოსაზრებით დაუსაბუთებელია აქტი, რომლის ვალდებულებაც გამომდინარეობს ზაკ-ის 53-ე მუხლის მოთხოვნით. აღნიშნული პირობა კი ზაკ-ის 60¹ მუხლის შესაბამისად, მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

აპელანტის მითითებით, სადავო აქტის საფუძველზე შპს “....” აქტისადმი კანონიერი ნდობის საფუძველზე, “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეიძინა საკუთრების უფლება და დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში, როგორც მესაკუთრე. ამდენად, მან განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება სადავო აქტის საფუძველზე, რომელიც დაუკავშირდა მიწის ნაკვეთზე მისი საკუთრების უფლების წარმოშობას. აღნიშნული მუხლების შესაბამისად, სასამართლოს უნდა დაეკმაყოფილებინა სასარჩელო მოთხოვნა.

აპელანტის მითითებით, “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის მე-5 მუხლით განისაზღვრა სადავო საკითხების გადაწყვეტის ხანდაზმულობის ვადები, რაც მოპასუხეს გაშვებული აქვს /იხ. ს.ფ. 100-103, ტ. I/.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 ივლისის განჩინებით შპს „...“ დირექტორის ლ. ფ-სა და მესამე პირის მ. ნ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილებით “...” გამოუყენებელი 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთით შპს “....” სარგებლობდა დაკანონების გარეშე. ამავე გადაწყვეტილებით ხსენებული ნაკვეთი დაუბრუნდა კახაბრის თემის საკრებულოს და ჩაირიცხა სამრეწველო მიწების ფონდში ფირმა “....” შემდგომში გამოსაყოფად. ამავე გადაწყვეტილების თანახმად, აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს ეთხოვა მიღებული გადაწყვეტილების დამტკიცება. აპელანტი არ უარყოფს, რომ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს მითითებული გადაწყვეტილება არ დაუმტკიცებია.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილება არ შეიძლება ჩაითვალოს “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის 4.3 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტით სავალდებულო მიწის სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთად. მითითებული კანონის პირველი მუხლის “ვ” პუნქტით მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთი არის ამ კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა ან სათანადო წესით მათი დამოწმებული ასლი. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ მათ მიერ წარმოდგენილი მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი და გეგმა წარმოადგენს მიწის სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთებს, რომლებიც რეგისტრაციის საფუძველს ქმნიდა, რადგან კანონის მოთხოვნის შესაბამისად აქტი და გეგმა ამ კანონის ამოქმედებამდე უნდა ყოფილიყო გაცემული. საქმეში წარმოდგენილი აქტი და გეგმა კი 1998 წლის 29 დეკემბერს გაიცა _ კანონის ამოქმედების შემდეგ.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “....” მიწის საკუთრების უფლებით რეგისტრაცია კანონის დარღვევით განხორციელდა.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა აპელანტების მოსაზრებას სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადასთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის მე-3 ნაწილით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო და ამასთან დაკავშირებით იგი რაიმე ვადით შეზღუდული არა არის.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობა უფლებამოსილი იყო ბათილად ეცნო 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება და ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის დარღვევაზე მითითება კანონშეუსაბამოა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აპელანტების მოსაზრება აქტის მომზადებისა და გამოცემის წესის არსებით დარღვევასთან დაკავშირებით, რაც გათვალისწინებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის მე-2 ნაწილით, საფუძველს მოკლებულია და დაუსაბუთებლად მიიჩნევს არგუმენტაციას შპს „....“ წარმომადგენლის ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის შემთხვევაში საკითხის სხვაგვარად გადაწყვეტის შესახებ. ამასთან, 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილებაში აღნიშნული უნდა ყოფილიყო მიწის შპს „....“ გამოყოფის შესახებ, ასევე მიზომვის მიზანი და სარგებლობის პირობები, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ამდენად, 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის სამართლებრივი ინტერესი ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობისათვის იმაში მდგომარეობდა, რომ საფუძველი გამოცლოდა საჯარო რეესტრში ამ აქტის საფუძველზე შპს „....