¹ბს-221-215(გ-08) 25 მარტი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

მიღების ადგილი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე

განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე განიხილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სამოქალაქო საქმეთა პალატებს შორის დავა განსჯადობის თაობაზე, საქმეზე გ. ჭ.-ის სარჩელის გამო, მოპასუხის _ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 22 აგვისტოს გ. ჭ.-მ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ და მოითხოვა ...-ის ფაკულტეტზე, ... მიმართულებით, კონკურსის შედეგების საფუძველზე აკადემიურ თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის 2006 წლის 4 აგვისტოს ¹01-02/410 ბრძანების ბათილად ცნობა და ახალი აქტის გამოცემა გ. ჭ.-ის კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადების შესახებ შემდეგი საფუძვლით:

მოსარჩელის მითითებით, მონაწილეობას ღებულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ...-ის ფაკულტეტზე გამოცხადებულ კონკურსში ...-ის მიმართულებით, მაგრამ კონკურსის შედეგად არ მოხდა მისი კანდიდატურის შერჩევა. მიუხედავად არაერთი მოთხოვნისა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობის მიმართ, მოსარჩელემ ვერ მიიღო კონკრეტული დასაბუთებული პასუხი იმის შესახებ, თუ რა საკონკურსო მოთხოვნები ვერ დააკმაყოფილა, არ მოხდა საკონკურსო დოკუმენტების ასლების გაცემა.

ამდენად, მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ კონკურსი ჩატარდა არაობიექტურად, ფარულად და დისკრიმინაციულად, კერძოდ, მოსარჩელის მითითებით, უნივერსიტეტში კონკურსი არ ჩატარებულა, საკონკურსო კომისიას ქულათა დადგენის წესიც არ გააჩნდა, მოხდა მხოლოდ სასურველი კადრების შერჩევა, რაც ეწინააღმდეგება უნივერსიტეტის რექტორის ¹86 ბრძანების, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-3, “ზოგადი განათლების შესახებ” კანონის 34-ე და შრომის კოდექსის მოთხოვნებს (იხ. ს.ფ. 6-8).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 8 ნოემბრის საოქმო განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის თანახმად, საქმეში მესამე პირებად ჩაერთვნენ ...-ის მიმართულებით ასოცირებული პროფესორები _ კ. ა.-ი, მ. ა.-ე, მ. ჩ.-ი, ი. გ.-ე, ე. ლ.-ი, ქ. ჭ.-ი, რ. ხ.-ე, ნ. მ.-ი, ი. გ.-ი, ი. ნ.-ი, ჯ. ხ.-ი, ლ. ჭ.-ე, მ. ტ.-ე, ი. ბ.-ი, პ. ლ.-ი და ე. ს.-ი (იხ. ს.ფ. 69).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. ჭ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო (იხ. ს.ფ. 193-201).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჭ.-მ და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება (იხ. ს.ფ. 220-227).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით გ. ჭ.-ის სააპელაციო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად განსჯადობით გადაეცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას, რაც ადმინისტრაციულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით და მიუთითა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი არ წარმოადგენს საჯარო სამსახურს. ამასთან, “საჯარო სამსახურის თანამდებობათა რეესტრის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 21 ივლისის ¹286 ბრძანებულებაში საჯარო მოსამსახურეთა შორის სახელმწიფო უნივერსიტეტების პროფესორები არ არიან მოხსენიებულები, რის გამოც ისინი საჯარო მოსამსახურეებად არ ითვლებიან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო სამართალურთიერთობის მოსაწესრიგებლად ვერ იქნება გამოყენებული “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონი. სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 4 აგვისტოს ბრძანება ...-ის ფაკულტეტზე, ...-ის მიმართულებით, კონკურსის შედეგების საფუძველზე, აკადემიურ თანამდებობებზე გარკვეულ პირთა დანიშვნის შესახებ არ წარმოადგენს ადმინისტრაციულ აქტს.

