¹ბს-670-639(კს-07) 11 ოქტომბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა ინდმეწარმეების: ჯ. ხ-ის, გ. ჩ-ის, დ. ე-ის, ლ. ხ-ის, თ. გ-ის და დ. კ-ის კერძო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.07წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

ინდმეწარმეებმა: ჯ. ხ-ემ, გ. ჩ-ემ, დ. ე-მა, ლ.ხ-ემ, თ. გ-ემ და დ. კ-მა განჩინების ბათილად ცნობის შესახებ განცხადებით მიმართეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს. განმცხადებლებმა აღნიშნეს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 15.04.04წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა შპს «...» დირექტორის ნ. გ-ის კერძო საჩივარი, უცვლელად იქნა დატოვებული ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 30.12.03წ. განჩინება. შპს «....» სარჩელის გამო წარმოებულ სასამართლო დავაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის 1-ლი მუხლის საფუძველზე მესამე პირებად იქნენ ჩაბმულები. განმცხადებლების განმარტებით, არც ერთი მათგანი საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებს არ მიუწვევიათ საქმის განხილვაში მონაწილეობის მისაღებად, რის გამოც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების ბათილად ცნობა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის და 422-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის «გ» ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ქუთაისის საპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.05.07წ. განჩინებით განმცხადებლებს განესაზღვრათ ხარვეზი და მიეცათ ვადა მის გამოსასწორებლად, კერძოდ, 50 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის გადახდისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ასლის წარმოდგენისათვის.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.07წ. განჩინების სარეზოლუციო ნაწილში მითითებული იქნა მხოლოდ, რომ სასამართლომ განიხილა ინდმეწარმეების განცხადება. აღნიშნული განჩინება ჩაბარდათ მხარეებს. განჩინების სარეზოლუციო ნაწილში ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.06.07წ. განჩინებით ამავე პალატის 30.05.07წ. განჩინების სარეზოლუციო ნაწილში დაშვებული უსწორობა გასწორდა და ნაცვლად «განიხილა ინდმეწარმეების ჯ. ხ-ისა და სხვათა განცხადება» მიეთითა: «ინდმეწარმეების ჯ. ხ-ისა და სხვათა განცხადება დარჩეს განუხილველი».

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.07წ. განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს ინდმეწარმეებმა. კერძო საჩივრის ავტორებმა აღნიშნეს, რომ ხარვეზის შესახებ განჩინების შესაბამისად სასამართლოს წარუდგინეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი. განცხადებაში მითითებული ჰქობდათ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ზუსტი დასახელება, რის გამოც, კერძო საჩივრის ავტორები თვლიან, რომ მათ მიერ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მოთხოვნა დარღვეული არ ყოფილა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, კერძო საჩივრის საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ინდმეწარმეების: ჯ. ხ-ის, გ. ჩ-ის, დ. ე-ის, ლ. ხ-ის, თ. გ-ის და დ. კ-ის კერძო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.07წ. განჩინებაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ საპროცესო ვადა კანონით არ არის დადგენილი, მას განსაზღვრავს სასამართლო. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ხარვეზის შესახებ ქუთაისის საპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.05.07წ. განჩინებით ხარვეზის შესავსებად ინდმეწარმეებს განესაზღვრათ 10 დღიანი ვადა. განჩინების ასლი ერთ-ერთ მათგანს, დ. კ-ს სხვა განმცხადებლებისათვის გადასაცემად ჩაჰბარდა 17 და 24 მაისს, ხოლო სახელმწიფო ბაჟი მათ მიერ 13.06.07წ. არის გადახდილი. კერძო საჩივრის ავტორებს არ წარმოუდგენიათ მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა მათ მიერ საპროცესო მოქმედების საპროცესო ვადაში შესრულების ფაქტი. ამასთანავე არ დასტურდება, რომ სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის გაგრძელების მოთხოვნით მიმართეს სასამართლოს. აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს, რომ განმცხადებლებს სახელმწიფო ბაჟი არ გადაუხდიათ სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 63-ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება ქარწყლდება კანონით დადგენილი ან სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, განუხილველი დარჩება. აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მართებულად იქნა დატოვებული განცხადება განუხილველად და არ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ინდმეწარმეების: ჯ. ხ-ის, გ. ჩ-ის, დ. ე-ის, ლ. ხ-ის, თ. გ-ის და დ. კ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.07წ. განჩინება.

