¹ბს-992-946(2კ-06) 21 თებერვალი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 26 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 4 აპრილს ი/მ “ა. ფ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და უკანონოდ დარიცხული გადასახადის _ 10001 ლარის გაუქმება მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 8 ნოემბრის ¹3668-38 შეტყობინების საფუძველზე მას დარიცხული ჰქონდა 10001 ლარის დავალიანება, მათ შორის: 4347 ლარი ძირითად თანხას შეადგენდა, ხოლო 5863 ლარი _ საურავს. ამასთან, სახელმწიფოს მოსარჩელის საწარმოს ქონების მიმართ, წარმოეშვა საგადასახადო გირავნობის (იპოთეკის) უფლება.

მოსარჩელემ აღნიშნული უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლი, რომლითაც დადგენილი იყო საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის ვადა. ამასთან, მოსარჩელემ უსაფუძვლოდ მიიჩნია ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 23 მარტის ¹02/1720 წერილი, რომლის თანახმადაც დავალიანების წარმოშობის საფუძვლად მიმწოდებლის მიერ ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების განუხორციელებლობა იყო მითითებული.

მოსარჩელის განმარტებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის ცნობის თანახმად, საქონლის მიმწოდებელმა _ შპს “ლ-მა” ადმინისტრაციამ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა, რომლებიც საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში გაიგზავნა და შესაბამისი დეკლარაციის თანახმად, 2006 წლის 10 თებერვლისათვის, მას დავალიანება არ ერიცხებოდა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ “ა. ფ-ის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 8 სექტემბრის ¹3668-38 შეტყობინება ძირითადი გადასახადის _ 3940 ლარისა და საურავის _ 5853,7 ლარის დავალიანების დარიცხვის ნაწილში; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 8 ნოემბრის საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ ¹3668-38 შეტყობინებით ა. ფ-ს 2005 წლის 24 სექტემბრისათვის 10001,2 ლარის საგადასახადო დავალიანება ერიცხებოდა, მათ შორის, 4347 ლარი ძირითადი გადასახადი იყო, 5853,7 ლარი კი საურავი. ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 23 მარტის ¹02/1720 წერილით დასტურდებოდა, რომ აღნიშნული დავალიანება წარმოშობილი იყო ი/მ “ა. ფ-ის” მიერ შპს “ლ-თან” ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებულ ოპერაციებზე. შპს “ლ-ს” არ ჰქონდა განხორიელებული ამ ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით დღგ-ს ჩათვლა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 10 თებერვლის ¹600 ცნობის თანახმად, შპს “ლ-ს” დაბეგვრაზე საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მე-4 ეგზემპლარი წარდგენილი ჰქონდა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში, რომელიც გაეგზავნა საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურს და იმ დროისათვის წარდგენილი დეკლარაციის თანახმად, მას დავალიანება არ ერიცხებოდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით დღგ-ს გადახდილი თანხა 3940 ლარს შეადგენდა. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 114-ე მუხლის საფუძველზე, ამ ნაწილში მოთხოვნა საფუძვლიანად მიიჩნია.

საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მოთხოვნა საურავის გაუქმების ნაწილში და განმარტა, რომ საურავი წარმოადგენდა გადასახადის გადამხდელისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის სახეს, რომლის გამოყენებაც დაუშვებელი იყო იმ პირის მიმართ, რომელიც გადასახადის გადამხდელად არ ითვლებოდა. ამდენად, ი/მ “ა. ფ-ი” უშუალოდ არ წარმოადგენდა დღგ-ს გადამხდელს და დაუშვებელი იყო მისთვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული საურავის დაკისრება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციამ იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა სარჩელი, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირებად შპს “ლ-ი” და შპს “ა-ი” ჩაებნენ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი ჩაება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის ცნობით დასტურდებოდა, რომ შპს “ლ-ს” წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების საფუძელზე ბიუჯეტთან მოხდენილი ჰქონდა ანგარიშსწორება და დავალიანება არ ერიცხებოდა, რის გამოც აღნიშნულ ცნობაში მითითებულ ანგარიშ-ფაქტურებზე უნდა მომხდარიყო დღგ-ს ჩათვლა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციამ საკასაციო წესით გაასაჩივრა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი განმარტავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლას ექვემდებარებოდა მხოლოდ ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ის თანხა. საქართველოს ბიუჯეტში კი თანხა ჩარიცხულად ითვლებოდა, თუ ის ასახვას ჰპოვებდა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ს ჩათვლების განხორციელება საქართველოს ბიუჯეტიდან თანხების დაბრუნების ტოლფასი იქნებოდა.

კასატორმა არასაკმარის საფუძვლად მიიჩნია ასევე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობები თანხის გადახდის თაობაზე და განმარტა, რომ აღნიშნული ცნობებით არ დასტურდებოდა დღგ-ს თანხის საქართველოს ბიუჯეტში ჩარიცხვისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის სახაზინო ანგარიშზე ასახვის ფაქტი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმაც გაასაჩივრა იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით.

კასატორმა უკანონოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნია გასაჩივრებული განჩინება, რომლითაც უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება შპს “ლ-ის” მიერ გამოწერილ ანგარიშ-ფაქტურებზე დღგ-ს ჩათვლების აღდგენის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზეც უარის თქმა მოითხოვა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 და 21 დეკემბრის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, შესაბამისი განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 21 თებერვლამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.