ადმინისტრაციული სასამართლოს მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ ზაკ-ის 2.1 მუხლის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ადმინისტრაციული ორგანოა, დავაში მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოს მონაწილეობა არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს მისი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განხილვისათვის, რადგან აღნიშნულისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს სადავო სამართალურთიერთობის არსს, შინაარსსა და დავის საგანს, ანუ იმ გარემოებას, თუ სამართლის რომელი დარგის ნორმებით უნდა მოწესრიგდეს მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა. კონკრეტული სადავო სამართალურთიერთობა კი წესრიგდება დავის წარმოშობის დროს მოქმედი შრომის კანონთა კოდექსით, რომელიც კერძო სამართლის კანონმდებლობას წარმოადგენს (იხ. ს.ფ. 233-235).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 თებერვლის განჩინებით გ. ჭ.-ის სააპელაციო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს განხილვაზე უფლებამოსილი სასამართლოს დასადგენად, რაც სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სასამართლოს მითითებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის შესაბამისად, საერთო სასამართლოში განიხილება დავა იმ სამართალურთიერთობასთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. ამდენად, ამა თუ იმ დავის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ კატეგორიად მიჩნევისათვის და მისი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განხილვისათვის განმსაზღვრელია დავის საგანი და ურთიერთობის შინაარსი, რომელიც წარმოშობილია საჯარო, ადმინისტრაციული კანონმდებლობიდან.

კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 4 აგვისტოს ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, რომლითაც მოხდა ...-ის ფაკულტეტის სრული პროფესორის, ასოცირებული პროფესორისა და ასისტენტ პროფესორის თანამდებობებზე დანიშვნა, ასევე გ. ჭ.-ის კანდიდატურის, როგორც კონკურსში მონაწილის ხელახლა განხილვა იმ საფუძვლით, რომ იგი არ ეთანხმება საკონკურსო კომისიის დასკვნას.

სამოქალაქო საქმეთა პალატის მითითებით, “საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი არის შესაბამისი კანონით, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ან კანონის საფუძველზე ადმინისტრაციული აქტით შექმნილი ორგანიზაცია, რომელიც სახელმწიფოს კონტროლით ახორციელებს პოლიტიკურ, სახელმწიფოებრივ, სოციალურ, საგანმანათლებლო, კულტურულ და სხვა საქმიანობას. ამასთან, ზაკ-ის 2.1 მუხლის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ადმინისტრაციული ორგანოა. ამდენად, სამართალსუბიექტურობის მიხედვით სადავო სამართალურთიერთობის მონაწილე სუბიექტი ადმინისტრაციული ორგანოა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელის ბრძანება, რომელიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან და იწვევს სამართლებრივ შედეგს. კონკრეტულ შემთხვევაში, რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 19 მაისის ¹86 ბრძანებით დამტკიცდა ...-ის ფაკულტეტზე პროფესორ-მასწავლებელთა აკადემიურ თანამდებობაზე გადაყვანის წესი, რომლის მიხედვით აკადემიური თანამდებობის დაკავება უნდა მომხდარიყო ღია კონკურსის საფუძველზე. ჩატარებული კონკურსით შერჩეული კანდიდატურების წარდგინების საფუძველზე ...-ის ფაკულტეტზე სრული პროფესორისა და ასოცირებული პროფესორის თანამდებობაზე, ასევე ასისტენტ-პროფესორის თანამდებობებზე დაინიშნენ სხვა პირები.

სასამართლოს დასკვნით, უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის სადავო ბრძანება წარმოადგენს ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე ჩატარებული კონკურსის შედეგს, რომლითაც შესაბამის თანამდებობებზე დაინიშნენ მხოლოდ კონკურსში გამარჯვებული პირები. უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში კონკურსის ჩატარების წესსა და პირობებს არეგულირებს “უმაღლესი განათლების შესახებ” კანონი, რომელიც აწესრიგებს საჯარო-სამართლებრივ ურთიერთობებს, რაც განეკუთვნება ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობას. ამავე საფუძვლიდან გამომდინარეობს გ. ჭ.-ის მოთხოვნა მისი კანდიდატურის საკითხის ხელმეორედ განხილვის თაობაზე.

ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ კონკურსის ჩატარებასთან დაკავშირებული დავების გადაწყვეტა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის გადაწყვეტილებათა კანონიერების შემოწმებით უნდა მოხდეს ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში, რისთვისაც გამოყენებული უნდა იქნეს ადმინისტრაციული კანონმდებლობა (იხ. ს.ფ. 264-267).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების, განსჯადობის თაობაზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სამოქალაქო საქმეთა პალატების მოსაზრებების გაცნობის შედეგად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26.3. მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების საფუძველზე, წყვეტს რა დავას სასამართლოთა შორის განსჯადობის თაობაზე, მიაჩნია, რომ გ. ჭ.-ის სააპელაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განსჯად ადმინისტრაციულ დავას წარმოადგენს, შესაბამისად, საქმე განსახილველად უნდა დაექვემდებაროს მითითებულ სასამართლოს განსჯადობის მიხედვით, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მართებულია თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის დასკვნა დავის ადმინისტრაციულად მიჩნევის თაობაზე და გაზიარებულ უნდა იქნეს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის მიხედვით სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლება იყოს: ა) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან; ბ) ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, შესრულება ან შეწყვეტა; გ) ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე; დ) აქტის არარად აღიარება, უფლების ან სამართალურთიერთობის არსებობა-არარსებობის დადგენა. ამავე კოდექსის 2.3 მუხლის შესაბამისად, ამ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით გათვალისწინებული საქმეების გარდა, სასამართლოში ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განიხილება სხვა საქმეებიც იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც აგრეთვე გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან.

ამდენად, მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით განისაზღვრა, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განიხილება ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1, 2.2 მუხლებში დაკონკრეტებული დავები, აგრეთვე სხვა დავები, რომლებიც ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან გამომდინარე, სამართლებრივი ურთიერთობიდან არის წარმოშობილი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კანონმდებელმა ადმინისტრაციული სამართალწარმოებით საქმის განხილვისათვის აუცილებელ ელემენტად განსაზღვრა დავის საგანი, რომელიც მითითებულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1, 2.2 და 2.3 მუხლებში, ამასთან აღნიშნული დავები წარმოშობილი უნდა იყოს იმ სამართალურთიერთობებიდან, რომელიც საჯარო, კონკრეტულად, ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობითაა მოწესრიგებული.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსაზრებას, რომ მოცემული დავა ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ დავათა კატეგორიას განეკუთვნება, რადგან დავის საგანს წარმოადგენს ...-ის ფაკულტეტზე, ... მიმართულებით, კონკურსის შედეგების საფუძველზე, აკადემიურ თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის 2006 წლის 4 აგვისტოს ¹01-02/410 ბრძანების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალდებულება გ. ჭ.-ის კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადების შესახებ, რაც ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის “ა” ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ადმინისტრაციულ დავას წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო “საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი არის შესაბამისი კანონით, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ან კანონის საფუძველზე ადმინისტრაციული აქტით შექმნილი ორგანიზაცია, რომელიც სახელმწიფოს კონტროლით ახორციელებს პოლიტიკურ, სახელმწიფოებრივ, სოციალურ, საგანმანათლებლო, კულტურულ და სხვა საქმიანობას. ხოლო ამავე კანონის 9.1. მუხლის თანახმად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი შეიძლება შეიქმნას მხოლოდ ისეთი საჯარო მიზნებისა და ფუნქციების შესასრულებლად, რომელთა განხორციელება უშუალოდ არ შედის სახელმწიფო მმართველობის ორგანოების კომპეტენციაში.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1. “ა” მუხლის დეფინიციიდან გამომდინარე, სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორგანოს. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სამოქალაქო საქმეთა პალატის დასკვნას სადავო ბრძანების ადმინისტრაციულ-სამართლებრივად მიჩნევის შესახებ და ვერ დაეთანხმება ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მსჯელობას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ...-ის ფაკულტეტზე ... მიმართულებით კონკურსის შედეგების საფუძველზე აკადემიურ თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის 2006 წლის 4 აგვისტოს ¹01-02/410 ბრძანება არ წარმოადგენს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.2. “დ” მუხლით რეგლამენტირებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის დასკვნას, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ" კანონის 1.1 მუხლის შესაბამისად, რომელიც განსაზღვრავს საჯარო სამსახურის ცნებას, საჯარო სამსახური (შემდგომ სამსახური) არის საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებებში, საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში, ხოლო ამავე კანონის მე-4 მუხლი ადგენს საჯარო მოსამსახურის ცნებას, რომლის თანახმად, საჯარო მოსამსახურეს წარმოადგენს საქართველოს მოქალაქე, რომელიც ამ კანონით დადგენილი წესით და დაკავებული თანამდებობის შესაბამისად ეწევა ანაზღაურებად საქმიანობას სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის დაწესებულებაში.

