¹ბს-970-930(გ-07) 12 დეკემბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მიხეილ ჩინჩალაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების ავტორი (მოსარჩელე) _ ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომამდგენელი გ. ს.-ა

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები სარჩელში): 1. საქართველოს პრეზიდენტი; 2. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; 3. ბ. ნ.-ი

დავის საგანი _ სასამართლოთა შორის განსჯადობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 6 ივნისს მოსარჩელე ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელმა გ. ს.-მ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.

განმცხადებლის განმარტებით, 2007 წლის 13 აპრილს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1993 წლის 4 ოქტომბრის ¹5 ბრძანებულების ბათილად ცნობისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ოზურგეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გაკეთებული ჩანაწერების, რომლებიც შეეხებოდა ბ. ნ.-ის საკუთრების უფლებას ოზურგეთის რაიონის დაბა ურეკში მდებარე საცხოვრებელ სახლსა და მიწის ნაკვეთზე, ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული ბრძანებულება, რომლის საფუძველზეც ბ. ნ.-ს დაუბრუნდა ოზურგეთის რაიონის დაბა ურეკში მდებარე, სასამართლოს მიერ მისთვის 1972 წლის 24 აპრილს კონფისკაციის შედეგად ჩამორთმეული საცხოვრებელი სახლი, იყო უკანონო და შესაძლებელი იყო მისი დედანი საერთოდაც არ არსებობდა. ამიტომ, მოსარჩელემ მოითხოვა ხსენებული ბრძანებულების ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის შესაბამისი ჩანაწერების გაუქმება. განმცხადებლის მტკიცებით, იმ შემთხვევაში, თუ მისი სარჩელი დაკმაყოფილდებოდა, საფუძველი გამოეცლებოდა ბ. ნ.-ის საკუთრების უფლებას დასახელებულ სახლზე და სადავო სახლი და მიწის ნაკვეთი დაუბრუნდებოდა მის კანონიერ მესაკუთრეებს _ ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის ყოფილი კოლმეურნეობის მეპაიეებს, თუმცა არსებობდა რეალური შესაძლებლობა, რომ მოსარჩელის სასარგებლოდ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულებას დამუქრებოდა საფრთხე ან იგი საერთოდ ვერ აღსრულებულიყო, რადგან, როგორც მოსარჩელისთვის გახდა ცნობილი, ბ. ნ.-ი აპირებდა გაესხვისებინა ზემოხსენებული სახლი და მიწის ნაკვეთი და შესაბამისად, უზრუნველყოფის ღონისძიებათა მიუღებლობა შეუძლებელს გახდიდა სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, განმცხადებელმა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 198-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე, მოითხოვა ოზურგეთის რაიონის დაბა ურეკში მდებარე, ბ. ნ.-ის სახელზე რიცხულ საცხოვრებელ სახლსა და 973,83 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ყადაღის დადება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 8 ივნისის განჩინებით ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს განცხადება განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა უფლებამოსილ სასამართლოს _ ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელი საკუთრების უფლების, ქონების უფლებრივი დატვირთვის ან ასეთი დატვირთვისაგან გათავისუფლების შესახებ შეტანილი უნდა ყოფილიყო სასამართლოში ნივთების ადგილსამყოფლის მიხედვით. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული იყო, რომ ნივთობრივ განსჯადობას განეკუთვნებოდა სარჩელი, რომელიც მიმართული იყო უძრავი ნივთის მესაკუთრის ან მფლობელის წინააღმდეგ, აგრეთვე სარჩელი, რომელიც აღძრული იყო უძრავი ნივთის დაზიანების ან ზარალის ანაზღაურების გამო. «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონი განსაზღვრავდა უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის რეესტრების წარმოების ორგანიზაციულ და სამართლებრივ საფუძვლებს, აგრეთვე, რეესტრების მწარმოებელი ორგანოების უფლება-მოვალეობებს. იმავე კანონის 29-ე მუხლის თანახმად, ყადაღა რეგისტრირდებოდა ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე, ხოლო 30-ე მუხლის მიხედვით, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო რეგისტრაციას აწარმოებდა ტერიტორიული ორგანოების _ სარეგისტრაციო სამსახურების მეშვეობით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციით» დადგენილ შემთხვევებში კი _ უშუალოდ. აღნიშნული ინსტრუქციის მე-6 მუხლის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის მიზნით, საქართველოს ტერიტორია იყოფოდა სარეგისტრაციო ზონებად, ხოლო თითოეული რეგისტრაციის ზონა _ სექტორებად, სექტორი კი _ კვარტლებად. იმავე ინსტრუქციის მე-9 მუხლით იმპერატიულად იყო განსაზღვრული, რომ უფლებათა რეგისტრაცია წარმოებდა უძრავი ნივთის ადგილმდებარეობის შესაბამის სარეგისტრაციო სამსახურში.