¹ბს-1036-990(გ-07) 26 დეკემბერი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე
ლალი ლაზარაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
მოსარჩელე _ სს «ბ.-ა»
მოპასუხეები: 1. სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიურო
2. შპს «ტ.-ა“
დავის საგანი _ სასამართლოთა შორის განსჯადობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2003 წლის 11 დეკემბერს სს «ბ.-მ» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბორჯომის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიუროსა და შპს „ტ.-ის“ მიმართ.
მოსარჩელემ განმარტა, რომ საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შპს «ტ.-ის” სარჩელი და სს «ბ.-ს" შპს-ს სასარგებლოდ დაეკისრა ალტერნატიული ვალდებულების შესრულება: 80000 ცალი 0,5 ლიტრი ტევადობის ბოთლის ნატურით ან მისი ღირებულების გადახდა. 1997 წლის 5 მარტს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი. 1997 წლის 8 სექტემბერს სასამართლო აღმასრულებელმა წინადადება მისცა ხსენებულ ქარხანას 5 დღის ვადაში ნებაყოფლობით შეესრულებინა სასამართლოს გადაწყვეტილება. იმავე წლის 3 ნოემბრის ¹10 შეთანხმებით «ს.-მ", ბოთლების დაბრუნებაზე ქარხნის ვალდებულების სანაცვლოდ, შპს «ტ.-ის" მიმართ იკისრა 5000 ლარის გადახდის ვალდებულება. აღნიშნულის სანაცვლოდ შპს «ტ.-მ" უარი განაცხადა ქარხნის მიმართ თავის მოთხოვნაზე. ხსენებული 5000 ლარი შპს «ტ.-ს" გადაერიცხა. 2003 წლის 25 ნოემბერს ქარხანამ სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიუროდან მიიღო დოკუმენტი, რომლითაც სასამართლო აღმასრულებელი წინადადებას აძლევდა, საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის ¹5/11 სააღსრულებო ფურცელზე მითითებით, საარბიტრაჟო სასამართლოს ზემოხსენებული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით წარედგინა ქონების ნუსხა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაეკისრებოდა პასუხისმგებლობა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სააღსრულებო ფურცლის გაცემის მომენტში მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 356-ე მუხლით იმპერატიულად იყო განსაზღვრული სააღსრულებო ფურცლის რეკვიზიტები. სააღსრულებო ფურცელში აღნიშნული უნდა ყოფილიყო საქმე, რომლის გამოც გაცემული იყო სააღსრულებო ფურცელი (მე-2 პუნქტი); გადაწყვეტილების გამოტანის თარიღი (მე-3 პუნქტი); გადამხდევინებლისა და მოვალის დასახელება და მათი მისამართები (მე-7 პუნქტი). საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის სააღსრულებო ფურცელი მითითებულ რეკვიზიტებს არ შეიცავდა და გაცემული იყო საქართველოს სამოქალაქო სამართლის საპროცესო კოდექსის 356-ე მუხლის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით, რის გამოც იგი ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას. «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის (აღსრულების მომენტში მოქმედი რედაქცია) 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, აღსრულება შეიძლებოდა დაწყებულიყო, თუ პირები, რომელთა სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ უნდა მომხდარიყო აღსრულება, კონკრეტულად იყვნენ დასახელებულნი სააღსრულებო ფურცელში. ზემოაღნიშნული დარღვევების გამო, საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟოOსასამართლოს მიერ გაცემული სააღსრულებო ფურცელი არ წარმოადგენდა დოკუმენტს, რომლის საფუძველზეც «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" კანონის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დასაშვები იყო აღსრულების წარმოება. გარდა ამისა, სააღსრულებო საბუთი კანონის მოთხოვნების დაცვითაც რომ ყოფილიყო შედგენილი, მის საფუძველზე მაინც დაუშვებელი იყო აღსრულების წარმოება, რადგან «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" კანონის ამოქმედებამდე გასული იყო საქართველოს სამოქალაქო სამართლის საპროცესო კოდექსის 359-360-ე მუხლებით გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ვადა. უფრო მეტიც, 1997 წლის 3 ნოემბრის ¹10 შეთანხმებით, შპს «ტ.-მ" უარი თქვა სს «ბ.-ის" მიმართ თავის მოთხოვნაზე.
მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის «დ" ქვეპუნქტის იმპერატიული მოთხოვნის თანახმად, სასამართლო აღსრულებას აჩერებდა მოვალის მიერ სააღსრულებო ფურცელზე სასარჩელო წესით საქართველოს კანონმდებლობით დასაშვები დავის აღძვრა, დავის გადაწყვეტამდე. იგივე წესი იყო გათვალისწინებული სააღსრულებო ფურცლის გაცემის დროს მოქმედი სამოქალაქო სამართლის საპროცესო კოდექსითაც, რომლის 376-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავდა სასამართლოს ვალდებულებას, შეეჩერებინა აღსრულება, სააღსრულებო საბუთზე დავის აღძვრის შემთხვევაში. კანონმდებლობის ეს იმპერატიული დანაწესი გამოწვეული იყო იმით, რომ აღსრულების შეჩერების შემთხვევაში, შეუძლებელი გახდებოდა სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობა და დავის გადაწყვეტამდე ამ სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელების შეჩერება.
2004 წლის 20 მაისს ბორჯომის რაიონულ სასამართლოს დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა სს «ბ.-მ", მოითხოვა საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობა და სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიუროსათვის დასახელებული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელების აკრძალვა (ს.ფ. 63-65).
ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით სს „ბ.-ის» სარჩელი მოპასუხე სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიუროსა და შპს „ტ.-ის“ მიმართ სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობისა და სააღსრულებო მოქმედებებისაგან თავის შეკავების შესახებ არ დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 102-107).
ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს «ბ.-მ», რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 108-111).
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 9 მარტის საოქმო განჩინებით სს „ბ.-ის» სააპელაციო საჩივარი განსჯადობით განსახილველად გადაეცა უფლებამოსილ სასამართლოს _ თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას (ს.ფ. 141-144).
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით დადგენილი წესით საერთო სასამართლოში განიხილებოდა დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობდა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. ამავე კოდექსის მე-2 მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლებოდა ყოფილიყო: ა) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან; ბ) ადმინისტრაციული გარიგების დადება ან შესრულება; გ) ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე; დ) თანამდებობის პირის, მისი ოჯახის წევრის, ახლო ნათესავის ან დაკავშირებული პირის ქონების კანონიერება.
ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველი დავა სამართლებრივად არ წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ დავას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-3 მუხლის მე-4 ნაწილის ,,გ» ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლოს მიერ გამოტანილი და კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულებაზე არ ვრცელდებოდა ამ კოდექსის მოქმედება. მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებას ახორციელებდნენ აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებები, აღნიშნული საქმიანობა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მართლმსაჯულების განხორციელებასთან და სპეციალური კანონით იყო მოწესრიგებული. ამავე დროს დავის იურიდიულ ბუნებას არ ცვლიდა ის გარემოება, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანო _ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო ბიურო, რამდენადაც სადავო სამართალურთიერთობა არ გამომდინარეობდა და დავის საგანი არ იყო დაკავშირებული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ თავისი საჯარო უფლებამოსილების განხორციელებასთან.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველი დავა სამართლებრივად წარმოადგენდა სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ დავას და განხილული უნდა ყოფილიყო სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა» ქვეპუქტის შესაბამისად, რის გამოც სს «ბ.-ის” სააპელაციო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად განსჯადობით განსახილველად უნდა გადასცემოდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას.
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 ივლისის განჩინებით სს «ბ.-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება (ს.ფ. 180-183).
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს «ბ.-მ”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 185-188).