3. ჯ. ხ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში განჩინების ბათილად ცნობის შესახებ განცხადებაზე 50 ლარის ოდენობით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

¹ბს-743-709(კ-07) 31 ოქტომბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 აპრილის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 27 ივინსს მ. ხ-მა, ი. ც-მა, ზ. გ-ემ, ნ. მ-მა და მ. ა-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თერჯოლის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების: თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოსა და თერჯოლის რაიკოოპერატივის გამგეობის მიმართ 2006 წლის 16 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელეები სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდნენ, რომ წარმოადგენდნენ თერჯოლის რაიკოოპერატივის მეპაიეებს. მათ რაიოკოოპერატივის საერთო ქონებაში აქვთ გარკვეული ოდენობის წილი, რომელიც შესულია კოოპერატივის წესდებაში და რეგისტრირებულია თერჯოლის რაიონის სასამართლოს 2003 წლის 24 ივნისის დადგენილებით.

,,სამომხმარებლო კოოპერაციის შესახებ» საქართველოს კანონის 4.3.5 მუხლის საფუძველზე მოსარჩელეები პასუხისმგებელნი არიან კოოპერატივის ვალდებულებებზე, მათი კუთვნილი ქონების ფარგლებში.

2006 წლის 29 მაისს შედგა თერჯოლის რაიკოოპერატივის წარმომადგენელთა რიგგარეშე კრება.

მოსარჩელეების განმარტებით, კრების მოწვევისა და ჩატარების მიზანი იყო თერჯოლის რაიკოოპერატივის ბალანსზე რიცხული უძრავი ქონების ნახევრის სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ გადაცემის საკითხის განხილვა, რაც ყველასათვის იყო ცნობილი. კრებაზე უმრავლესობის მიერ აღინიშნა, რომ თერჯოლის რაიკოოპერატივის უძრავ-მოძრავი ქონების ნახევარი, ადრე გაყიდული უძრავი ქონების გამოკლებით, ნებაყოფლობით გადასულიყო სახელმწიფო საკუთრებაში, ხოლო ნახევარი დარჩენოდა თერჯოლის რაიკოოპერატივს, მისი შემდგომი ფუნქციონირებისათვის.

მოპასუხეს – თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილებას, ზემოაღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ასევე ენიჭებოდა სრული უფლებამოსილება, რაიკოოპერატივის მიერ გადაცემული ქონებიდან აერჩია მასში მითითებული ქონების ნახევარი, რომლიც გადაეცემოდა სახელმწიფოს უფასოდ, ხოლო ქონების ნახევარი დარჩებოდა რაიკოოპერატივს.

:კრების ოქმის დადგენილებით ნაწილში (პუნქტი 3.1) მითითებულია, რომ ,,გადაცემულ იქნეს თერჯოლის რაიკოოპერატივის უძრავ-მოძრავი ქონება სახელმწიფოზე, რათა შერჩეულ იქნეს მის მიერ სასურველი ობიექტები».

მოსარჩელეების მითითებით, შემდგომ მათთვის ცნობილი გახდა, რომ 2006 წლის 16 ივნისს თერჯოლის რაიკოოპერატივმა განახორციელა მასზედ რიცხული, იმავე მეპაიეების ქონების გადაცემა მოპასუხე – თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილებაზე, რაც დაფიქსირდა შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტით.

მიღება-ჩაბარების აქტში კანონის უხეში დარღვევით შეტანილია ის უძრავი ქონებაც, რომელიც გასულ პერიოდში კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეძენილი აქვთ ფიზიკურ პირებს და სხვადასხვა თანამდებობის პირთა უსაფუძვლო მითითებით არ განხორციელებულა საჯარო რეესტში მისი ოფიციალური რეგისტრაცია, რაც უგულებელყოფს კეთილსინდისიერი მყიდველის მიერ კანონით მინიჭებულ უფლებებს.

მოსარჩელეების მოსაზრებით, კონკრეტულ შემთხვევაში მოპასუხეთა მიერ დარღვეულია მათი უფლებები, რადგან მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე გადაცემულ იქნა რაიკოოპერატივის არა ნახევარი, არამედ მთლიანი ქონება.

