ბს-1040-1003 (კ-08) 25 თებერვალი, 2009წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა შემადგენლობით:

მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე (მოსამართლეები)

სხდომის მდივანი_ ქეთევან მაღრაძე

კასატორი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «ა-ი»

დავის საგანი – ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

შპს ,,ა-ის” დირექტორმა 2007 წლის ივნისში სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2007 წლის 8 მაისის ¹380 ბრძანებისა და ამავე სამსახურის 2007 წლის 14 მაისის ¹217 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს ,,ა-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2007 წლის 8 მაისის ¹380 ბრძანება და ამავე სამსახურის 2007 წლის 14 მაისის ¹217 საგადასახადო მოთხოვნა მისი ძალაში შესვლის დღიდან.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნი, რომ შპს ,,ა-ის” დისტრიბუტორმა კომპანიის ავტომანქანით, გამოწერილი ანგარიშფაქტურის საფუძველზე (სერია ბბ-01, ¹1763128) მიაწოდა რა საქონელი მომხმარებელს, არ აწარმოა სალარო აპარატის ჩეკით ანგარიშსწორება ნაღდი ფულით მიღებულ თანხაზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტი, რომ შპს ,,ა-ს” კონკრეტულ შემთხვევაში არ ევალებოდა საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენება და ჩეკით ანგარიშსწორება აწარმოა ანგარიშფაქტურის საფუძვლზე ინდ. მეწარმე ქ. ლ-თან.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97¹-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹148 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკთან გათანაბრებული დოკუმენტების წარმოების და რეგისტრაციის წესების” მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტით.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთაAსამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთაA კოლეგიის 2007 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთაAსამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹148 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკთან გათანაბრებული დოკუმენტების წარმოების და რეგისტრაციის წესები”, ვინაიდან კონკრეტულ შემთხვევაში მიმწოდებელს (შპს ,,ა-ი”) არ ჰქონდა გამოწერილი ანგარიშფაქტურა და საგადასახადოს ინსპექტორისათვის არ წარუდგენია იგი სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის დროს, მით უფრო, როდესაც მიმწოდებელმა უარი განაცხადა ოქმზე ხელის მოწერაზე და არც ახსნა-განმარტება მიუცია ამასთან დაკავშირებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაბუთებულობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს; მოცემულ საქმეზე უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, ს.ფ. 9-ზე წარმოდგენილია 2007 წლის 18 აპრილის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹388 ოქმი, რომლის თანახმად შპს «ა-ი» მოსახლეობასთან ნაღდი ფულით ანგარიშწორებას ახორციელებდა საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე, რითაც დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილის მოთხოვნები; აღნიშნული სამართალდაღვევის ოქმის საფუძველზე მიღებულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 8 მაისის ¹380 ბრძანება და შპს «ა-ს» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად პასუხისმგებლობის ზომად სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა_10000 ლარის ოდენობით (ს.ფ.13); ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 მაისის ¹217 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელეს ეცნობა მომხმარებელთან ნაღდი ფულით ანგარიშწორებისას საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების წესების დარღვევისათვის 10000 ლარით დაჯარიმების თაობაზე (ს.ფ. 8).

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ შპს «ა-ის» დისტრიბუტორმა კომპანიის ავტომანქანით, გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე (სერია ბბ-01, ¹1763128) მიაწოდა რა საქონელი მომხმარებელს, ამიტომ არ აწარმოა სალარო-აპარატის ჩეკით ანგარიშწორება ნაღდი ფულით მიღებულ თანხაზე.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლი ითვალისწინებს მომხმარებელთან ნაღდი ფულით ანგარიშწორებისას საკონტროლო-სალარო აპარატების გარეშე მუშაობისათვის პირის დაჯარიმებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ასეთი ვალდებულება დადგენილია ამ კოდექსით. საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოცემული დავის გადასაწყვეტად სწორად გამოიყენა ამავე კოდექსის 97¹ –ე მუხლის მე-4 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების ვალდებულებისაგან თავისუფლდებიან პირები მომხმარებელთან ანგარიშწორების იმ ნაწილში, სადაც გამოიყენება ნაღდი ფულით ანგარიშსწორების ფაქტის დამადასტურებელი, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამტკიცებული მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტი; ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის «ე» ქვეპუნქტით საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების ვალდებულებისაგან თავისუფლდებიან პირები, რომლებიც საქონლის/მომსახურების მიწოდებას და ნაღდი ფულის მიღებას ახორციელებენ მომხმარებლის ტერიტორიაზე (სახლებში, ორგანიზაციებში, საწარმოებში)_საქმიანობის ამ ნაწილში, ჩეკთან გათანაბრებული დოკუმენტის გაცემის პირობით. ს.ფ. 11-ზე წარმოდგენილია სერია ბბ-01, ¹1763128 ანგარიშ-ფაქტურა, რომლის თანახმად 2007 წლის 18 აპრილს შპს «ა-მა» ანგარიშსწორება აწარმოა ი/მ «ქ. ლ-თან», რაც აღნიშნული ნორმების საფუძველზე გამორიცხავს საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების ვალდებულებას.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ საგადასახადო ანგარიშ/ფაქტურა გამოწერილ იქნა სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის შემდეგ, ვინაიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნაა, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარების, ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი; ხოლო მოცემულ შემთხვევაში კი საქმის მასალებში არ მოიპოვება კასატორის_ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ მითითებული გარემოების გამაბათილებელი რაიმე მტკიცებულება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორი შეფასება და მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების არასწორად გამოყენება და განმარტება. საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

ყოველივე ზემოაღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მოცემული დავის გადაწყვეტისას კანონი არ დაურღვევია და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელი დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.