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 12 ივლისის განჩინებით ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ დაკმაყოფილდა; ყადაღა დაედო ოზურგეთის რაიონის დაბა ურეკში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს _ სარეგისტრაციო ზონა ოზურგეთის რაიონი, კოდი _ ..., სექტორი _ დაბა ურეკი, კოდი _ ..., კვარტლის ნომერი _ ¹..., ნაკვეთის ნომერი _ ¹..., ფართობი _ 0,0973 ჰა, რომელიც ეკუთვნოდა ბ. ნ.-ს, მცხოვრებს ოზურგეთის რაიონის დაბა ურეკში; დადგინდა იმავე განჩინების დაუყოვნებლივ აღსრულება და ამ მიზნით გაიცა სააღსრულებო ფურცელი; განმცხადებელს ეცნობა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199-ე მუხლის თანახმად, თუ სარჩელის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული ღონისძიება გაუმართლებელი გამოდგებოდა იმის გამო, რომ მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელზე და გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში, მაშინ მოსარჩელე ვალდებული იქნებოდა აენაზღაურებინა მეორე მხარისათვის ზარალი, რაც მას მიადგა სარჩელის უზრუნველსაყოფად გატარებულ ღონისძიებათა შედეგად.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 23 ივლისის განჩინებით აღმოიფხვრა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 12 ივლისის განჩინებაში დაშვებული უზუსტობა _ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 12 ივლისის განჩინების თარიღად მიეთითა 2007 წლის 12 ივლისი.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 12 ივლისის განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა ბ. ნ.-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და დაბა ურეკში მდებარე მისი უძრავი ქონების _ 0,0973 ჰა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის ყადაღისაგან გათავისუფლება.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 6 აგვისტოს განჩინებით ბ. ნ.-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო და საქმის მასალებთან ერთად, განსახილველად გადაეგზავნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით ბ. ნ.-ის კერძო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად, განსჯადობით გადაეცა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას, იმ მოტივით, რომ თვითონ სარჩელი, რომლის უზრუნველყოფის თაობაზეც გასაჩივრებული განჩინება იქნა მიღებული, იყო ადმინისტრაციული სარჩელი, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის თანახმად, განცხადებას სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ გადაწყვეტდა ამ სარჩელის განმხილველი სასამართლო და ამდენად, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების თაობაზე მიღებულ განჩინებაზე შეტანილ საჩივარსაც შესაბამისი სასამართლო განიხილავდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით ბ. ნ.-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 12 ივლისის განჩინება და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს განსჯადობის საკითხის გადასაწყვეტად.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სარჩელის საგანი იყო სახელმწიფო მეთაურის აქტის ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის შესაბამისი ჩანაწერების გაუქმება, ხოლო აღნიშნული სარჩელი შეტანილი იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის მიხედვით, სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებას გადაწყვეტდა ამ სარჩელის განმხილველი სასამართლო განცხადების შეტანიდან ერთი დღის ვადაში, მოპასუხის შეუტყობინებლად. აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, რამდენადაც სარჩელი შეტანილი იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოში, მასვე უნდა გადაეწყვიტა სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება, ხოლო იმავე კოდექსის მე-18 მუხლი ეხებოდა სარჩელის განსჯადობას და არა სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებას, რასაც ითვალისწინებდა ხსენებული კოდექსის 193-ე მუხლი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს განსჯადობას სააპელაციო სასამართლო შეამოწმებდა