“ საკუთრების უკანონოდ რეგისტრაციას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე მიღებული იქნა დასაბუთებული გადაწყვეტილება და შპს „...“ დირექტორის ლ. ფ-ის და მ. ნ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა /იხ. ს.ფ. 67-73, ტ. II/.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „....“ დირექტორმა და მ. ნ-ემ, რომლითაც მოითხოვეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, ბათილად ეცნოთ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილება, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს საჯარო რეესტრის ჩანაწერების გაუქმება და ქონების დარეგისტრირება შპს „....“ საკუთრებაში, შემდეგი მოტივით:

კასაციის მოტივი:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უკანონო და დაუსაბუთებელია, რამდენადაც სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, ამასთან არსებობს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები.კასატორის მოსაზრებით, მცდარია სასამართლოს მოსაზრება, რომ შპს „...” არ ჰქონდა კანონიერ სარგებლობაში მიწის ნაკვეთი და შესაბამისად არასწორად იქნა გამოყენებული „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ საქართველოს კანონი. შპს „....“ დადგენილი წესით მოხდა 0,2 ჰა მიწის ფართობის გადაცემა, რაზეც შედგა მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი,მიწის ნაკვეთის გეგმა და აღნიშნული მიწა ხსენებული კანონის შესაბამისად გამოცხადდა შპს “...“ საკუთრებად. ასევე, უკანონოა ადმინისტრაციული აქტის გაუქმება, ბათილად ცნობა იმ მოტივით რომ საჭირო იყო მისი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს მიერ მისი დამტკიცება. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული აქტი ბათილად შეიძლება იქნეს ცნობილი, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის წესები,რაც ამ შემთხვევაში ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ დარღვეულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება აქვს განიხილოს და გადაწყვიტოს საკითხი, თუ დაინტერესებულ მხარეს მიეცა საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა. აღნიშნულ პირს უნდა ეცნობოს ადმინისტრაციული წარმოების შესახებ და უზრუნველყოფილი იქნეს მისი მონაწილეობა საქმეში. ამდენად, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობა ვალდებული იყო იყო ეცნობებინა შპს „....“ წარმოების შესახებ. სადაო აქტი მიღებული იქნა საქმის გარემოებების შესწავლისა და გამოკვლევის გარეშე, ისე რომ არ მოუსმენია დაინტერესებულ მხარეთათვის, არ გამოიყენა სავალდებულო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების სახე, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად აქტის ბათილად ცნობის აბსოლუტური საფუძველია.

კასატორების მითითებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება არ წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს,. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად არ შეიძლება ამ კოდექსის ამოქმედებამდე გამოცემული ან დადასტურებული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადება, თუ პირმა განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის რაიმე ქმედება ამ აქტის საფუძველზე, გარდა გამონაკლისისა, რასაც ადგენს კანონი.

სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით - ერთი მოსამართლის მიერ, რაც ასევე მიჩნეული უნდა იქნეს კანონის დარღვევად, სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და საქმე მიაკუთვნა საჯარო რეესტრის ჩანაწერთან დაკავშირებულ საქმეს, რადგან ერთ-ერთი მოთხოვნა იყო საჯარო რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება და ქონების შპს „...“ საკუთრებაში აღრიცხვა. ამდენად, დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ა“ პუნქტის მოთხოვნები, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენს /იხ. ს.ფ. 104-106, 109-113, ტ. II/.

საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 29 იანვრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის „გ“ პუნქტის საფუძველზე შპს „....“ დირექტორის ლ. ფ-ის და მ. ნ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად /პროცესუალური კასაცია/ /იხ. ს.ფ. 120-121; 146-147/.

