ბს-98-93(კ-07) 12 ივლისი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე შეამოწმა შპს “მ...-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

05.03.02წ. შპს “მ...მა” სარჩელი აღძრა გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოში თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2000 წლის 3 ოქტომბრიდან 2001 წლის 25 ნოემბრამდე სხვადასხვა დროს მესამე პირებისაგან: ინდმეწარმე “კ. ი-საგან”, შპს “გ...საგან”, ინდმეწარმე “რ. ძ-საგან”, შპს “ა...საგან”, ,,Gშ...-საგან“, ინდმეწარმე “მ. ჭ-საგან”, ინდმეწარმე “ა. ბ-საგან” შეიძინა სხვადასხვა დასახელების საქონელი, გადაიხადა ღირებულება დღგ-ს ჩათვლით და გამოწერა შესაბამისი ანგარიშ-ფაქტურები. 27.02.01წ. გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციიდან მიიღო წერილი, რომლითაც ეცნობა, რომ შპს “მ...-ის” მიერ ზემოთ აღნიშნული სასაქონლო ოპერაციების დროს გადახდილი დღგ-ს ჩათვლები გაუუქმდა. მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი უნდა იქნეს ან გადახდილია წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად. ამავე კოდექსის 115-ე მუხლის საფუძველზე საგადასახადო ანგარიშ_ფაქტურა წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი. მის მიერ საქონლის შეძენის ცხრამეტივე შემთხვევაში გადახდილი იქნა დღგ, გამოწერილ იქნა ანგარიშ-ფაქტურები, რაც საგადასახადო ინსპექციამ არ გაითვალისწინა და უსაფუძვლოდ გაუუქმა გადახდილი დღგ. მოსარჩელემ გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლის აღდგენა და იმის დადგენა მოითხოვა, რომ გადახდილი ჰქონდა დღგ 98 026 ლარის ოდენობით.

მოპასუხე გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადების შესაბამისად გადახდილ დღგ-ედ ჩაითვლებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი თანხა.

გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 29.03.02წ. გადაწყვეტილებით შპს “მ...-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს “მ...-ს” აღუდგა გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლები და ჩაეთვალა მას დღგ-ს გადასახადი 98 026 ლარის ოდენობით.

გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 29.03.02წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 27.03.03წ. გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 29.03.02წ. გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს “მ...-ის” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 27.03.03წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “მ...-მა”.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 21.11.03წ. განჩინებით შპს “მ...-ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 27.03.03წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.11.06წ. გადაწყვეტილებით თბილისის საგადასახადო ინსპექციის(ყოფილი თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექცია) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 29.03.02წ. გადაწყვეტილება და სააპელაციო პალატის მიერ მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს “მ...-ის” სასარჩელო მოთხოვნა არ იქნა დაკმაყოფილებული.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ პროდუქციის მომწოდებლებს სადავო დღგ-ს თანხა ბიუჯეტში გადახდილი არ ჰქონდათ. აღნიშნულიდან გამომდინარე კანონიერად მიიჩნია გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ სადავო დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებაში მიუთითა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 10.03.05წ. გადაწყვეტილებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემული დავის ამგვარად გადაწყვეტა შეესაბამებოდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 05.12.05წ. გადაწყვეტილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.11.06წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “მ...-მა”.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმეში დაცული მტკიცებულებები. კასატორის აზრით, გამყიდველისათვის დღგ-ს თანხის გადაცემა და მისგან შესაბამისი ანგარიშ-ფაქტურის მიღება დღგ-ს ჩათვლის საკმარის საფუძველს ქმნის.

კასატირის განცხადებით, გაურკვეველია რატომ მოიხსენიებს სააპელაციო სასამართლო საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მოყვანილ მსჯელობას. ამასთანავე, სააპელაციო სასამართლო, კასატორის აზრით, არასწორად და დამახინჯებულად გადმოსცემს აღნიშნულ გადაწყვეტილებას.

კასატორმა აღნიშნა, რომ საგადასახადო კოდექსის 1998-2000წწ. მოქმედი 114.1 მუხლით დადგენილი იყო, რომ დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარება ბიუჯეტში გადახდილი ან გადასახდელი დღგ. 13.07.2000წ. ცვლილებით ზემოაღნიშნული ნორმა შეიცვალა შემდეგნაირად: დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარება ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. აღნიშნული ცვლილება, კასატორის აზრით, წარმოადგენდა საკანონმდებლო ხარვეზს, რომელიც გამოსწორებული იქნა 2006წ. და დღეს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილია, რომ ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ამ კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის. კასატორის აზრით, აღნიშნულ ნორმისათვის უკუქცევითი ძალის მინიჭება შესაძლებელია “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად. 1998-2000-2006წწ. შექმნილი და შემდეგ გამოსწორებული საკანონმდებლო ხარვეზი საგადასახადო ორგანოებისა და უამრავი გადასახადის გადამხდელის მსგავს ურთიერთობას ეხება, რაც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს ქმნის.

კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 15.03.07წ. განჩინებით შპს “მ...-ის” საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს განესაზღვრათ ვადა დასაშვებობის თაობაზე მოსაზრებების წარმოდგენისათვის.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ წარმოადგინეს მოსაზრებები საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით. მათი აზრით, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი ვერ აკმაყოფილებდა საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ვერც ერთ პირობას, რის გამოც დაუშვებლად უნდა ყოფილიყო მიჩნეული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ შპს “მ...-ის” საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან. საკასაციო სასამართლოს სადავო საკითხის მიმართ გააჩნია ჩამოყალიბებული ერთიანი პოზიცია და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა(იხ. მაგ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 12.01.06წ. განჩინება საქმე ¹ბს-1056-901-კ-04; 03.02.06წ. განჩინება საქმე ¹ბს-703-609-კ-04; 03.02.06წ. განჩინება საქმე ¹ბს-1157-989-კ-04. დიდი პალატის 05.12.05წ. განჩინება ¹ბს-817-403(კ-კს-05)).

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაშვების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “მ...-ის” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. შპს “მ...-ს” დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 4901.30 ლარის 70%, 3430 ლარი და 91 თეთრი;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.