ბს-763-726(გ-07) 15 ნოემბერი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე განიხილა დავა განსჯადობის თაობაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიასა და ამავე სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას შორის

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2000 წლის 5 ივნისს თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა ვ. ხ-მა მოპასუხეების _ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს კრწანისის რაიონის განყოფილების, მესამე პირის _ მ. ფ-ის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ......... ქ. ¹33-ში მდებარე შენობის პირველ სართულზე მდებარე 46კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის მ. ფ-ის სახელზე პრივატიზაციის, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოსა და მ. ფ-ეს შორის 1999 წლის 3 ნოემბერს დადებული ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების და ამ ფართზე 1999 წლის 3 ნოემბერს მ. ფ-ზე გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი ¹....... მოწმობის ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლებით:

1987 წლის 28 აპრილს ვ. ხ-მა ოჯახის წევრებთან ერთად დააფუძნა სახალხო მოხმარების საქონლის მწარმოებელი კოოპერატივი “ს-ა”, იჯარით აიღო ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹33-ში მდებარე 46კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი. თბილისის კრწანისის რაიონის გამგეობის 1993 წლის 30 ივნისის ¹1/476-ე განკარგულებით კოოპერატივი “ს-ა” დარეგისტრირდა ერთი პირის საწარმო ფირმა “ს-ა 93-ად”. 1993 წლის 1 ივლისს კრწანისის რაიონის ¹51-ე საბინაო-საექსპლოატაციო უბანთან 6 წლის ვადით, 1999 წლის 1 ივლისამდე, გააფორმა საიჯარო ხელშეკრულება. 1999 წლის 22 ოქტომბერს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომ აღნიშნული ფართის პრივატიზება მოახდინა მალულად, რითაც დაარღვია მისი, როგორც ფართის მოიჯარის, უპირატესი უფლება პრივატიზებაზე (ტომი 1, ს.ფ. 5-10).

მოგვიანებით, ვ. ხ-მა სასამართლოს წარუდგინა დამატებითი დასაბუთება, რომელშიც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითა, რომ ქ. თბილისში, ......... ქ. ¹33-ში პირველ სართულზე მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზებისას დარღვეულია “სახელმწიფო ქონების კონკურსის ფორმით პრივატიზების შესახებ” კანონის მოთხოვნები. კერძოდ, პრივატიზების მასალებიდან არ ირკვევა, არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების მიზნით შეიქმნა თუ არა კომისია და თუ შეიქმნა რა ვადით. გაურკვეველია, რა ფორმის კონკურსი ჩატარდა, კომერციული, თუ _ საინვესტიციო. მ. ფ-ის განცხადება კონკურსში მონაწილეობის მიღების თაობაზე არ არის რეგისტრირებული. 1999 წლის 3 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ასახული არ არის, თუ რა ურთიერთვალდებულებებს კისრულობდნენ “მყიდველი” და “გამყიდველი”. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომ მ. ფ-ზე ისე გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომ “მყიდველს” ფართის ღირებულება სრულად არ ჰქონდა გადახდილი (ტომი 1, ს.ფ. 86-88).

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით ვ. ხ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ იჯარის ხელშეკრულება გაუქმებული იყო, ხოლო კანონი “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” უპირატესი შესყიდვის უფლებას არ ითვალისწინებდა. საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1995 წლის 31 მარტის ¹1-3/1509 ბრძანებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების კონკურსის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების მე-2 მუხლის მე-12 პუნქტით საპრივატიზებო კონკურსში მონაწილეობა ხდებოდა წარდგენილი განცხადების საფუძველზე. სადავო ფართის პრივატიზება განხორციელდა თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს 1999 წლის 13 ოქტომბრის ¹1-485 ბრძანებით შექმნილი მუდმივმოქმედი საკონკურსო კომისიის მიერ. კონკურსი ჩატარდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით. განსაზღვრულ იქნა კონკურსის ფორმა. კონკურსის შესახებ განცხადება ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნდა ერთი თვით ადრე. საკონკურსო პირობები მ. ფ-ის მიერ მთლიანად შესრულდა (ტომი 1, ს.ფ. 166-167).

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ხ-მა, რომელმაც მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი 1, ს.ფ. 169-174).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2002 წლის 6 ივნისის განჩინებით ვ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ......... ქ. ¹33-ში მდებარე 46კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზაცია მოხდა “სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის შესახებ” კანონის და “საქართველოს სახელმწიფო ქონების კონკურსის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების მოთხოვნათა დაცვით და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა (ტომი 1, ს.ფ. 209-215).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ხ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი 1, ს.ფ. 223-227).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2003 წლის 21 იანვრის განჩინებით ვ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2002 წლის 6 ივნისის განჩინება (ტომი 1, ს.ფ. 253-258).

2006 წლის 5 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა ვ. ხ-მა. განმცხადებელმა მოითხოვა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმება და აღნიშნულ საქმეზე წარმოების განახლება.

განმცხადებელი ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიუთითებდა ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონული პროკურატურის 2006 წლის 9 ივნისის დადგენილებაზე სისხლის სამართლის საქმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ, სადაც აღნიშნულია, რომ 1999 წლის 3 ნოემბერს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს წარმომადგენელსა და მ. ფ-ეს შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება. აღნიშნულ ხელშეკრულებაზე ჩატარებული გრაფიკული ექსპერტიზის თანახმად, მ. ფ-ის ნაცვლად არის მისი მამის _ ს. ფ-ის ხელმოწერა, ხოლო ამგვარი ქმედება იძლევა დანაშაულის შემადგენლობას, რაც გამოიხატა ოფიციალური დოკუმენტის გაყალბებასა და გამოყენებაში. კონკრეტულ შემთხვევაში გამოძიება შეწყდა არა მტკიცებულებათა უკმარისობის, არამედ სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის გამო.