შპს “....” დირექტორ ლ. ფ-სა და მ. ნ-ის საკასაციო საჩივრები არ ცნეს მოწინააღმდეგე მხარემ _ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგეობისა და მესამე პირის _ აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს წარმომადგენლებმა და მოითხოვეს საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის მოტივით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შპს “...” დირექტორ ლ. ფ-სა და მ. ნ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს კოლეგიური წესით განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, კერძოდ, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა იგი, რაც სსსკ-ის 393-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 35.5 მუხლი და საქმე არასწორად განიხილა ერთპიროვნულად. მითითებული ნორმის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილია სააპელაციო საჩივარი განიხილოს ერთპიროვნულად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლით განსაზღვრული მაგისტრატი მოსამართლის განსჯად ადმინისტრაციულ საქმეებზე, ასევე ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 35.5 მუხლით განსაზღვრულ დავებთან დაკავშირებულ საქმეებზე. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლის “ა” პუნქტის შესაბამისად, მაგისტრატი მოსამართლეები პირველი ინსტანციით განიხილავენ საქმეებს სოფლის, თემის, დაბისა და ქალაქის, რომელიც შედის რაიონის შემადგენლობაში, წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების თაობაზე. კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დავალდებულება შესაბამისი ჩანაწერის განხორციელების შესახებ. ამდენად, ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანო _ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობა არ წარმოადგენს ასკ-ის მე-6 მუხლის “ა” პუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ ორგანოს, შესაბამისად მისი სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხი არ არის მაგისტრატი მოსამართლის განსჯადი ადმინისტრაციული საქმე, რის გამოც სააპელაციო სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი ერთპიროვნულად განეხილა მოცემული დავა, რადგან იგი საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებულ კოლეგიური წესით განსახილველ დავას წარმოადგენს. ასევე მოცემული დავა არ წარმოადგენს ასკ-ის 35.5 მუხლის “გ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ერთპიროვნულად განსახილველ დავას, რადგან კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანი საჯარო რეესტრის დავალდებულება შესაბამისი ჩანაწერის განხორციელების შესახებ გამომდინარეობს ძირითადი მოთხოვნიდან და მის თანამდევ შედეგს წარმოადგენს. შესაბამისად, სახეზე არ არის უშუალოდ მითითებული ნორმით გათვალისწინებული დავა, რისი ერთპიროვნულად განხილვის კომპეტენციაც აქვს მინიჭებული სააპელაციო სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილებით საქსპეცმშენის ¹28 სამშენებლო მოძრავ მექანიზირებული კოლონის 1996 წლის 7 აგვისტოს ¹01 თანხმობისა და აჭარის ა/რ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის 1997 წლის 3 აპრილის ¹33 დასკვნის მხედველობაში მიღებით საქსპეცმშენის გამოუყენებელი 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთი დაუბრუნდა კახაბრის სასოფლო საკრებულოს და ჩაირიცხა სამრეწველო მიწების ფონდში ფირმა “...” შემდომში გამოსაყოფად. აღნიშნული გადაწყვეტილების დამტკიცება ეთხოვა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს, მაგრამ გადაწყვეტილება არ დამტკიცებულა.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონის მოთხოვნათა დარღვევით მოხდა შპს “....” 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებით რეგისტრაცია.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მითითებული კანონის 2.2 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ფიზიკურ პირებსა და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებს კერძო საკუთრების უფლება მიენიჭებათ მათ სარგებლობაში არსებულ სახელმწიფო საკუთრების არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე, რომლებიც მათ გამოყოფილი აქვთ სარგებლობაში დადგენილი წესით. ამავე კანონის პირველი მუხლის “დ” პუნქტის თანახმად, გამოყოფილ მიწად ითვლება ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირებისათვის მიწით სარგებლობის დამადასტურებელი საბუთით განსაზღვრული ფორმით სარგებლობაში გადაცემული მიწა. ამავე მუხლის “ვ” პუნქტის მიხედვით კი, სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთად მიჩნეულია ამავე კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით რომელიმე შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა ან სათანადო წესით მათი დამოწმებული ასლი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში შპს “...” ვერ გავრცელდებოდა “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონი, რადგან 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთზე შპს “...” სახელზე გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმა სააპელაციო სასამართლომ არ მიიჩნია ამავე კანონის 4.3 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტით განსაზღვრულ მიწის სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთად იმ მოტივით, რომ მიწის ნაკვეთის გეგმა გაცემული იყო აღნიშნული კანონის ამოქმედების შემდეგ.