¹

ბს-1026-990(კ-08) 26 თებერვალი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ თ. დ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭო

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ სახელფასო დავალიანების, საშვებულებო თანხისა და კომპენსაციის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 3 თებერვალს თ. დ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2001 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს აჭარის ა/რ უმაღლეს წარმომადგენლობით ორგანოში. 2004 წლის 7 მაისს, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში პირდაპირი საპრეზიდენტო მმართველობის შემოღების შემდეგ, დათხოვნილ იქნა აჭარის ა/რ პარლამენტი, შესაბამისად, მოსარჩელეს ვადაზე ადრე შეუწყდა უფლებამოსილება. მოსარჩელის განმარტებით, დათხოვნის მომენტისთვის მას მიუღებელი ჰქონდა აპრილ-მაისის ხელფასი, საშვებულებო კუთვნილი თანხა 45 დღის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით, ასევე კანონით გათვალისწინებული კომპენსაცია, რაც მთლიანობაში 2415 ლარს შეადგენდა.

მოსარჩელის განმარტებით, მან არაერთხელ მიმართა აჭარის ა/რ უმაღლეს საბჭოს და შრომის წიგნაკის დაბრუნება, მიუღებელი ხელფასისა და კუთვნილი თანხების ანაზღაურება მოითხოვა, მაგრამ აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭო თ. დ-ის წერილებს უპასუხოდ ტოვებდა და მხოლოდ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილების საფუძველზე გახდა შესაძლებელი აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოსგან პასუხის მიღება, რომლითაც თ. დ-ეს განემარტა, რომ სახელფასო დავალიანების გასასტუმრებელი თანხები არ იყო გათვალისწინებული 2005 წლის აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს ბიუჯეტში.

მოსარჩელის განმარტებით, მასზე ვერ გავრცელდებოდა «აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს წევრის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონი, ვინაიდან კანონს უკუძალა არ ჰქონდა, თუმცა აღნიშნული არ გულისხმობდა მისი კონსტიტუციით აღიარებული შრომითი უფლებების დარღვევას. მოსარჩელის მოსაზრებით, მასზე უნდა გავრცელებულიყო «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის ნორმები, რამდენადაც, აღნიშნული კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, აჭარის ა/რ ძირითადი კანონების საფუძველზე არჩეულ, დანიშნულ და დამტკიცებულ თანამდებობის პირებზე ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონი თუ საქართველოს კონსტიტუციითა და სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ იყო დადგენილი.

მოსარჩელის განმარტებით, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-9 და 37-ე მუხლების თანახმად, მოსამსახურეს უფლება ჰქონდა, სამსახურში მიღების დღიდან სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე მიეღო შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი), რომელიც მოიცავდა თანამდებობრივ სარგოს, პრემიას, საჯარო სამსახურში წელთა ნამსახურობისათვის დაწესებულ და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა დანამატებს. იმავე კანონის 109-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, დაწესებულების ლიკვიდაციის ან შტატების შემცირების გამო სამსახურიდან გათავისუფლებისას მოხელეს კომპენსაციის სახით ეძლეოდა 2 თვის თანამდებობრივი სარგო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მიუღებელი ხელფასის, საშვებულებო თანხისა და კომპენსაციის, სულ _ 2415 ლარის ანაზღაურება მოითხოვა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თ. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. დ-ე 2001 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს აჭარის ა/რ უმაღლეს წარმომადგენლობით ორგანოში. 2004 წლის 7 მაისს, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში საპრეზიდენტო მმართველობის შემოღების შემდეგ, დათხოვნილ იქნა აჭარის ა/რ პარლამენტი, შესაბამისად, მოსარჩელეს ვადაზე ადრე შეუწყდა უფლებამოსილება.