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 30 ივნისის განჩინებით სს «ბ.-ის” საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 ივლისის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში სააპელაციო პალატის აღნიშნული განჩინება გაუქმდა და საქმე ამ ნაწილში ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას (ს.ფ. 217-222).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას აპელანტის წარმომადგენელმა წარუდგინა შუამდგომლობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის «გ” ქვეპუქტის შესაბამისად, იშუამდგომლა საქმის განსჯადობით განსახილველად თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატისათვის გადაცემის შესახებ, იმ საფუძლით, რომ მას შემდეგ, რაც სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში, მოცემულმა დავამ შეიძინა წმინდა ადმინისტრაციული ხასიათი, როგორც დავის სუბიექტური შემადგენლობის, ისე დავის საგნისა და საფუძვლის მიხედვით, კერძოდ, მოცემულ საქმეზე მოპასუხე იყო ადმინისტრაციული ორგანო _ სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიურო; დავა გამომდინარეობდა საჯარო (ადმინისტრაციული) სამართლის კანონმდებლობიდან, რამდენადაც მოსარჩელის მოთხოვნის იურიდიულ საფუძველს წარმოადგენდა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 24-25-ე მუხლები, დავის საგანი იყო ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება (რეალაქტი) (ს.ფ.371-372).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით სს «ბ.-ის” სააპელაციო საჩივარი განსჯადობის შესახებ დავის გადასაწყვეტად გადაეგზავნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის მიხედვით, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით სასამართლო განიხილავდა საქმეებს დარღვეული თუ სადავოდ ქცეული უფლების, აგრეთვე კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დაცვის შესახებ, კერძოდ: სამოქალაქო, საოჯახო, შრომის, საადგილმამულო, ბუნებრივი რესურსების გამოყენებისა და გარემოს დაცვის ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავებს მოქალაქეებსა და იურიდიულ პირებს, აგრეთვე იურიდიულ პირებს შორის. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ამ კოდექსით განიხილებოდა დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობდა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. მითითებულ მუხლში ჩამოთვლილი იყო ის კონკრეტული შემთხვევები, როცა სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლებოდა ყოფილიყო: ა) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან; ბ) ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, შესრულება, ან შეწყვეტა; გ) ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით აპელანტს მიაჩნდა, რომ საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1997 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებაზე გაცემული ¹5/11 სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სააღსრულებო მოქმედებების ჩატარება იყო დაუშვებელი, რადგან არ არსებობდა სუბიექტი, რომლის სასარგებლოდაც იგი უნდა აღსრულებულიყო, რის გამოც სამცხე-ჯავახეთის სააღსრულებო ბიუროს უნდა აკრძალვოდა აღნიშნული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სააღსრულებო მოქმედების განხორციელება. აპელანტის აღნიშნული მოთხოვნა გამომდინარეობდა არა პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ურთიერთობებიდან, არამედ წარმოადგენდა საჯარო-სამართლებრივ დავას კერძო სამართლის იურიდიულ პირს (სს ,,ბ.-ს») და ადმინისტრაციულ ორგანოს (სააღსრულებო ბიუროს) შორის, გამომდინარეობდა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან და მიმართული იყო განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოს (სააღსრულებო ბიუროს) სააღსრულებო მოქმედებისგან თავის შეკავებისკენ.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს მოქმედება, რის გამოც აპელანტი (მოსარჩელე) ითხოვდა ამ მოქმედების განხორციელებისაგან თავის შეკავებას, რასაც პროცესუალურად პასუხობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 24-ე მუხლი, ხოლო აღმასრულებლის მოქმედების მართლზომიერების საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ დასახელებული სამართალურთიერთობის ერთ-ერთ სუბიექტს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანო, რომელსაც გააჩნდა მმართველობითი ღონისძიებების განხორციელების სახეები: ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რეალაქტი და ადმინისტრაციული ხელშეკრულება. მოცემულ შემთხვევაში, მხარე ასაჩივრებდა რეალაქტს, ანუ ადმინისტრაციული ორგანოს მოქმედებას, რისი შეფასების დროსაც სამოქალაქოსამართლებრივი ურთიერთობების მაკვალიფიცირებელი ნორმების გამოყენება იქნებოდა კანონსაწინააღმდეგო, ვინაიდან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სასამართლოს საქმის განხილვისას ყურადღება უნდა მიექცია სააღსრულებო ბიუროს (მოწინააღმდეგე მხარის) საქმიანობის ადმინისტრაციული ფორმისა და სამართლის ნორმათა ხასიათისათვის, უნდა შეეფასებინა, რამდენად ლეგიტიმური იყო სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედება.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მოთხოვნა წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მეორე ნაწილის ,,გ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ დავას. ვინაიდან, საქმე განსჯადობით განსახილველად თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატისთვის გადაცემული იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 9 მარტის საოქმო განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, სასამართლოთა შორის განსჯადობის შესახებ დავის გადასაწყვეტად საქმე უნდა გადაგზავნოდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ მოცემული საქმის განხილვაზე უფლებამოსილ სასამართლოს წარმოადგენს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლში მოცემულია სასამართლოს განსჯადი ადმინისტრაციული საქმეების ჩამონათვალი, კერძოდ, ხსნებული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით დადგენილი წესით საერთო სასამართლოში განიხილება დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს შეიძლება წარმოადგენდეს: ა. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან; ბ. ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, შესრულება ან შეწყვეტა; გ. ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას, რომელიც სს «ბ.-მ” დაზუსტებული სარჩელით დააყენა, წარმოადგენს სააღსრულებო ბიუროსათვის სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელების აკრძალვა (ს.ფ. 63-65). აღნიშნული წარმოადგენს ადმინისტრაციული კატეგორიის დავას, ვინაიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საერთო სასამართლოები ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განიხილავენ ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან გამომდინარე სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავებს. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილი კი კიდევ უფრო აკონკრეტებს თუ რა შეიძლება წარმოადგენდეს ადმინისტრაციული დავის საგანს.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 30 ივნისის განჩინებით უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 ივლისის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში სააპელაციო პალატის აღნიშნული განჩინება გაუქმდა და საქმე ამ ნაწილში ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას. მართალია, თბილისის საოლქო სასამართლოს სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 ივლისის განჩინების ის ნაწილი, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა აპალანტის მოთხოვნა სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობის შესახებ, შესულია კანონიერ ძალაში, მაგრამ სასამართლოში განხილვის საგანს წარმოადგენს სააღსრულებო ბიუროსათვის სააღსრულებო მოქმედებათა აკრძალვა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კანონმდებელმა ადმინისტრაციული სამართალწარმოებით საქმის განხილვის ძირითად ელემენტად განსაზღვრა დავის საგანი, რომელიც წარმოშობილია იმ სამართალურთიერთობიდან, რომელიც ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობით არის მოწესრიგებული.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული დავა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან გამომდინარეობს. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მეორე ნაწილის «გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს შეიძლება წარმოადგენდეს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოა ყველა სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის და მმართველობის ორგანო, ან დაწესებულება საჯარო სამართლის იურიდიული პირი“ (გარდა პოლიტიკური და რელიგიური გაერთიანებებისა), აგრეთვე ნებისმიერი სხვა პირი, რომელიც კანონმდებლობის საფუძველზე ასრულებს საჯარო სამართლებრივ უფლებამოსილებებს. კონკრეტულ შემთხვევაში, დავის საგანია ადმინისტრაციული ორგანოს მოქმედება.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსაზრებას, რომ აპელანტის მოთხოვნა მოცემულ საქმეზე არ გამომდინარეობს პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ურთიერთობებიდან. სახეზეა საჯარო-სამართლებრივი დავა კერძო სამართლის იურიდიულ პირსა და ადმინისტრაციულ ორგანოს შორის, რომელიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან და მიმართულია განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოს (სააღსრულებო ბიუროს) სააღსრულებო მოქმედებების აკრძალვისკენ.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული სადავო სამართალურთიერთობა გამომდინარეობს ადმინისტრაციული (საჯარო) სამართლის კანონმდებლობიდან, საქმე სს «ბ.-ის” სააპელაციო საჩივრის გამო ბორჯომის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებაზე წარმოადგენს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის «გ» ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ საქმეს და იგი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განსჯადია, რის გამოც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე საქმე განსჯადობით განსახილველად უნდა გადაეცეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს «ბ.-ის” სააპელაციო საჩივარი განსახილველად დაექვემდებაროს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას;
2. საქმე გადაეგზავნოს განსჯად სასამართლოს;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