მათი მოთხოვნის საფუძველზე თერჯოლის რაიკოოპერატივის გამგეობამ მიმართა თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის განყოფილებას, რათა დაუყოვნებლივ წარმოედგინათ იმ ობიექტების სია, რომლებიც მათ უნდა დარჩენოდათ, რაზედაც პასუხი არ მიუღიათ.

ცეკავშირის 2006 წლის 10 მარტის დადგენილებაში მითითებულია, რომ რეკომენდაცია მიეცათ ცეკავშირის რაიონულ სამომხმარებლო კოოპორგანიზაციებს, რომელთაც გააჩნდათ მძიმე ეკონომიკური და ფინანსური მდგომარეობა, ასევე დავალიანება ჰქონდათ ბიუჯეტის მიმართ, რაც შეეხება თერჯოლის რაიკოოპერატივს, მას არც კრების და არც მის შემდეგ არ გააჩნდა საბიუჯეტო დავალიანება არც ერთი ლარით, პირიქით, ზოგიერთ სახეობაში ბიუჯეტში თანხები გადარიცხული აქვთ წინსწრებით.

გარდა ამისა, რაიკოოპერატივის კრების დადგენილებით ცეკავშირმა დართო მის დაქვემდებარებაში მყოფ რიონულ კოოპორგანიზაციებს დააემთავრებინათ გაყიდვის შესახებ ადრე მიღებული გადაწყვეტილებების დოკუმენტალური გაფორმება.

მოსარჩელეების განმარტებით, მოპასუხეთა მიერ უხეშად არის დარღვეული მითითებული მოთხოვნა, ფიზიკურ პირებზე გაყიდული ობიექტების შეტანა სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ გადასაცემ ობიექტთა სიაში.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეები ითხოვდნენ თერჯოლის რაიკოოპერატივსა და თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის სამსახურს შორის 2006 წლის 16 ივნისს გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტის გაუქმებასა და რაიკოოპერატივის 2006 წლის 29 მაისის ¹2 ოქმის შესაბამისად, რაიკოოპერატივის ქონების სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ გადაცემის თავიდან განხორციელება, კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

თერჯოლის რაიონული სასამართლოს საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ვ. რ-ე, თ. კ-ე, დ. გ-ე, ჯ. ი-ი, რ. ყ-ი და თ. ბ-ე.

თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მ. ხ-ის, ი. ც-ის, ზ. გ-ის, ნ. მ-სა და მ. ა-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ" პუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირთან, აგრეთვე სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოსთან დადებულ სამოქალაქო-სამართლებრივ ხელშეკრულებებს ეწოდება ადმინისტრაციული ხელშეკრულება. ამავე კოდექსის 65¹-ე მუხლის თანახმად, კერძო სამართლებრივ ურთიერთობებში ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს, როგორც სამოქალაქო სამართლის სუბიექტი. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სამოქალაქო-სამართლებრივი ხელშეკრულების დადებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი ნორმები.

,,სამომხმარებლო კოოპერაციის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სამომხმარებლო კოოპერატივებისა და მათი კავშირების საკუთრება არის კერძო საკუთრება, რომელსაც ამავე მუხლის მესამე ნაწილის მიხედვით განკარგავენ მართვის ორგანოები წესდებით განსაზღვრული უფლებამოსილების ფარგლებში.

საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერაციის თერჯოლის რაიონული სამომხმარებლო კოოპერატივის წესდების 7.1 პუნქტის მიხედვით, კოოპერატივის მმართველობის უმაღლესი ორგანოა კოპერატივის წევრთა მეპაიეების კრება, ხოლო 8.1 პუნქტის თანახმად თუ კოოპერატივის წევრთა რაოდენობა ორასზე მეტია, საერთო კრების ნაცვლად მოიწვევა წარმომადგენელთა კრება. 9.2 მუხლის მიხედვით საერთო კრების გადაწყვეტილების შესრულებას უზრუნველყოფს კოოპერატივის გამგეობა, ხოლო 9.5 პუნქტის საფუძველზე მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, კოოპერატივს მესამე პირებთან ურთიერთობაში, მინდობილობის გარეშე, წარმოადგენს კოოპერატივის გამგეობის თავმჯდომარე.

რაიონული სასამართლოს მითითებით, ასევე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, გარიგება შეიძლება დაიდოს წარმომადგენლის მეშვეობითაც, წარმომადგენლის უფლებამოსილება ან კანონიდან გამომდინარეობს, ანდა წარმოიშობა დავალების (მინდობილობის) საფუძველზე.