საქალაქო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მიუთითა და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ მას მიუღებელი ჰქონდა აპრილის თვის ხელფასი, რომელიც შეადგენდა 480 ლარს.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ აჭარის ა/რ ყოფილი პარლამენტის წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა უნდა მომხდარიყო აჭარის ა/რ კანონით, მაგრამ, ვინაიდან აჭარის ა/რ იმდროინდელ პარლამენტს, როგორც საქმის მასალებით და აჭარის ა/რ პროკურატურიდან გამოთხოვილი საქმის მასალებით დადგინდა, აღნიშნული კანონი არ მიუღია, შესაბამისად, აჭარის ყოფილი პარლამენტის წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრაც კანონით არ მომხდარა. «ნორმატიული აქტების შესახებ» საქართველოს კანონის თანახმად კი, საკითხები, რომლებიც უნდა მოწესრიგდეს საკანონმდებლო აქტით, დაუშვებელია დარეგულირდეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ან/და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით.

საქალაქო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა 2004 წლის კუთვნილი 45-დღიანი შვებულების ფულადი კომპენსაციით შეცვლის თაობაზე. «აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრის სტატუსის შესახებ», იმ დროს მოქმედი საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებდა პარლამენტის წევრის მიერ გამოუყენებელი შვებულების ფულადი კომპენსაციით შეცვლას, ხოლო «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოსარჩელეზე, როგორც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირზე, არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნები. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა აღნიშნულ ნაწილშიც უსაფუძვლო იყო.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება თ. დ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვა.

აპელანტის განმარტებით, მან არაერთხელ მიმართა აჭარის ა/რ უზენაეს საბჭოს მისი ხელფასისა და კომპენსაციის საბოლოო გაანგარიშების მოთხოვნით, მაგრამ მოპასუხე სხვადასხვა მიზეზით თავს არიდებდა აღნიშნული საკითხის განხილვას. ამასთან, აპელანტისათვის ცნობილი გახდა, რომ აჭარის ა/რ კონტროლის პალატის მიერ შემოწმდა აჭარის ა/რ უზენაესი საბჭოს საფინანსო საქმიანობა 2002 წლიდან 2004 წლის მაისის ჩათვლით. შემოწმების მასალებში მითითებული იყო დეპუტატთა ხელფასების დავალიანება. მოსარჩელის განმარტებით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს შესაბამისი განჩინებით დაკმაყოფილდა მისი შუამდგომლობა ხსენებული შემოწმების მასალების გამოთხოვის შესახებ, რომლებითაც მის მიმართ არსებულმა სახელფასო დავალიანებამ 744,9 ლარი შეადგინა.

რაც შეეხება ორი თვის კომპენსაციას, აპელანტის მოსაზრებით, აღნიშნული თანხა მას ეკუთვნოდა საქართველოს კონსტიტუციის 32-ე მუხლის, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 109-ე მუხლისა და საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 23 მარტის ¹1/3/301 გადაწყვეტილების V პუნქტის თანახმად.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით თ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. დ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თ. დ-ეს მიეცა 2004 წლის აპრილისა და იმავე წლის 8 მაისის ჩათვლით ხელფასი _ 295 ლარის ოდენობით, ხოლო საშვებულებო და კომპენსაციის თანხების გაცემაზე უარი ეთქვა უსაფუძვლობის გამო.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში აჭარის ა/რ უმაღლესმა საბჭომ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით თ. დ-აც გაასაჩივრა იმ ნაწილში, რომლითაც მისი სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 აპრილის განჩინებით აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოსა და თ. დ-ის საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოს დაუბრუნდა.

საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, კერძოდ, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე მიიჩნია, რომ თ. დ-ეს უფლება ჰქონდა, სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე მიეღო შრომითი გასამრჯელო.

საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლი განსაზღვრავდა საჯარო სამსახურისა და სახელმწიფო თანამდებობის ცნებას. ხსენებული კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საჯარო სამსახური იყო საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებაში _ საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში. იმავე კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობა იყო საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების კონსტიტუციებით გათვალისწინებული ის სახელმწიფო თანამდებობა, რომელიც პოლიტიკური იყო და არჩევის ან დანიშვნის წესი განისაზღვრებოდა შესაბამისად საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების კონსტიტუციებით. «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის «დ» ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირს წარმოადგენდა აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი.