მხოლოდ მოპასუხის მოთხოვნით. ასეთი მოთხოვნა დასაშვები იყო, თუ იგი საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვისას მოპასუხის მიერ იყო წამოყენებული, ან თუ არსებობდა საპატიო მიზეზი, რის გამოც ასეთი მოთხოვნა ვერ იქნა წინა ინსტანციაში წამოყენებულ. რამდენადაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის მიხედვით, სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებას სასამართლო განიხილავდა მოპასუხის შეუტყობინებლად, განსჯადობას მხარე სადავოდ ვერ გახდიდა. ხსენებული კოდექსის 377-ე მუხლის მე-5 ნაწილის ბოლო წინადადებაში მითითებულ საპატიო მიზეზად ითვლებოდა იმავე კოდექსის 21-ე მუხლის მე-2 ნაწილში დასახელებული გარემოებანი. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, უნდა გაუქმებულიყო ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 12 ივლისის განჩინება, როგორც სასამართლოს არაკანონიერი შემადგენლობის მიერ საქმის განხილვის შედეგად მიღებული და საქმე დაბრუნებოდა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს განსჯადობის საკითხის გადაწყვეტის მიზნით.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განსჯადობის საკითხის გადასაწყვეტად გადაეგზავნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატას.

ოზურგეთის რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის მიხედვით, სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებას გადაწყვეტდა ამ სარჩელის განმხილველი სასამართლო განცხადების შეტანიდან ერთი დღის ვადაში, მოპასუხის შეუტყობინებლად. ოზურგეთის რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას უნდა ეხელმძღვანელა აღნიშნული ნორმით და, ვინაიდან სარჩელი შეტანილი იყო დასახელებულ კოლეგიაში, მასვე უნდა განეხილა განცხადებაც ამ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ. ამის ნაცვლად კი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლით, რომელიც ეხებოდა სარჩელის განსჯად სასამართლოში წარდგენას და შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განსჯადობით განსახილველად გადაუგზავნა არაგანსჯად სასამართლოს _ ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს.

ოზურგეთის რაიონულმა სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს ზემოხსენებული განცხადების ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოში გადაგზავნას არც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლზე მითითება ამართლებდა, რადგან აღნიშნული ეხებოდა სარჩელის განსჯადობას უძრავი ნივთის ადგილსამყოფლის მიხედვით და არა სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების განსჯადობას, რომელიც უნდა გადაწყვეტილიყო იმავე კოდექსის 193-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად. ხსენებული კოდექსის 193-ე მუხლის მიხედვით, ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციის და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ არ იყო ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს განსჯადი და იგი უნდა განეხილა და გადაეწყვიტა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომელშიც შეტანილი იყო სარჩელი. ამდენად, წარმოიშვა დავა სასამართლოებს შორის სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების განსჯადობის თაობაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისა და ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს განჩინებების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების განხილვაზე უფლებამოსილ სასამართლოს წარმოადგენს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, ვინაიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის III თავით (განსჯადობა) გათვალისწინებული განსჯადობის წესები და იმავე კოდექსის XXIII თავში (სარჩელის უზრუნველყოფა) მოცემული სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ ნორმები.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, განცხადებას სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ გადაწყვეტს ამ სარჩელის განმხილველი სასამართლო განცხადების შეტანიდან ერთი დღის ვადაში, მოპასუხისთვის შეუტყობინებლად.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების გადაწყვეტის საპროცესო უფლებამოსილება გააჩნია მხოლოდ იმ საქმის განმხილველ სასამართლოს, რომელმაც მიიღო წარმოებაში ხსენებული განცხადების ავტორის (მოსარჩელის) სარჩელი განსჯადობის წესების დაცვით და შეუდგა მის განხილვას.