აღნიშნულ სამართლებრივ აქტებზე დაყრდნობით და სასამართლოში წარმოდგენილი მინდობილობის საფუძველზე სასამართლო მიიჩნევს, რომ თერჯოლის რაიკოოპერატივის თავმჯდომარე – მ. რ-ე და ადმინისტრაციული ორგანო - საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილება მოქმედებდნენ კანონისმიერი უფლებამოსილების ფარგლებში და ახორციელებდნენ მათზე დაკისრებულ ფუნქციებს 2006 წლის 16 ივნისის ადმინისტრაციული ხელშეკრულების - უძრავ-მოძრავი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტის შედგენისა და დამოწმების დროს. ამასთან, რაიკოოპერატივის გამგეობა ამ ხელშეკრულების დადებისას ხელმძღვანელობდა რაიკოოპერატივის წარმომადგენელთა 2006 წლის 29 მაისის კრების გადაწყვეტილებით, ორგანიზაციაში არსებული ფინანსურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით.

სამოქალაქო კოდექსის 524-ე მუხლის თანახმად: ,,ჩუქების ხელშეკრულებით გამჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად, მისი თანხმობით», 525-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით კი, თუ ჩუქების საგანს წარმოადგენს ისეთი ქონება, რომელზეც საკუთრების უფლება წარმოიშობა მხოლოდ კანონით დადგენილი ფორმის დაცვით, ჩუქების ხელშეკრულებისათვის სავალდებულოა ამ ფორმის დაცვა, რაც ნიშნავს იმას, რომ უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას გამოყენებული უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის მოთხოვნები.

სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა წარმომადგენლის მოსაზრება, თითქოს განსახილველი სადავო ურთიერთობის დროს არ ყოფილა დაცული აღნიშნული კანონის მოთხოვნები.

გარდა ამისა, სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელეთა და საქმეში ჩაბმული მესამე პირების პრეტენზია თერჯოლის სამომხმარებლო რაიკოოპერატივის მიერ მესამე პირებზე უკვე გაყიდული ქონების სახელმწიფოსათვის უკანონოდ გადაცემის თაობაზე, იმ მოტივით, რომ სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, მესამე პირებს საკუთრების უფლება რაიკოოპერატივის უძრავ ქონებაზე კანონით დადგენილი წესით არ მოუპოვებიათ, მიუხედავად იმისა, რომ მათ მიერ ქონების ღირებულების გადახდის ფაქტი სადავო არ არის.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ხ-მა, ი. ც-მა, ზ. გ-ემ, ნ. მ-მა, მ. ა-ემ.

აპელანტები სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

აპელანტები სააპელაციო საჩივარს ძირითადად აფუძნებდა იმავე გარემოებებზე, რაზეც მუთითებდა სასარჩელო განცხადებაში.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 აპრილის განჩინებით მ. ხ-ის, ი. ც-ის, ზ. გ-ის, ნ. მ-ისა და მ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ თერჯოლის რაიკოოპერატივის წარმომადგენელთა კრების 2006 წლის 29 მაისის ¹2 ოქმით დადგენილ იქნა რაიკოოპერატივის უძრავ-მოძრავი ქონების სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ გადაცემა, ანუ ჩუქება, რაც, ფაქტობრივად, განხორციელდა 2006 წლის 16 ივნისის მხარეთა შორის, ერთი მხრივ, მჩუქებლის - თერჯოლის რაიკოოპერატივის სახით და მეორე მხრივ - დასაჩუქრებული სახელმწიფოს, თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის განყოფილების სახით დადებული უძრავი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტით.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 524-ე მუხლით: ,,ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით", ამავე კოდექსის 525-ე მუხლით ,,ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან". ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული სადავო აქტის განხილვა არ შეიძლება, როგორც ადმინისტრაციული ხელშეკრულების.

ზაკ-ის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ზ" ქვეპუნქტის თანახმად, ,,ადმინისტრაციული ხელშეკრულება ესაა - ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საჯარო უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით ფიზიკურ ან იურიდიულ პირთან, ასევე სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოსთან დადებული სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულება".