საკასაციო სასამართლომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის საფუძველზე მიუთითა და განმარტა, რომ ხსენებული ნორმა განსაზღვრავდა იმ საჯარო მოსამსახურეების სახეებს, რომლებზედაც არ ვრცელდებოდა ამ კანონის მოქმედება. ხსენებული მუხლის 1¹-ლი პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირებზე არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება, გარდა პირველი _ მე-6, მე-9, მე-10, 39-ე, 66-ე, 121-ე და 126-ე მუხლებისა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი წარმოადგენდა სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირს, რომელზეც «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება არ ვრცელდებოდა საგამონაკლისო ნორმების გარდა.

საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილება და სტატუსი რეგულირდებოდა აჭარის ა/რ კონსტიტუციით, აჭარის ა/რ რეგლამენტით და «აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონით. სწორედ მითითებული კანონი არეგულირებდა და განსაზღვრავდა აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობაზე არჩევის (დანიშვნისა) და დათხოვნის წესს. აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა კი უნდა განხორციელებულიყო აჭარის ა/რ კანონით, რომელიც მიღებული არ ყოფილა, თუმცა თ. დ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა წარმოადგენდა ანაზღაურებად სახელმწიფო-პოლიტიკურ თანამდებობას.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან თ. დ-ის, როგორც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის მიმართ არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება, სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1973 წლის საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომელიც არეგულირებდა საქართველოში მცხოვრებ მუშაკთა შრომით ურთიერთობებს საწარმოსთან, დაწესებულებასა და ორგანიზაციასთან. აღნიშნული ნორმატიული აქტი მოქმედებდა 2006 წლის 25 მაისის საქართველოს შრომის კოდექსის ამოქმედებამდე, ამდენად, ვინაიდან მოსარჩელე შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან იმყოფებოდა 2001-2004 წლებში, მისი შრომითი ანაზღაურების საკითხის მოსაწესრიგებლად გამოყენებული უნდა ყოფილიყო სწორედ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი.

საკასაციო სასამართლომ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე განმარტა, რომ თანაბარი მუშაობის პირობებში, მუშაკს უფლება ჰქონდა, თანაბარი ანაზღაურება ჰქონოდა შრომის რაოდენობისა და ხარისხის შესაბამისად, ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე, მაგრამ არანაკლებ საარსებო მინიმუმისა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 75-ე მუხლის თანახმად კი, მუშაკისათვის შრომის ანაზღაურება ხდებოდა შრომის ოდენობისა და ხარისხის მიხედვით. ამდენად, საკასაციო სასამართლომ განმარტა, ის გარემოება, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა არ მოხდა აჭარის ა/რ კანონით, არ წარმოადგენდა თ. დ-ის სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს, რამდენადაც საქართველოს კონსტიტუციით, «ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ» საერთაშორისო პაქტის მე-7 და «ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის» 23-ე მუხლით უზრუნველყოფილი და აღიარებული იყო შრომის სამართლიანი ანაზღაურების უფლება.

საკასაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზეც, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსარჩელეს არ გააჩნდა თანამდებობაზე სამ წლამდე მუშაობის საჯარო სამსახურის სტაჟი (1999 წლის 19 მარტის რედაქცია), რის გამოც სარჩელი ორი თვის კომპენსაციის ანაზღაურების ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 109-ე მუხლის 2004 წელს მოქმედი რედაქცია, კუთვნილი კომპენსაციის ანაზღაურების უფლების მქონე სუბიექტად არ მიიჩნევდა პირს, რომელსაც გააჩნდა მუშაობის სამ წლამდე სტაჟი, არამედ ხსენებული მუხლის მოქმედი რედაქციის თანახმად, დაწესებულების ლიკვიდაციის ან შტატების შემცირების გამო სამსახურიდან გათავისუფლებისას მოხელეს კომპენსაციის სახით ეძლეოდა 2 თვის თანამდებობრივი სარგო, მიუხედავად სამუშაო სტაჟის ხანგრძლივობისა, რამდენადაც აღნიშნული ნორმის მოქმედ რედაქციაში რაიმე დათქმა შრომის სტაჟთან დაკავშირებით მითითებული არ იყო. ამასთან, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 109-ე მუხლი კომპენსაციის მიღების უფლების მქონე სუბიექტად მიიჩნევდა მოხელეს, მაშინ, როცა თ. დ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა იყო სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობა. ამასთან, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის დებულებიდან გამომდინარე, ხსენებული კანონის 109-ე მუხლის მოქმედება მოსარჩელეზე არ ვრცელდებოდა.

საკასაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე მიუთითა და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილ იქნა არასრულყოფილად, შესაბამისად, სახეზე იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას მითითებული ნორმით დადგენილი პირობების დარღვეულად მიჩნევის პროცესუალური საფუძვლები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო საქმის განხილვისას დაეყრდნო მხოლოდ აჭარის ა/რ კონტროლის პალატის 2005 წლის 16 ივნისის აქტს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახალი განხილვისას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე უნდა გამოეკვლია თუ რა თანხის ოდენობას იღებდნენ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს სხვა წევრები, რათა დაედგინა, თუ რეალურად, რა წარმოადგენდა აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის ხელფასს, რა ძირითად თანხასა და დანამატს იღებდა ამგვარის არსებობის შემთხვევაში. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს უნდა მოეპოვებინა ხელფასის გაცემის უწყისები, დაეკითხა ბუღალტერი, რომელიც გასცემდა ხელფასს და აღნიშნული მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე გამოეტანა დასკვნა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოების _ თ. დ-ის რეალური ხელფასის ოდენობის შესახებ. სააპელაციო სასამართლოს უნდა განესაზღვრა, თუ რა პერიოდის თანხა იყო გაცემული მოსარჩელეზე და რა ოდენობის თანხა დარჩა გასაცემი ხელფასის სახით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინებით თ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. დ-ე 2001 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს აჭარის ა/რ უმაღლეს წარმომადგენლობით ორგანოში. 2004 წლის 7 მაისს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში საპრეზიდენტო მმართველობის შემოღების შემდეგ დათხოვნილ იქნა აჭარის ა/რ პარლამენტი და შესაბამისად, მოსარჩელეს ვადაზე ადრე შეუწყდა უფლებამოსილება. მისი აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრად ყოფნის დროს კანონით არ იყო მოწესრიგებული პარლამენტის წევრის თანამდებობრივი სარგოს ანაზღაურების საკითხი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლი განსაზღვრავდა საჯარო სამსახურისა და სახელმწიფო თანამდებობის ცნებას. ხსენებული კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საჯარო სამსახური იყო საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებაში _ საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში. იმავე კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობა იყო საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების კონსტიტუციებით გათვალისწინებული ის სახელმწიფო თანამდებობა, რომელიც პოლიტიკური იყო და არჩევის ან დანიშვნის წესი განისაზღვრებოდა საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ კონსტიტუციებით. «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის «დ» პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირს წარმოადგენდა აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი.