ახლად აღმოჩენილ გარემოებად განმცხადებელი ასევე მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ ქონების მართვის სამმართველოს 1999 წლის 3 ნოემბრის მოხსენებით ბარათზე შემდგომში ხელით არის მიწერილი თანხა 2449.10 ლარი. გარდა ამისა, სხვადასხვა ბეჭდით არის დამოწმებული საპრივატიზაციო მასალებში ბეს _ 350 ლარის, 2449.10 ლარისა და 1373.10 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები.

განმცხადებლის განმარტებით, განცხადება კონკურსში მონაწილეობის შესახებ შევსებული და ხელმოწერილი იქნა არა მ. ფ-ის, არამედ მისი მამის _ ს. ფ-ის მიერ (ტომი 2, ს.ფ. 3-5).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით ვ. ხ-ის განცხადება განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას.

ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ მიუთითა, რომ ვ. ხ-ის განცხადება უნდა გადაგზავნოდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის თანახმად, განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ შეტანილი უნდა ყოფილიყო გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოში. მოსარჩელე ვ. ხ-ი განცხადებით ითხოვდა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებას, რომელიც განხილული იყო სამოქალაქო წესით (ტომი 2, ს.ფ. 26-27).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია 2007 წლის 31 ივლისის განჩინებით არ დაეთანხმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ საქმის განსჯადობის საკითხის გადაწყვეტას და აღნიშნული საკითხის გადასაწყვეტად საქმე გადმოუგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის განჩინების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, რომელიც განსაზღვრავს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებისა და გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ განცხადების განსჯადობის წესს, განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ შეტანილ უნდა იქნეს გადაწყვეტილების (განჩინების) გამომტან სასამართლოში.

სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მოსაზრებით, ვ. ხ-ის მიერ წარდგენილი განცხადება არ შეიძლებოდა განხილულიყო სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით. მოსარჩელის მიერ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების მიზნით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ გამომდინარეობდა ადმინისტრაციული კანონმდებლობიდან, კერძოდ, “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონიდან. სასარჩელო მოთხოვნა შეეხებოდა ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებას. ვ. ხ-ის აღნიშნულ სარჩელზე წარმოებული საქმე განხილული და გადაწყვეტილი იყო ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესების შესაბამისად. ამდენად, საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია არ წარმოადგენდა განცხადების განხილვაზე უფლებამოსილ სასამართლოს, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის თანახმად, განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ უნდა განეხილა განჯად სასამართლოს.

სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ მიიჩნია, ვ. ხ-ის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ განხილულ უნდა იქნეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ, თანახმად “რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების შექმნის, მათი სამოქმედო ტერიტორიისა და მოსამართლეთა რაოდენობის განსაზღვრის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 აპრილის ¹213 ბრძანებულებისა, რომლის შესაბამისად, ლიკვიდირებულ იქნა თბილისის რაიონული სასამართლოები და შეიქმნა თბილისის საქალაქო სასამართლო სპეციალიზებული სასამართლო კოლეგიებით (ტომი 2, ს.ფ. 43-45).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, განსჯადობის საკითხის გამორკვევის შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ხ-ის განცხადება განსჯადობით განსახილველად უნდა გადაეცეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოში აღძრული ვ. ხ-ის სარჩელის დავის საგანს წარმოადგენდა სახელმწიფო მუნიციპალური დაქვემდებარების არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების ხელშეკრულებისა და საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა. მოსარჩელე თავის მოთხოვნებს ამყარებდა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზებით დაირღვა “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონისა და საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1995 წლის 31 მარტის ¹13/1509 ბრძანებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების კონკურსის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების მოთხოვნები. ამდენად, დავის საგანს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული გარიგების კანონიერება და განეკუთვნებოდა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციული კატეგორიის საქმეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოში სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით აღნიშნული საქმის განხილვა არ არის ერთმნიშვნელოვანი. აღნიშნულის თაობაზე არ არის მითითებული პირველი ინსტანციის წარმოების მასალებში, მათ შორის, არც სასამართლოს განჩინებებსა თუ გადაწყვეტილებაში და არც სხდომის ოქმებშია მითითებული, რომ იხილება სამოქალაქო საქმე. აღნიშნული დასკვნის საფუძველს არ იძლევა მხოლოდ ის გარემოება, რომ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის ნორმა არ არის აღნიშნული. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებაში სარჩელის მოთხოვნის მართლზომიერება ძირეულად შეფასებულია მთლიანად ადმინისტრაციული კანონმდებლობის _ “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონის, ასევე საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1995 წლის 31 მარტის ¹1-3/1509 ბრძანებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების კონკურსის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების საფუძველზე, მხოლოდ პრივატიზების, როგორც გარიგების ბათილობის საკითხთან მიმართებაში, რაზედაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი არ შეიცავს სპეციალურ ნორმას, გამოიყენებულია სამოქალაქო კოდექსის ნორმა. ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს, რომლებმაც ვ. ხ-ის სააპელაციო და საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განიხილეს, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმის ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსჯადობის საკითხი ასევე ეჭვქვეშ არ დაუყენებიათ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმეზე განსჯადი სასამართლოა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია და ვ. ხ-ის განცხადება მას უნდა გადაეცეს განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-2 მუხლით, 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. ხ-ის განცხადება თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმეზე წარმოების განახლების შესახებ განსჯადობით განსახილველად გადაეცეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.