საკასაციო სასამართლო ასევე განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის განსჯადობის შესახებ დავის ე.წ. კლასიკური შემთხვევა, რადგან განსჯადობის შესახებ დავა, როგორც წესი, შეეხება სასამართლოში აღძრული სარჩელის განსჯადობასა და საქმის განხილვაზე უფლებამოსილი სასამართლოს განსაზღვრას. რაც შეეხება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებას, იგი არ წარმოადგენს ცალკე აღებულ სარჩელს და შესაბამისად, არც დამოუკიდებელ საქმეს, რომელიც კონკრეტული საქმის განხილვის პროცესში შეიძლება დაექვემდებაროს განსჯადობას, რის გამოც შესაბამისი სარჩელის განმხილველ სასამართლოს არ გააჩნია საპროცესო უფლებამოსილება, განსჯადობის თვალსაზრისით სადავო გახადოს ცალკე აღებული სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება, მით უმეტეს, რომ აღნიშნული განცხადების გადაწყვეტა ლეგალურად არის შეზღუდული დროში.

საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება წარმოადგენს მოსარჩელის მოთხოვნის უზრუნველყოფის, მისი უფლებების დაცვის დამატებით საპროცესო საშუალებას და კონკრეტული საქმის სასამართლო წარმოების ფარგლებში რეალიზებად ან მომავალში პოტენციურად აღძვრად სარჩელზე დაფუძნებული კონკრეტული საქმის წინმსწრებ საპროცესო-სამართლებრივ ინსტიტუტს, რომლის მატერიალური შინაარსი საპროცესო კანონით გათვალისწინებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების (ღონისძიებების) გამოყენებაში გამოიხატება. იგი აპრიორულად ემსახურება მოსარჩელის სასარგებლოდ მიღებული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების რეალურად ხელშეწყობას და ამასთანავე, მხარეების უფლებების თანაბრად დაცვის თვალსაზრისით, შესაბამის შემთხვევაში, ზარალის ანაზღაურების ასპექტით, ითვალისწინებს უზრუნველყოფის გარანტიას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლით და, ვინაიდან სარჩელი შეტანილი იყო დასახელებულ კოლეგიაში, მასვე უნდა განეხილა განცხადებაც ამ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ, რომლის ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოში გადაგზავნას არც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლზე მითითება ამართლებდა, რადგან აღნიშნული განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ არ იყო ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს განსჯადი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლის (ნივთობრივი განსჯადობა) პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელი საკუთრების უფლების, ქონების უფლებრივი დატვირთვის ან ასეთი დატვირთვისაგან გათავისუფლების შესახებ, აგრეთვე, ქონების გაყოფასთან, განაწილებასა და ფლობასთან დაკავშირებული სარჩელი, თუ დავა ეხება უძრავ ნივთებზე, მათ შორის, მიწის ნაკვეთზე უფლებას, შეიძლება შეტანილ იქნეს სასამართლოში ნივთების ადგილსამყოფლის მიხედვით. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ნივთობრივ განსჯადობას განეკუთვნება სარჩელი, რომელიც მიმართულია უძრავი ნივთის მესაკუთრის ან მფლობელის წინააღმდეგ, აგრეთვე, სარჩელი, რომელიც აღძრულია უძრავი ნივთის დაზიანების ან ზარალის ანაზღაურების გამო.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს კატეგორიულ მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლი (ნივთობრივი განსჯადობა) ეხება მხოლოდ სარჩელის განსჯადობას უძრავი ნივთის ადგილსამყოფლის მიხედვით და არა სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების განსჯადობას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 192-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ, გადაუდებელ შემთხვევაში, შეიძლება შეტანილ იქნეს სასამართლოში სარჩელის აღძვრამდე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლი (ნივთობრივი განსჯადობა), მართალია, უშუალოდ შეეხება სარჩელის განსჯადობას უძრავი ნივთის ადგილსამყოფლის მიხედვით, მაგრამ გადაუდებელ შემთხვევაში სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების შეტანისას, სასამართლოში სარჩელის აღძვრამდე, აღნიშნული განცხადებაც