¹ბს-952-913(კ-07) 5 მარტი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მიხეილ ჩინჩალაძე, მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

11.05.06წ. ინდმეწარმე “...-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 06.04.99წ. აქტით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 7493 ლარი, რის შესახებაც მხოლოდ 24.03.06წ. შეიტყო, როდესაც თბილისის საპატრულო პოლიციას კუთვნილი ავტომანქანის აღრიცხვიდან მოხსნის მოთხოვნით მიმართა. აღნიშნული აქტი გაასაჩივრა საგადასახადო ინსპექციაში, თუმცა უშედეგოდ. მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო მისთვის შეეტყობინებინა სადავო აქტის შედგენის შესახებ. მოსარჩელემ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 6 წელი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ვადა აითვლება შესაბამისი ვალდებულების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან. მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო მოთხოვნა ხანდაზმულია. ძირითადი მოთხოვნის ხანდაზმულობის გამო ხანდაზმულობის ვადა გასულად ითვლება დამატებითი მოთხოვნისთვისაც. მოსარჩელის განცხადებით, სადაო აქტი შედგენილია უკანონოდ, სამეწარმეო საქმიანობას სადავო აქტში მითითებულ ადგილას ის არ ეწეოდა, იგი იყო აღნიშნული ფართის მეიჯარე და იღებდა ყოველთვიურ ქირას საწყობის მოიჯარისაგან, რომელიც, თავისი მხრივ, ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას. მოსარჩელის განმარტებით, სადავო აქტში მითითება იმისა, რომ ი/მ “...-ი” ეწეოდა კომერციულ საქმიანობას, არ შეესაბამება სინამდვილეს. კომერციულ საქმიანობას ეწეოდა მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული საწყობის მოიჯარე რ. ს.-ე, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის შესაბამისად სარგებლობდა აღნიშნული ფართით, მის მიერ განხორციელებულ ნებისმიერ საქმიანობაზე პასუხისმგებლობა უნდა დაკისრებოდა მას და არა _ ი/მ “...-ს”, რომელიც იღებდა საიჯარო ხელშეკრულებით დადგენილ ქირას. საგადასახადო ინსპექტორების მიერ არ იქნა დადგენილი საწყობში აღმოჩენილი საქონლის მფლობელ პირთა ვინაობა, რის გამოც პასუხისმგებლობა უკანონოდ დაეკისრა მოსარჩელეს და არა საწყობის მოიჯარეს. აქტში აღნიშნულია, რომ შემოწმებას ესწრებოდნენ და სათანადო ახსნა-განმარტებას იძლეოდნენ შ. ქ.-ი და ნ. ტ.-ე, რაც, მოსარჩელის განმარტებით, არ შეესაბამება სინამდვილეს. 2006 წლის 24 მარტამდე მისთვის ცნობილი არ ყოფილა შემოწმების ჩატარების შესახებ, აქტის ჩანაწერი იყო არა უწყინარი შეცდომა, არამედ შეიცავდა დოკუმენტის გაყალბების ნიშნებს. აქტში ასევე მითითებული იყო ნ. ტ.-ე, რომელიც არის მოიჯარე რ. ს.-ის პარტნიორი. მის მიერ წარსულში განხორციელებულ კომერციულ საქმიანობასთან დაკავშირებით მოსარჩელეს ინფორმაცია არ გააჩნია, იგი მხოლოდ ხელშეკრულებით დადგენილ საიჯარო ქირას იღებდა. მოსარჩელემ თბილისის საგადასახადო ინსპექციის კონტროლის განყოფილების 06.04.99წ. აქტის ძალადაკარგულად ცნობა და მის მიერ გაწეული პროცესის ხარჯების ანაზღაურება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.10.06წ. გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ხანდაზმულობის მოტივით ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 06.04.99წ. საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც ინდემწარმე “...-ს” ჯარიმის სახით დაეკისრა 7 493 ლარის გადახდა, მოპასუხეს დაეკისრა მოსარჩელის მიერ გადახდილი 187 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის გადახდა. სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე საგადასახადო ორგანოს გაცდენილი ჰქონდა საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის 6 წლიანი ვადა. საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა სადავო აქტის მოსარჩელისათვის გაცნობა. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ სადავო აქტის არსებობა და საჯარიმო თანხაზე საურავის დარიცხვა მისთვის 24.01.06წ. გახდა ცნობილი, როცა ავტომანქანის აღრიცხვიდან მოხსნის მოთხოვნით მიმართა საპატრულო პოლიციას. სასამართლო კოლეგიამ სამოქალაქო კოდექსის 145-ე მუხლის საფუძველზე ხანდაზმულად მიიჩნია დამატებითი მოთხოვნა სადავო თანხაზე დარიცხული საურავის გადახდის შესახებ. სასამართლოს გნცხადებით, მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლა მოსარჩელეს ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის უფლებას აძლევდა. დაუსაბუთებლობის მოტივით მოსარჩელეს უარი ეთქვა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურებაზე. სსკ-ის 53.1 მუხლის საფუძველზე სასამართლო კოლეგიამ საფუძვლიანად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა პროცესის ხარჯების ანაზღაურებაზე და მოსარჩელის მიერ გადახდილი 187 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის გადახდა მოპასუხე თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაეკისრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.10.06წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.06.07წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.10.06წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები და მიიჩნია, რომ გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძვლები არ არსებობდა. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სადავო თანხის გადახდა მოსარჩელეს 06.04.99წ. დაეკისრა. 1997წ. საგადასახადო კოდექსის 237-ე და 2004წ. საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლის თანახმად, საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 6 წელს, რომელიც აითვლება შესაბამისი ვალდებულების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან. აღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებული იყო კანონმდებლობის დაცვით და მისი შეცვლის ან გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.06.07წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას საგადასახადო მოთხოვნის ხანდაზმულობის თაობაზე. კასატორის განცხადებით, ინდმეწარმე “...-ს” 06.04.99წ. დაერიცხა სადავო თანხა, მას შემდეგ დარიცხული ჯარიმა არ შეცვლილა და საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლი საგადასახადო ორგანოს არ დაურღვევია. კასატორმა აღნიშნა, რომ 1997წ. საგადასახადო კოდექსის(ძველი რედაქცია) 239-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტიდან გამომდინარე სავალდებულო არ იყო შეტყობინება დარიცხვის შესახებ და საგადასახადო ინსპექცია არ იყო ვალდებული საგადასახადო კოდექსის (ძველი რედაქცია) 236-ე მუხლით გათვალისწინებული შეტყობინება გაეგზავნა გადასახადის გადამხდელისათვის. კასატორის განცხადებით, ინდმეწარმე “...-მა” შესაბამისი ხელშეკრულებით ვერ დაადასტურა, რომ მის კუთვნილ ფართში სამეწარმეო საქმიანობას ის არ ახორციელებდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 02.11.07წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს განესაზღვრათ ვადა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შესახებ მოსაზრებების წარმოსადგენად. მხარეებს მოსაზრებები არ წარმოუდგენიათ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.