სააპელაციო სასამართლომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის საფუძველზე განმარტა, რომ მითითებული ნორმა განსაზღვრავდა იმ საჯარო მოსამსახურეების სახეებს, რომლებზეც არ ვრცელდებოდა ამ კანონის მოქმედება. ხსენებული მუხლის 1¹-ლი პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირებზე არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება, გარდა პირველი _ მე-6, მე-9, მე-10, 39-ე, 66-ე, 121-ე და 126-ე მუხლებისა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილება და სტატუსი რეგულირდებოდა აჭარის ა/რ კონსტიტუციით, აჭარის ა/რ რეგლამენტით და «აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონით. აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა კი უნდა განხორციელებულიყო აჭარის ა/რ კანონით, რომელიც მიღებული არ ყოფილა, თუმცა თ. დ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა წარმოადგენდა ანაზღაურებად სახელმწიფო-პოლიტიკურ თანამდებობას.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. დ-ის, როგორც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის მიმართ არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება, სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1973 წლის საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომელიც არეგულირებდა საქართველოში მცხოვრებ მუშაკთა შრომით ურთიერთობებს საწარმოსთან, დაწესებულებასა და ორგანიზაციასთან. აღნიშნული ნორმატიული აქტი მოქმედებდა 2006 წლის 25 მაისის საქართველოს შრომის კოდექსის ამოქმედებამდე, ვინაიდან მოსარჩელე შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან იმყოფებოდა 2001-2004 წლებში, მისი შრომითი ანაზღაურების საკითხის მოსაწესრიგებლად გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1973 წლის საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომლის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, მუშაკს უფლება ჰქონდა, თანაბარი მუშაობის პირობებში თანაბარი ანაზღაურება ჰქონოდა შრომის რაოდენობისა და ხარისხის შესაბამისად, ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე, მაგრამ არანაკლებ საარსებო მინიმუმისა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 75-ე მუხლის თანახმად კი მუშაკისათვის შრომის ანაზღაურება ხდებოდა შრომის ოდენობისა და ხარისხის მიხედვით და აღიარებული იყო შრომის სამართლიანი ანაზღაურების უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4, მე-19 მუხლების საფუძველზე მოწმის სახით დაკითხულ იქნა აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს ყოფილი მთავარი ბუღალტერი ილია ვერძაძე, რომელმაც განმარტა, რომ თ. დ-ის ძირითადი ხელფასი შეადგენდა 330 ლარს, ხოლო დანამატი _ 150 ლარს, ხელფასის დაქვითვა წარმოებდა იმ დროს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად. თ. დ-ეს მიღებელი ჰქონდა 2004 წლის აპრილის თვის ავანსი 110 ლარი, ხოლო მისაღები ჰქონდა აპრილის ხელფასი _ 220 ლარი, 7 მაისამდე ხელფასი, შვებულებისა და საშვებულებო დახმარების თანხები. ი. ვ-ის განმარტებით, აჭარის ა/რ წარმომადგენლობითი ორგანოს (პარლამენტის) წევრის თანამდებობრივი სარგოს თაობაზე კანონი მიღებული არ იყო და პარლამენტის წევრის ხელფასის ოდენობას აწესრიგებდა პარლამენტის თავმჯდომარის წერილი, რომელიც აჭარის ა/რ უმაღლეს საბჭოში არ არსებობდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს პარლამენტის წევრის, მათ შორის, თ. დ-ის, თანამდებობრივი სარგოს შესახებ კანონის არარსებობისა და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით შრომის ოდენობისა და ხარისხის განსაზღვრის შეუძლებლობის გამო, სამართლებრივად შეუძლებელი იყო დადებითად გადაწყვეტილიყო თ. დ-ის შრომის ანაზღაურების, შვებულების, საშვებულებო დახმარებისა და კომპენსაციის საკითხები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინება თ. დ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებელია. კასატორის განმარტებით, აჭარის ა/რ უზენაესი საბჭოს მთავარი ბუღალტრის მიერ ხელმოწერილი და სასამართლოს მიერ გამოკვლეული აჭარის ა/რ კონტროლის პალატის კომპლექსური რევიზიის აქტის თანახმად, მოსარჩელის