ექვემდებარება ხსენებული მუხლით დადგენილი განსჯადობის წესებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, ვინაიდან შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება არ ყოფილა შეტანილი სასამართლოში სარჩელის აღძვრამდე, არამედ წარდგენილ იქნა მის მიერ სარჩელის აღძვრის შემდეგ, აღნიშნული განცხადების მიმართ ვერ იქნება გამოყენებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-18 მუხლით (ნივთობრივი განსჯადობა) დადგენილი წესები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას არ გააჩნდა ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების ოზურგეთის რაიონული სასამართლოსათვის გადაგზავნის საპროცესო უფლებამოსილება და დაუშვებელი იყო მისთვის ხსენებული განცხადების განსჯადობით განსახილველად გადაგზავნა, რადგან თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია თვითონ იყო ვალდებული, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის თანახმად, ამავე მუხლით დადგენილ ვადაში გადაეწყვიტა აღნიშნული განცხადება.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ამ შემთხვევაში ვერ გაიზიარებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მითითებას «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონსა და საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებულ «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციაზე». საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოტივაციას, რომ, ვინაიდან უფლებათა რეგისტრაცია წარმოებს უძრავი ნივთის ადგილმდებარეობის შესაბამის სარეგისტრაციო სამსახურში, ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციის და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს განსჯადია.

საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ, თუ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის (განსაკუთრებული განსჯადობა) თანახმად, კომბინირებულ სარჩელს (რომელიც შეიცავს მოთხოვნებს, როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის, ისე კონკრეტულ ქონებასთან დაკავშირებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერების გაუქმების თაობაზე) მოსარჩელის არჩევით განიხილავს სასამართლო, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზეც არ არის განთავსებული შესაბამისი ქონება, მოსარჩელის მიერ სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების შეტანისას, სასამართლო ვალდებულია, იხელმძღვანელოს იმავე კოდექსის 193-ე მუხლის იმპერატიული ნორმის მოთხოვნებით _ თვითონ განიხილოს და გადაწყვიტოს ხსენებული განცხადება. გარდა ამისა, ამ შემთხვევაში სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადების გადაწყვეტის თვალსაზრისით, სასამართლო არ არის შეზღუდული თავისი სამოქმედო ტერიტორიით და იგი უფლებამოსილია, აღნიშნული განცხადების დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში, განჩინების ასლი გადაუგზავნოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტერიტორიულ ორგანოს _ შესაბამის სარეგისტრაციო სამსახურს, ხოლო ამ შემთხვევაში სახეზე იქნება არა უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაცია (რაც შეიძლება განხორციელდეს სასამართლოს გადაწყვეტილებით), არამედ უძრავ ნივთზე მანამდე რეგისტრირებული უფლების განხორციელების შეზღუდვა სარჩელის უზრუნველყოფის საშუალების გამოყენებით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციის და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება განსჯადობით გადასაწყვეტად უნდა გადაეგზავნოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომელმაც იგი უნდა გადაწყვიტოს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ოზურგეთის რაიონის სოფელ ...-ის საკოლმეურნეო ქონების რეალიზაციისა და განაწილების ჯგუფის ხელმძღვანელის _ შ. თ.-ის წარმომადგენელ გ. ს.-ს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადება განსჯადობით გადასაწყვეტად გადაეგზავნოს უფლებამოსილ სასამართლოს _ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.