“საჯარო სამსახურის შესახებ" კანონის 2.1 მუხლის თანახმად, სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულება (შემდგომ დაწესებულება) არის სახელმწიფო ბიუჯეტის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ბიუჯეტის სახსრებზე შექმნილი და ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულება, რომლის ძირითად ამოცანას საჯარო ხელისუფლების განხორციელება წარმოადგენს, ხოლო ამავე კანონის მე-2 მუხლი ადგენს და განსაზღვრავს იმ დაწესებულებათა ჩამონათვალს, რომელში საქმიანობაც ითვლება საჯარო საქმიანობად, ხოლო საჯარო სამართლის იურიდიულ პირის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საქმიანობა ვერ მიიჩნევა საჯარო სამსახურად, როგორც ამ ნუსხაში არმყოფი დაწესებულება.

“საჯარო სამსახურის თანამდებობათა რეესტრის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 21.07.01წ. ბრძანებულების შესაბამისად /რომლითაც დამტკიცდა რანგირების მიხედვით საჯარო სამსახურის თანამდებობათა თანდართული რეესტრი/, განმარტავს, რომ უნივერსიტეტის პროფესორი, როგორც საჯარო მოსამსახურე, აღნიშნულ რეესტრში არ ფიქსირდება, შესაბამისად, მითითებული თანამდებობა ვერ იქნება განხილული საჯარო სამსახურად.

აღნიშნულის მიუხედავად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა ადმინისტრაციული დავა, რადგან დავის საგანია არა გ. ჭ.-ის, როგორც სსიპ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორის თანამდებობიდან გათავისუფლების კანონიერება, რომლის შეფასებისას არ გამოიყენება “საჯარო სამსახურის შესახებ”'კანონის დებულებები, რამდენადაც ეს უკანასკნელი არ წარმოადგენს მითითებული კანონის სუბიექტს, ხოლო “საჯარო სამსახურის შესახებ" კანონის 14.2 მუხლის თანახმად, საჯარო სამსახურთან დაკავშირებული ის ურთიერთობა, რაც ამ კანონით არ წესრიგდება, რეგულირდება შესაბამისი კანონმდებლობით, მოცემულ შემთხვევაში _ შრომის კოდექსით, არამედ ...-ის ფაკულტეტზე ... მიმართულებით კონკურსის შედეგების საფუძველზე აკადემიურ თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ ბრძანების კანონიერება, რაც წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

საკასაციო სასამართლო, ეყრდნობა რა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით (ადმინისტრაციულ საქმეზე ¹ბს-713-300(კ-05), ნ. ხ.-ის საკასაციო საჩივრისა გამო, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 16 მარტის განჩინებაზე, მოწინააღმდეგე მხარე თელავის რაიონის გამგეობის მიმართ, განკარგულების გაუქმების, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ) მოხდენილ განმარტებას შემდეგზე, რომ:

“ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული ქმედების ადმინისტრაციულ აქტად მიჩნევისათვის აუცილებელია, ის ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით აკმაყოფილებდეს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1. მუხლის “დ” პუნქტით განსაზღვრულ ადმინისტრაციული აქტის ლეგალური დეფინიციის ყველა ელემენტს, კერძოდ:

1. სადავო ურთიერთობის ერთ-ერთი მხარე არის ადმინისტრაციული ორგანო _ ადმინისტრაციული აქტის ავტორი;

2. სადავო სამართლებრივი ურთიერთობა გამომდინარეობს ადმინისტრაციული /საჯარო/ სამართლის კანონმდებლობიდან;

3. ადმინისტრაციული ორგანოს ღონისძიება მიმართულია კონკრეტული შემთხვევის მოწესრიგებისაკენ.