სახელფასო და საშვებულებო დავალიანებამ შეადგინა 744,9 ლარი. ზემოაღნიშნულ თანხაში არ შედიოდა ერთი თვის ხელფასი და საკომპენსაციო თანხა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე დაკითხული აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს ყოფილი მთავარი ბუღალტრის, ი. ვ-ის განმარტების თანახმად, თ. დ-ის ძირითადი ხელფასი შეადგენდა 330 ლარს, ხოლო დანამატი _ 150 ლარს. მას მიღებული ჰქონდა 2004 წლის აპრილის თვის ავანსი 110 ლარის ოდენობით, ხოლო მისაღები ჰქონდა აპრილის ხელფასი _ 220 ლარი, 7 მაისამდე ხელფასი, შვებულებისა და საშვებულებო დახმარების თანხები. ამასთან, ი. ვ-ემ განმარტა, რომ წარმომადგენლობითი ორგანოს (პარლამენტის) წევრის თანამდებობრივი სარგოს თაობაზე კანონი მიღებული არ იყო და პარლამენტის წევრის ხელფასის ოდენობას აწესრიგებდა პარლამენტის თავმჯდომარის წერილი, რომელიც აჭარის ა/რ უმაღლეს საბჭოში არ არსებობდა. აღნიშნულის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ, ვინაიდან აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს პარლამენტის წევრის თანამდებობრივი სარგოს შესახებ კანონი არ არსებობდა და შეუძლებელი იყო საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით შრომის ოდენობისა და ხარისხის განსაზღვრა, სამართლებრივად დადებითად ვერ გადაწყდებოდა თ. დ-ის შრომის ანაზღაურების, შვებულების, საშვებულებო დახმარებისა და კომპენსაციის საკითხები, რაც კასატორმა უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომელიც არ გამოიყენა, ვინაიდან ხსენებული კოდექსის მე-16 და მე-19 მუხლებისა და 42³-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა” და ,,ბ” ქვეპუნქტების თანახმად, ხელფასის ოდენობა განისაზღვრებოდა შრომის ხელშეკრულებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. დ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 27 ნოემბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით თ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2009 წლის 5 თებერვალს, 11.30 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: თ. დ-ე 2001 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს აჭარის ა/რ უმაღლეს წარმომადგენლობით ორგანოში. 2004 წლის 7 მაისს, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში პირდაპირი საპრეზიდენტო მმართველობის შემოღების შემდეგ, დათხოვნილ იქნა აჭარის ა/რ პარლამენტი და შესაბამისად, მოსარჩელეს ვადაზე ადრე შეუწყდა უფლებამოსილება. მოსარჩელის აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრად ყოფნის დროს კანონით არ იყო მოწესრიგებული პარლამენტის წევრის თანამდებობრივი სარგოს ანაზღაურების საკითხი.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას იმის თაობაზე, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლი განსაზღვრავს საჯარო სამსახურისა და სახელმწიფო თანამდებობის ცნებას. ხსენებული კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საჯარო სამსახური არის საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებაში _ საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში. იმავე კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობა არის საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების კონსტიტუციებით გათვალისწინებული ის სახელმწიფო თანამდებობა, რომელიც პოლიტიკურია და არჩევის ან დანიშვნის წესი განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ კონსტიტუციებით. «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის იმავე მუხლის მე-3 პუნქტის «დ» ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირს წარმოადგენს აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი. ამასთან, «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლი განსაზღვრავს იმ საჯარო მოსამსახურეების სახეებს, რომლებზეც არ ვრცელდება ამ კანონის მოქმედება. ხსენებული მუხლის 1¹-ლი პუნქტის თანახმად კი, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირებზე არ ვრცელდება «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება, გარდა პირველი _ მე-6, მე-9, მე-10, 39-ე, 66-ე, 121-ე და 126-ე მუხლებისა.

Aზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლო მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ თ. დ-ის, როგორც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, მიმართ არ ვრცელდებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოქმედება და სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1973 წლის საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომელიც არეგულირებდა საქართველოში მცხოვრებ მუშაკთა შრომით ურთიერთობებს საწარმოსთან, დაწესებულებასა და ორგანიზაციასთან. აღნიშნული ნორმატიული აქტი მოქმედებდა 2006 წლის 25 მაისის საქართველოს შრომის კოდექსის ამოქმედებამდე, ვინაიდან მოსარჩელე შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან იმყოფებოდა 2001-2004 წლებში, მისი შრომითი ანაზღაურების საკითხის მოსაწესრიგებლად გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1973 წლის საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი, რომლის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, მუშაკს უფლება ჰქონდა, თანაბარი მუშაობის პირობებში თანაბარი ანაზღაურება ჰქონოდა შრომის რაოდენობისა და ხარისხის შესაბამისად, ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე, მაგრამ არანაკლებ საარსებო მინიმუმისა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 75-ე მუხლის თანახმად კი, მუშაკისათვის შრომის ანაზღაურება ხდებოდა შრომის ოდენობისა და ხარისხის მიხედვით და აღიარებული იყო შრომის სამართლიანი ანაზღაურების უფლება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილება და სტატუსი რეგულირდება აჭარის ა/რ კონსტიტუციით, აჭარის ა/რ რეგლამენტით და «აჭარის ა/რ პარლამენტის წევრის სტატუსის შესახებ» კანონით. სწორედ მითითებული კანონები არეგულირებს და განსაზღვრავს აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობაზე არჩევის (დანიშვნისა) და დათხოვნის წესს. აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა კი უნდა განხორციელებულიყო აჭარის ა/რ კანონით, რომელიც მიღებული არ ყოფილა, თუმცა თ. დ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა წარმოადგენდა ანაზღაურებად სახელმწიფო-პოლიტიკურ თანამდებობას, რასაც თვითონ სააპელაციო სასამართლოც მიუთითებს გასაჩივრებულ განჩინებაში. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს განმარატებით, გასაჩივრებული განჩინება წინააღმდეგობრივია იმ კუთხით, რომ სააპელაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულ მსჯელობასთან ერთად საბოლოოდ მიუთუთებს იმ გარემოებაზე, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს პარლამენტის წევრის, მათ შორის, თ. დ-ის, თანამდებობრივი სარგოს შესახებ კანონის არარსებობისა და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით შრომის ოდენობისა და ხარისხის განსაზღვრის შეუძლებლობის გამო, სამართლებრივად შეუძლებელი იყო დადებითად გადაწყვეტილიყო თ. დ-ის შრომის ანაზღაურების, შვებულების, საშვებულებო დახმარებისა და კომპენსაციის საკითხები.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ის გარემოება, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა არ მოხდა აჭარის ა/რ კანონით, არ წარმოადგენს თ. დ-ის სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს, რამდენადაც საქართველოს კონსტიტუციით, «ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ» საერთაშორისო პაქტის მე-7 და «ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის» 23-ე მუხლით უზრუნველყოფილი და აღიარებულია შრომის სამართლიანი ანაზღაურების უფლება.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს კასატორის მოსაზრებას სააპელაციო სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა არასრული გამოკვლევის თაობაზე. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას ფაქტობრივი გარემოებები არასრულყოფილად დაადგინა. შესაბამისად, სახეზეა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი პირობების დარღვეულად მიჩნევის პროცესუალური საფუძვლები, რის გამოც მიღებულ იქნა დაუსაბუთებელი განჩინება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა საკასაციო სასამართლოს მითითებები იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახალი განხილვისას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენებით უნდა მოეპოვებინა მტკიცებულებები და მათი შეფასების შემდეგ გამოეტანა დასკვნა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეკვლია, თუ რა თანხის ოდენობას იღებდნენ აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს სხვა წევრები, რათა სარწმუნოდ დაედგინა, თუ რეალურად, რა წარმოადგენდა აჭარის ა/რ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის ხელფასს, რა ძირითად თანხასა და დანამატს იღებდა ამგვარის არსებობის შემთხვევაში. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს უნდა მოეპოვებინა ხელფასის გაცემის უწყისები და აღნიშნული მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე გამოეტანა დასკვნა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოების _ თ. დ-ის რეალური ხელფასის ოდენობის შესახებ, რაც სააპელაციო სასამართლომ არ განახორციელა.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას (განჩინებას) და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის «გ” და «ე” ქვეპუნქტებისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე¹” ქვეპუნქტის თანახმად კი, გადაწყვეტილება (განჩინება) ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების (განჩინების) დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე¹» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველი, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ, ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, ყოველმხრივ უნდა გამოიკვლიოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, იმსჯელოს სააპელაციო საჩივრის საფუძვლებზე და სრულყოფილად დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რისთვისაც სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია გამოიყენოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ თ. დ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. დ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.