¹ბს-979-943 (კ-08) 23 ოქტომბერი, 2008წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. თ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ქალაქ თბილისის მერია (მოპასუხე)

დავის საგანი –ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების_ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 1 ივნისის ¹677 და 26 ივლისის ¹1037 განკარგულებების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ნ. თ-ემ 2005 წლის 5 ოქტომბერს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 1 ივნისის ¹677 და 2005 წლის 26 ივლისის ¹1037 განკარგულებების მათი ძალაში შესვლის დღიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილისა და მე-60¹ მუხლის მე-7 ნაწილის “ა” პუნქტის თანახმად ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ნ. თ-ის სარჩელი ქ. თბილისის მერის მიმართ 2005 წლის 1 ივნისის ¹677 და 26 ივლისის ¹1037 განკარგულებების ბათილად ცნობის თაობაზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგ მოტივებს:

ქ.თბილისში, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონში მდ. მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე (მტკვრის კალაპოტში) რესტორანი “....” გამოყოფილი მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ სავაჭრო-საყოფაცხოვრებო მომსახურების ობიექტებისათვის გამართულ კონკურსში 2001 წლის 27 აგვისტოს გამარჯვებულად გამოცხადდა მოსარჩელის მეუღლე ა. თ-ე.E ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 13 დეკემბრის ¹1122 განკარგულებით დამტკიცდა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების საკუთრებისა და ან სარგებლობაში გადაცემაზე მიწის მართვისა და განკარგვის კომისიის შემაჯამებელი სხდომის ოქმი ¹28. 2003 წლის 27 ნოემბერს დაიდო მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულება გარდაცვლილი ა. თ-ის მეუღლეს_ნ. თ-ესა და ქ. თბილისის მთავრობის წარმომადგენლებს შორის 2002 წლის 4 ნოემბრის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე.

ნ. თ-ის საკუთრების უფლება 2004 წლის 9 აპრილს საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მიწის ნაკვეთზე.

ქ. თბილისის მერიის კანონიერების დაცვის გენერალურმა ინსპექციამ 2005 წლის 1 ივნისს ქ. თბილისის მერიაში წარადგინა ადმინისტრაციული საჩივარი ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულებების, მათ შორის 2001 წლის 13 დეკემბრის ¹1122 განკარგულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე.

ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 1 მაისის ¹677 განკარგულებით ადმინისტრაციული საჩივარი განსახილველად იქნა მიღებული. 2005 წლის 26 ივლისს ადმინისტრაციულ საჩივრის განხილვასთან დაკავშირებით დაინიშნა ზეპირი მოსმენა, რაზედაც შედგა სათანადო ოქმი და მიღებული იქნა ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 26 ივლისის ¹1037 განკარგულება “ქ. თბილისის პრემიერის 2000 წლის 29 თებერვლის ¹104, 2001 წლის 16 აგვისტოს ¹835, 2001 წლის 29 ნოემბრის ¹1037 გადაწყვეტილება, 2001 წლის 19 თებერვლის ¹135, 2002 წლის 19 თებერვლის ¹539, 2001 წლის 13 დეკემბრის ¹1122, 2001 წლის 10 ივლისის ¹722 განკარგულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე”, რომლითაც მითითებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრვი აქტები მათი ძალაში შესვლის დღიდან ბათილად იქნა ცნობილი.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ ქ. თბილისის მერიის კანონიერების დაცვის გენერალური ინსპექციის ადმინისტრაციული საჩივრის წარმოებაში მიღებით თბილისის მერმა დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 182-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” პუნქტი, რომლის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო არ განიხილავს საჩივარს, თუ ადმინისტრაციული საჩივარი შეტანილია არაუფლებამოსილი პირის მიერ. “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონების უზენაესობის დაცვა საჯარო მოსამსახურეთა თანამდებობრივი უფლებამოსილების განხორციელების ერთ-ერთი პრინციპია. ამასთანავე, საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის –თბილისის მერიის დებულების” მე-3 მუხლის “ი” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის მერიის სისტემაში შედის კანონიერების დაცვის გენერალური ინსპექცია, რომლის თანახმად იგი ახორციელებს კონტროლს ქ. თბილისის მერიის თანამშრომელთა მიერ დისციპლინისა და კანონიერების დაცვაზე. ამიტომაც სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ გენერალური ინსპექცია განეკუთვნებოდა დაინტერესებულ მხარეს.

სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-9 პუნქტის თანახმად,. დავას განიხილავს სასამართლო და ქ. თბილისის მერს უფლება არ ჰქონდა განეხილა მიწის განკარგვის საკითთხთა ნ წარმოშობილი დავა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის “დ” ქვეპუნქტი თანახმად ქ. თბილისის პრემიერის გაუქმებული განკარგულება წარმოადგენს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და მისი გასაჩივრების წესი დადგენილია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-13 თავით.

სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ქ. თბილისის მერი ხელმძღვანელობდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით, რომელიც მოცემულ ურთიერთობებთან დაკავშირებით არ ითვალისწინებდა საგამონაკლისო ნორმებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონსა და 1999წლის 25 ივნისს მიღებულ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციულ კოდექსს შორის წინააღმდეგობის წარმოქმნისას, “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი.

სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მითითება გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტების საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნათა დარღვევით გამოცემის თაობაზე და მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებები საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის შესაბამისად გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლად არ მიიჩნია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. თ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინიოსტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილად მიჩნეული საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. თ-ემ, რომელმაც მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოთხოვნა დასაბუთებულია იმით, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლი, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 182-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” პუნქტი, რომლის თანახმად ქალაქ თბილისის მერს არ უნდა განეხილა ადმინისტრაციული საჩივარი, რადგან იგი შეტანილი იყო არაუფლებამოსილი პირის_ქ. თბილისის მერიის კანონიერების დაცვის გენერალური ინსპექციის მიერ, ხოლო კასატორის აზრით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “ა” და “ბ” პუნქტისა და გენერალური ინსპექციის დებულების მიხედვით, გენერალური ინსპექცია დაინტერესებულ მხარეს არ განეკუთვნება.

კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 182-ე მუხლის “ზ” პუნქტი, რომლის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო არ განიხილავს საჩივარს, თუ გასულია ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის კანონით დადგენილი ვადა; “საქართველოს დედაქალაქის _თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის “ლ” პუნქტის და “ქალაქ თბილისის მერიის დებულების” 64-ე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად მერს არ ჰქონდა უფლება გაეუქმებინა პრემიერის განკარგულება; “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილია, რომ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის განკარგვის საკითხთან დაკავშირებულ დავას განიხილავს მხოლოდ სასამართლო და არა მერია.

კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ საქმის განხილვისას დაარღვია საპროცესო ნორმებიც, კერძოდ, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ქ. თბილისის მერიის კანონიერების დაცვის ინსპექცია არ იქნა ჩართული საქმეში მესამე პირად, ასევე არ იქნა დაკმაყოფილებული მოსარჩელის შუამდგომლობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საქმეში საქართველოს მთავრობის შესაბამისი ორგანოს ჩართვის შესახებ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ არის დასაშვები, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, ვინაიდან ნ. თ-ეს გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი _300 (სამასი) ლარი (ს.ფ. 153), საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს აღნიშნული თანხის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინებაზე;

2. ნ. თ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.