4. ადმინისტრაციული ორგანოს ეს ღონისძიება /იგულისხმება შემდეგი ელემენტი: “აწესებს, წყვეტს ან ადასტურებს” / მიმართულია სამართლებრივი მდგომარეობის შეცვლისაკენ, ე.ი. ის აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის სამართლებრივ მდგომარეობას.

ადმინისტრაციულ სამართალში მოქმედი პრინციპის მიხედვით, ადმინისტრაციულ ორგანოს აქვს საქმიანობის სამართლებრივი ფორმის არჩევანის თავისუფლება. ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია კონკრეტული სამართალურთიერთობა მოაწესრიგოს იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების გზით, რომელიც, მისივე აზრით, უფრო ეფექტურია კონკრეტულ შემთხვევაში. ადმინისტრაციული ორგანოს არჩევანის თავისუფლების ფარგლები მთავრდება იქ და მხოლოდ მაშინ, როდესაც კანონი ზუსტად უთითებს მოცემული ურთიერთობისათვის ამა თუ იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების აუცილებლობას ან ეს გამომდინარეობს კანონით მოწესრიგებული ურთიერთობის თავისებურებიდან.”

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლოს უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად მიაჩნია ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განმარტება, რომ მოცემული დავა უნდა გადაწყდეს შრომის კანონთა კოდექსის მოთხოვნებიდან გამომდინარე და აღნიშნულის საფუძველზე ადმინისტრაციულ საქმეთა პლატამ დავა მიაკუთვნა სამოქალაქო კატეგორიას.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელს კომპეტენცია შესაბამის აკადემიურ თანამდებობებზე პროფესორ-მასწავლებლებისა და მეცნიერ-თანამშრომლების გადაყვანის შესახებ მინიჭებული აქვს “უმაღლესი განათლების შესახებ” კანონის, “სსიპ უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების რექტორის მოვალეობის შემსრულებლისა და ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებლის უფლებამოსილების განსაზღვრისა და საქართველოს პრეზიდენტის ზოგიერთი ბრძანებულების ნაწილობრივ ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 8 ივნისის ¹473 ბრძანებულების საფუძველზე, რაც ადმინისტრაციული კანონმდებლობის ნაწილს წარმოადგენს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული დავა სწორედ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილი დავაა, რამდენადაც ერთ-ერთ განმსაზღვრელ ელემენტს დავის ადმინისტრაციულად მიჩნევისათვის სწორედ ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან გამომდინარე სამართალურთიერთობა წარმოადგენს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველი დავა წარმოადგენს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის ,,ა" ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ ადმინისტრაციულ დავას.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ სამართალურთიერთობას გააჩნია საჯარო-სამართლებრივი ურთიერთობის დამახასიათებელი ძირითადი ელემენტი _ დავა გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, რის გამოც არ არსებობს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლით განსაზღვრული პირობები დავის ადმინისტრაციულ კატეგორიად მიჩნევისათვის.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმის სამოქალაქო სამართალწარმოების პროცედურით განხილვა გამოიწვევს საპროცესო ნორმების ისეთ დარღვევას, რომელიც აუცილებლად განაპირობებს საქმეზე უკანონო გადაწყვეტილების დადგენას, ვინაიდან ადმინისტრაციული საპროცესო სამართლის პრინციპები მკვეთრად განსხვავდება სამოქალაქო სამართალწარმოების პრინციპებისაგან, რომელთა გამოყენება მხოლოდ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით გათვალისწინებულ და მკაფიოდ განსაზღვრულ საქმეებზეა დასაშვები.

ამდენად, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის დასკვნა მოცემული დავის სამოქალაქო კატეგორიად მიჩნევის შესახებ, შესაბამისად, გ. ჭ.-ის სააპელაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განსჯად ადმინისტრაციულ დავას წარმოადგენს, რის გამოც საქმე განსახილველად უნდა დაექვემდებაროს მითითებულ სასამართლოს განსჯადობის მიხედვით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; 2.1; 26.3, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ჭ.-ის სააპელაციო საჩივარი განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებაროს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას;

2. საქმე გადაეცეს განსჯად სასამართლოს;

3. წინამდებარე განჩინება გაეგზავნოთ მხარეებს;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.