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა არ უნდა იქნეს გაზიარებული, რადგან საქმის მასალები არ იძლევა ამგვარი დასკვნის გაკეთების საფუძველს, კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილი შპს “...” სახელზე აჭარის ა/რ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 0,2 ჰა მიწის გენგეგმაზე არ არის მითითებული გაცემის კონკრეტული თარიღი, მითითებულია მხოლოდ გაცემის წელი _ 1998 წელი, მაგრამ გენგეგმა გაიცა 28 ოქტომბრამდე _ კანონის ამოქმედებამდე თუ არა, საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტით არ დასტურდება. რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ შპს “....” სახელზე აქტი და გეგმა გაიცა 1998 წლის 29 დეკემბერს, არ გამომდინარეობს საქმის გარემოებებიდან და აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას, რომ 1998 წლის 29 დეკემბერს შპს “....” სახელზე გაიცა არა გენგეგმა, არამედ საკადასტრო რუკა. “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-20 მუხლის 3¹ პუნქტის თანახმად, გაიცემა რეგისტრაციის შემდეგ, დამატებით, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში საკუთრების უფლებადაურეგისტრირებელ უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ შპს “....” საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, არ გამომდინარეობს საქმის გარემოებებიდან და კანონმდებლობის ზემოთ მითითებული მოთხოვნებიდან, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19-ე მუხლებით მინიჭებული საპროცესო უფლებამოსილების გამოყენებით დაადგინოს, კონკრეტულ შემთხვევაში არსებობდა თუ არა შპს “...” სახელზე საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის საფუძველი და აკმაყოფილებდა თუ არა რეგისტრაციის განხორციელებისას შპს “...” “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ასევე არ უნდა იქნეს გაზიარებული სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 28.1 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, საჯარო რეესტრის მიერ შპს “...” საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ ჩანაწერის გაუქმების კანონიერად მიჩნევის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მითითებული ნორმის თანახმად, საჯარო რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება დაიშვება, თუ წარდგენილ იქნება უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც ადასტურებს იმ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ან ძალადაკარგულად ცნობის ფაქტს, რომელთა საფუძველზედაც განხორციელდა საჯარო რეესტრში საკუთრების ან სხვა სანივთო უფლების რეგისტრაცია. აღნიშნული ნორმის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილების საფუძველზე, საჯარო რეესტრი უფლებამოსილი იყო გაეუქმებინა შპს “....” სახელზე 1998 წლის 29 დეკემბერს განხორციელებული ჩანაწერი 0,2 ჰა მიწაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. სააპელაციო სასამართლოს არ დაუსაბუთებია რის საფუძველზე მიიჩნია, რომ 1998 წელს რეგისტრაციის განხორციელების ერთადერთ საფუძველს წარმოადგენდა ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილება და შესაბამისად, რის საფუძველზე მიიჩნია საჯარო რეესტრის ქმედება კანონიერად ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის მიერ 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილების წარდგენის შედეგად რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ, რადგან ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილება არ წარმოადგენდა Pშპს “....” მიწაზე საკუთრების უფლების დამდგენ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რაც თავად აქტის შინაარსიდანაც დასტურდება და აღნიშნულს მხარეებიც არ უარყოფენ. მითითებულზე მეტყველებს საქმეში წარმოდგენილი შპს “....” განცხადება კერძო საკუთრების უფლების მინიჭების შესახებ რეგისტრაციის განხორციელების მოთხოვნით მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი განცხადებით, რომლის მიხედვით, შპს “...” “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონის, სამოქალაქო კოდექსისა და “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონის საფუძველზე ითხოვდა რეგისტრაციის განხორციელებას. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს მითითებულ გარემოებებზე და სათანადო შეფასება მისცეს იმ გარემოებას, რომ მხოლოდ მიწის სააღრიცხვო ბარათში უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გრაფაში ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილების მითითება ქმნიდა თუ არა საკმარის საფუძველს აღნიშნული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შედეგად მომხდარიყო ჩანაწერის გაუქმება იმ პირობებში, როდესაც ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილება არ წარმოადგენდა შპს “....” უფლების წარმომშობ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, რადგან “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონის 5.3 მუხლი ადგენს საკუთრების უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების განხილვის ხანდაზმულობის სამწლიან ვადას, რაც საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არ უნდა იქნეს გავრცელებული ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 1997 წლის 30 აპრილის ¹86 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობაზე, რადგან აღნიშნული გადაწყვეტილებით შპს “....” საკუთრების უფლება არ მინიჭებია.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს საპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესების ისეთი დარღვევა, რაც შეიძლებოდა გამხდრიყო მითითებული აქტის ზაკ-ის 60¹.1 მუხლის შესაბამისად, ბათილად ცნობის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზაკ-ის 60¹.1 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონის, ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. კონკრეტულ შემთხვევაში ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობამ თავისივე აქტი ისე ცნო ბათილად, რომ სადავო 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 აქტში არ მიუთითებია, რომელ კანონს ეწინააღმდეგებოდა წინამორბედი აქტი, ან კანონით გათვალისწინებული რომელი საფუძველი არსებობდა აქტის ბათილად ცნობისათვის. ამდენად, სასამართლომ ობიექტურად უნდა შეაფასოს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის თუ არა ზაკ-ის 53-ე მუხლის მოთხოვნის შესაბამისად დასაბუთებული.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წარმოების წესების დარღვევით. კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95.2 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად არ მიუწვევია შპს “...”. ამასთან, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-13 მუხლის შესაბამისად, დაინტერესებულ პირს, რომლის უფლება ან კანონიერი ინტერესი იზღუდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, უნდა მიეცეს საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა. დაინტერესებულ მხარეს უნდა ეცნობოს ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ და უზრუნველყოფილი უნდა იყოს მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობა წარმოადგენს კოლეგიურ ადმინისტრაციულ ორგანოს, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 34.4 მუხლის შესაბამისად კი, კოლეგიური საჯარო დაწესებულების სხდომის კანონით დადგენილი წესის დარღვევით ჩატარება იწვევს ამ სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად გამოცხადებას.

კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 25 ივლისის ¹14 გადაწყვეტილება მიიჩნია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით გამოცემულად, მაგრამ დაასკვნა, რომ ადგილი არ ჰქონია სადავო აქტის გამოცემისა და მომზადების წესის არსებით დარღვევას და შპს “....” ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობა არ გამოიწვევდა საკითხის სხვაგვარ გადაწყვეტას, რასაც საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სამართლებრივი დასკვნის სრული დაუსაბუთებლობის გამო, სასამართლოს მსჯელობა არ შეიცავს იურიდიულად დასაბუთებულ არგუმენტაციას ამგვარი დასკვნის ჩამოსაყალიბებლად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორების მიერ წამოყენებული საკასაციო პრეტენზიები დასაბუთებელი და დასაშვებია, შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე და სსსკ-ის 412-ე მუხლის შესაბამისად, მოცემული საქმე ექვემდებარება ხელახლა განხილვას, რა დროსაც სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს ზემოაღნიშნულ გარემოებებზე და მათი გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად საქმეზე დაადგინოს ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვენელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 372-ე, 390-ე, 394-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “....” დირექტორ ლ. ფ-სა და მ. ნ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს კოლეგიური წესით განსახილველად; სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.