ბს-965-919(კ-06) 7 მარტი, 2007 წელი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა კომერციული ფირმა “ს...ს” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 3 ნოემბერს კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორმა ი. ჯ-მ სარჩელით მიმართა აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების _ აჭარის ა/რ მთავრობის, ქ. ბათუმის მერიისა და აჭარის ა/რ ეკონომიკისა და ფინანსთა სამინისტროს მიმართ და ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობა, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების გადაცემა და საჯარო რეესტრში მის სახელზე აღრიცხვა მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ქ. ბათუმის საზკვების ტრესტის დირექტორის 1990 წლის 30 აპრილის ¹57 ბრძანების საფუძველზე, რესტორანი “ს...” და მის გაერთიანებაში შემავალი ობიექტები გადაყვანილ იქნა სრულ სამეურნეო ანგარიშზე. აღნიშნული ბრძანებით რესტორან “ს...ს” დამოუკიდებლად უნდა ეწარმოებინა საბუღალტრო აღრიცხვა, როგორც დამოუკიდებელ იურიდიულ პირს. 1990 წლის 30 აპრილს თანამშრომელთა საერთო კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, 1992 წლის ივნისში ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელი კომერციული ფირმა “ს...”. 1992 წლის 25 ივნისს ქ. ბათუმის საზკვების ტრესტსა და კომერციულ ფირმა “ს...ს” შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, კომერციული ფირმა “ს...” იყო დამოუკიდებელი, მას ჰქონდა დამოუკიდებელი ბალანსი, საწესდებო კაპიტალი, ძირითადი საწარმოო ფონდები და ხსენებული ფირმის საქმიანობის შედეგად მიღებული მოგებაც მის საკუთრებას წარმოადგენდა. 1992 წლის 10 ივლისს კომერციული ფირმა “ს...” რეგისტრაციაში გატარდა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს სრულუფლებიან წარმომადგენლობაში, რის საფუძველზეც გაიცა სპეციალური მოწმობა. აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1995 წლის 14 ივლისის ¹138 დადგენილებით კომერციული ფირმა “ს...ს” ძირითადი საშუალებები, კერძოდ, რესტორანი “ს...” თავისი ობიექტებით ბალანსიდან ბალანსზე გადაეცა საქართველოს საზღვაო სანაოსნო დეპარტამენტს. აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1996 წლის 24 ივლისის ¹151 დადგენილებით კი კომერციულ ფირმა “ს...ს” ბაზაზე შეიქმნა სამთავრობო რეზიდენცია. საქართველოს კონტროლის პალატის 1996 წლის 25 ივლისის აქტის თანახმად, კომერციული ფირმა “ს...” იურიდიულ პირს წარმოადგენდა და მას საკუთრებაში გააჩნდა საწარმოო ფონდები უძრავი ქონების სახით. აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1996 წლის 6 აგვისტოს ¹223-გ განკარგულებით კომერციული ფირმა “ს...ს” უძრავ-მოძრავი ქონება გადავიდა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს ბალანსზე. 1996-1998 წლებში, კომერციული ფირმა “ს...ს” თანამშრომლებს იძულებით დაატოვებინეს სადავო ობიექტები და აღნიშნული შენობები დაანგრიეს, რაც მოსარჩელემ იმ პერიოდში ვერ გაასაჩივრა. 2004 წლის 15 ივლისს მოსარჩელემ წერილით მიმართა საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და ქ. ბათუმის მერიას, მაგრამ უშედეგოდ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის სასარჩელო მოთხოვნაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლით დადგენილი ხანდაზმულობის ათწლიანი ვადა უნდა გავრცელებულიყო. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ აღნიშნული ვადის გაშვება მისი ნების საწინააღმდეგოდ მოხდა და მოითხოვა სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის გაშვების საპატიოდ ჩათვლა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1995 წლის 14 ივლისის ¹138 და 1996 წლის 24 ივლისის ¹151 დადგენილებების, 1996 წლის 6 აგვისტოს ¹223-გ განკარგულების ბათილად ცნობა, ქ. ბათუმში, .... ქუჩის ¹8-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის კომერციული ფირმა “ს...ს” საკუთრებაში გადაცემა და საჯარო რეესტრში მის სახელზე აღრიცხვა მოითხოვა.

მოსარჩელემ მოგვიანებით გაადიდა სასარჩელო მოთხოვნა და დამატებით აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარის 2004 წლის 29 ოქტომბრის ¹75 ბრძანების იმ ნაწილში გაუქმება მოითხოვა, რომელიც რესტორან “ს...ს” ეხებოდა, ასევე მოითხოვა ქ. ბათუმის საკრებულოს 2004 წლის 4 ნოემბრის ¹3-2 დადგენილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომელიც ქ. ბათუმის ზღვისპირა პარკში ყოფილი რესტორანი “ს...ს” რეაბილიტაციის ინვესტირებასა და გრძელვადიანი იჯარის საკონკურსო პროგრამას ეხებოდა.

მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხემ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ რესტორანი “ს...” კომერციული ფირმა “ს...ს” საკუთრებას წარმოადგენდა. ამდენად, მოპასუხეს გასაჩივრებული აქტების მომზადების შესახებ კომერციული ფირმა “ს...სთვის” უნდა ეცნობებინა და მასთან შეთანხმების გარეშე ობიექტების იჯარით გაცემაზე კონკურსის გამოცხადების უფლება არ ჰქონდა. ამასთან, სადავო ადმინისტრაციული აქტების გამოცემისას დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნები, რაც მათი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

მოპასუხე აჭარის ა/რ მთავრობამ სარჩელი არ ცნო და შესაგებელში აღნიშნა, რომ სარჩელი ხანდაზმული იყო. ამასთან, მოსარჩელეს სასარჩელო ხანდაზმულბის ვადის გაშვება საპატიოდ არ უნდა ჩათვლოდა, ვინაიდან მას აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები სასამართლოსთვის არ წარუდგენია. მოპასუხემ ასევე განმარტა, რომ სადავო ქონება კომერციული ფირმა “ს...ს” საკუთრებას არ წარმოადგენდა და მას სადავო შენობა-ნაგებობები სამეურნეო გაძღოლისათვის ჰქონდა გადაცემული. 1996 წლიდან კი სადავო ქონება აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს ბალანსზე ირიცხებოდა.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 10 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირებად შპს “ბ...” და შპს “საქართველოს ...” ჩაებნენ.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილებით კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორის _ ი. ჯ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორმა ი. ჯ-მ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 25 ივლისის განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ბათუმის ზღვისპირა პარკი ჩაება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის განჩინებით კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორის ი. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1990 წლისათვის რესტორანი “ს...” ქ. ბათუმის საზკვების ტრესტის შემადგენლბაში შედიოდა. 1992 წლიდან კი რესტორანი “ს...” დამოუკიდებელ იურიდიულ პირად ჩამოყალიბდა, რაც საქართველოს კონტროლის პალატის 1996 წლის 25 ივლისის აქტშიც იყო აღნიშნული.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული არ გულისხმობდა, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც რესტორანი “ს...” იყო განლაგებული, კერძო საკუთრებას წარმოადგენდა. საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.) თანახმად, სახელმწიფო დაწესებულების სადავო ობიექტები და საწარმოო საშუალებები მოსარჩელეს ოპერატიული მართვის უფლებით ჰქონდა გადაცემული, რაც დასტურდებოდა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1996 წლის 24 ივლისის ¹151 დადგენილებით, რომლის თანახმად, კომერციული ფირმა “ს...ს” ბაზაზე სამთავრობო რეზიდენცია შეიქმნა. აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1996 წლის 6 აგვისტოს ¹223-გ განკარგულებით კი კომერციული ფირმა “ს...ს” უძრავ-მოძრავი ქონება ბალანსიდან ბალანსზე აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს გადაეცა. ქონების ბალანსიდან ბალანსზე გადაცემა მოხდა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1996 წლის 24 ივლისის ¹151 დადგენილებით, სამთავრობო რეზიდენციის შექმნის გამო, რამდენადაც კომერციულ ფირმა “ს...ს” ოპერატიული მართვის უფლებით ჰქონდა გადაცემული სადავო ობიექტები და საწარმოო საშუალებები, ანუ აღნიშნული ქონება სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ მიიჩნია ასევე მოსარჩელის მოთხოვნა აჭარის ა/რ მთავრობის 2004 წლის 29 ოქტომბრის ¹75 ბრძანებისა და ქ. ბათუმის საკრებულოს 2004 წლის 4 ნოემბრის ¹3-2 დადგენილების გაუქმების შესახებ და უსაფუძვლოდ ჩათვალა სადავო მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებით მოსარჩელეზე გადაცემისა და საჯარო რეესტრში მის სახელზე აღრიცხვის მოთხოვნა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის განჩინება კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორმა ი. ჯ-მ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, არ გამოიყენა “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონი და, შესაბამისად არ გაითვალისწინა, რომ კომერციული ფირმა “ს...” რეგისტრირებული იყო არსებული წესის დაცვით, მისი რეგისტრაციის გაუქმება ან ხსენებული ფირმის ლიკვიდაცია არ მომხადარა. ამდენად, აღნიშნული ფირმა სამართლის სუბიექტად ითვლებოდა და მას კანონით მინიჭებული უფლებები და მოვალეობები გააჩნდა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია გასაჩივრებული აქტები ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებად და არასწორად გაავრცელა მათზე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადები, ვინაიდან აღნიშნული აქტები ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადებულ ცალმხრივ ადმინისტრაციულ გარიგებებს წარმოადგენს.

კასატორი არასწორად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას აჭარის ა/რ მთავრობის 2004 წლის 29 ოქტომბრის ¹75 ბრძანებისა და ქ. ბათუმის საკრებულოს 2004 წლის 4 ნოემბრის ¹3-2 დადგენილების გაუქმების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის უსაფუძვლობაზე, იმ მოტივით, რომ ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია. ამასთან დაკავშირებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ აღნიშნული აქტების გამოცემისას დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნები, რაც იმავე კოდექსის მე-60¹ მუხლის თანახმად, სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 იანვრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორის _ ი. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 8 იანვრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 7 მარტამდე.

2007 წლის 26 იანვარს კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორმა ი. ჯ-მა უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარი არის დასაშვები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორის ი. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის “თ” ქვეპუნქტის მიხედვით, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის არაქონებრივ დავაზე შეადგენს 300 ლარს, რომელიც კასატორმა _ კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორმა ი. ჯ-მ გადაიხადა უზენაესი სასამართლოს ანგარიშზე. მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის გამო, კომერციულ ფირმა “ს...ს” დირექტორს _ ი. ჯ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის _ 70 პროცენტი _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორის ი. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის განჩინება;

3. კომერციული ფირმა “ს...ს” დირექტორს ი. ჯ-ს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის _ 70 პროცენტი _ 210 ლარი;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.