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციული და სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულების გამიჯვნას ემსახურება ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ცნების დეფინიციაში მოცემული ელემენტი: ,,საჯარო უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით". ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებას განსაზღვრავს ხელშეკრულების მიზანი. არსებითი არ არის ხელშეკრულების მხარეების სამართლებრივი სტატუსი. ის ფაქტი, რომ ხელშეკრულების ერთ-ერთი ან ორივე მხარე არის ადმინისტრაციული ორგანო, არ ნიშნავს იმას, რომ ის მივიჩნიოთ ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებად. ხელშეკრულების მიზანი უნდა განისაზღვროს მისი შინაარსიდან გამომდინარე. არსებითია იმის დადგენა, თუ როგორია საქმის ფაქტობრივი გარემოებების, განსაკუთრებით ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების ან დადგენილი მოთხოვნების სამართლებრივი შედეგი. ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებასთან იმ შემთხვევაში გვაქვს საქმე: ა) როდესაც ის ადმინისტრაციული სამართლის ნორმების შესრულებას ემსახურება ბ) როდესაც ის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა მიმართულებითი ღონისძიების განხორციელების ვალდებულებას შეიცავს და გ) როდესაც ის მოქმედების საჯარო სამართლებრივ უფლებამოსილებას ან ვალდებულებას ადგენს.

მოცემულ შემთხვევაში კი, სააპელაციო პალატის მითითებით, მსგავს შემთხვევას ადგილი არა აქვს, ანუ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულების დადების ფაქტი კერძო სამართლის იურიდიულ პირთან.

ზაკ-ის 65¹-ე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად: ,,ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულების დადებისას გამოიყენება სამოქალაქო კოდექსის ნორმები".

ასკ-ს 25¹-ე მუხლის მეორე პუნქტის მეორე წინადადების თანახმად: ,,ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კერძო სამართლებრივი ხელშეკრულების დადებასთან, შესრულებასთან და შეწყვეტასთან დაკავშირებული დავები განიხილება სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით".

ყოველივე ზემო აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემული დავის ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განხილვით პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაარღვია საქმის განხილვის განსჯადობის წესი.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ეკონომიკური განვითრების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველომ.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 525-ე მუხლით: ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან, ხოლო როგორც საქმეში არსებული 2006 წლის 29 მაისის ¹2 ოქმით დგინდება, რაიკოოპერატივის მიერ გადაცემულ იქნა სახელმწიფოზე უძრავ-მოძრავი ქონება, რაც ფაქტობრივად განხორციელდა 2006 წლის 16 ივნისს მხარეთა შეთანხმებით, ერთი მხრივ, თერჯოლის რაიკოოპერატივსა და მეორე მხრივ, სახელმწიფოს, თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის განყოფილების სახით დადებული უძრავი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირთან, აგრეთვე სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოსთან დადებული სამოქალაქო – სამართლებრივ ხელშეკრულებებს ეწოდება ადმინისტრაციული ხელშეკრულება. შესაბამისად, 2006 წლის 16 ივნისს დადებული, ერთი მხრივ, თერჯოლის რაიკოოპერატივის და მეორე მხრივ, სახელმწიფოს, თერჯოლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის განყოფილების სახით, უძრავი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტი წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას.

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25¹-ე მუხლის მე-2 პუნქტის 1-ლი წინადადების თანახმად, ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებასთან, შესრულებასთან და შეწყვეტასთან დაკავშირებული დავები განიხილება ადმინისტრაციული სამართლაწარმოების წესით და აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს მტკიცება იმის თაობაზე, რომ 2006 წლის 16 ივნისს დადებული მიღება-ჩაბარების აქტი თავისი შინააარსით წარმოადგენს სამოქალაქო ხასიათის ხელშეკრულებას და იგი განხილული უნდა ყოფილიყო სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, უსაფუძვლოა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 აპრილის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებისათვის სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის Yთქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკური განვითრების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი.

2007 წლის 28 სექტემბერს მ. ხ-მა, ი. ც-მა, ზ. გ-ემ, ნ. მ-მა, მ. ა-ემ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოადგინეს მოსაზრება, რომლითაც მოითხოვეს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც უარი უნდა ეთქვას აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების რაჭა-ლეჩხუმ-იმერეთის სამხარეო სამმართველოს საკასაციო საჩივარს უარი ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.