ბს-1054-1017(კ-08) 26 თებერვალი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, მარიამ ცისკაძე

სხდომის მდივანი – ქ. მაღრაძე

კასატორი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია)

მოწინააღმდგე მხარე – ი/ზ ,,ზ. გ-ი»

მესამე პირები – შპს ,,ბ-ე», ი/მ ,,ზ. ჯ-ა»

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 მარტის განჩინება

დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 1 მარტს ი/მ ,,ზ. გ-მა» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 31 იანვრის ¹65 საგადასახადო მოთხოვნის თანახმად, ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლისა და საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 9 იანვრის ¹2-11/99 წერილის საფუძველზე გაუუქმა დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურებით ჩათვლილი 24830.37 ლარის გადასახადი და დაერიცხა დღგ-ს გადასახადის ძირითადი თანხა და საურავი, სულ 28937.08 ლარი.

მოსარჩელის მოსაზრებით, არამართებულია სადავო საგადასახადო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მითითება, ვინაიდან, აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურები წარმოადგენს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის საგადასახადო ორგანოს მიერ გაცემული მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, გააჩნია საგადასახადო ორგანოს ბეჭედი, იძლევა საქონლის გამყიდველის იდენტიფიცირებას. აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურები წარდგენილია 247-ე მუხლის მე-4 ნაწილის ,,ე” ქვეპუნქტის მიხედვით დღგ-ს საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან 45 დღის განმავლობაში ამ ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილი საქონელი გამოყენებულია ეკონომიკური საქმიანობისათვის, მით უფრო, რომ აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურები კანონიერად არის დაფიქსირებული საგადასახადო დეპარტამენტში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 31 იანვრის ¹65 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობას, მის საფუძველზე გადასახდელად დარიცხული 28937.08 ლარის გაუქმებასა და სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღისათვის დარიცხული საურავების მოხსნას. ამასთან, ითხოვდა მოპასუხეს დაკისრებოდა მოსარჩელის მიერ გადახდილი ან გადასახდელი სასამართლო ბაჟი დავის საგნის ღირებულების 4%-ის ოდენობით და 350 ლარი სასამართლო წარმოებამდე საგადასახადო ორგანოსთან საქმის წარმოებაზე გაწეული იურიდიული მომსახურების ხარჯის ანაზღაურებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 26 მარტის განჩინებით საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ შპს ,,ბ-ე» და ინდმეწარმე ,,მ. ჯ-ა».

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 აპრილის გადაწყვეტილებით ინდმეწარმე ,,ზ. გ-ის» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საგადასახადო მოთხოვნა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების ხელახალი შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების, ასევე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მოთხოვნათა დაცვით ამ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ინდმეწარმე ,,ზ. გ-ის» მიმართ ბიუჯეტის წინაშე დავალიანების საკითხთან დაკავშირებით.

საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის თანახმად, ,,საგადასახადო მოთხოვნა” არის საგადასახადო ორგანოს ადმინისტრაციული აქტი, რომელიც წარედგინება გადასახადის გადამხდელს/საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს. ,,საგადასახადო მოთხოვნის” შესრულება სავალდეულოა ამ კოდექსით განსაზღვრულ შემთხვევაში და დადგენლი წესით”.

ამდენად, საგადასახადო ორგანო ვალდებულია გადასახადის გადამხედლს/საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს წარუდგინოს საგადასახადო მოთხოვნა, თუ არსებობს მისი წარდგენის საფუძველი.

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე საგადასახადო მოთხოვნაში აღნიშნული უნდა იყოს: ა) საგადასახადო ორგანოს დასახელება და მისამართი, ბ) საგადასახადო მოთხოვნის გაგზავნის (გაცემის) თარიღი; გ) გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის რეკვიზიტები (სახელი და გვარი, დასახელება, მისამართი); დ) გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის საიდენტიფიკაციო ნომერი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში); ე) მისი წარდგენის საფუძველი საგადასახადო კანონმდებლობის აქტის ის ნორმა, რომლის თანახმადაც მოხდა გადასახადის ან/და საგადასახადო სანქციის დარიცხვა ან რომელიც დაარღვია გადასახადის გადამხდელმა/საგადასახადო აგენტმა ან სხვა ვალდებულმა პირმა; ვ) ჯარიმის შინაარსი (დაბეგვრის ობიექტი, დარიცხული გადასახადის საურავისა და ჯარიმის ოდენობა, ამ მოთხოვნების შესრულების ვადა, გადახდის წესი; ზ) გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის უფლებები და ვალდებულებები (მათ შორის, საგადასახდო მოთხოვნის გასაჩივრების წესი); თ) მისი შესრულების უზრუნველყოფის ღონისძიებები, რომლებიც გამოიყენება გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის მიმართ ამ მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-3 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში უნდა მიეთითოს ის საკანონმდებლო ან კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, ან მისი შესაბამისი ნორმა, რომლის საფუძველზედაც გამოიცა ეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

სასამართლოს მითითებით, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლი. აღნიშნული მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არ წარმოებს: ა) მსუბუქ ავტომობილებზე, გარდა იმ პირების მიერ შეძენილი მსუბუქი ავტომობილებისა, რომელთა ძირითადი საქმიანობაა მსუბუქი ავტომობილების ყიდვა-გაყიდვა, ლიზინგით გაცემა, გაქირავება, ასევე, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ამ პირის შემოსავლები მხოლოდ ავტომობილით მომსახურებაზეა დამოკიდებული; ბ) საქველმოქმედო ან სოციალური მიზნით გასართობი ღონისძიებებისათვის ან წარმომადგენლობითი ხარჯებისას გადახდილ დღგ-ის თანხებზე; გ) ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის გათვალისწინებით იმ საქონელზე/მომსახურებაზე გადახდილ დღგ-ზე, რომელიც გამოიყენება მხოლოდ დღგ-სგან გათავისუფლებული საქონლის/მომსახურების საწარმოებლად, მიუხედავად იმისა, გათვალისწინებულია თუ არა მისი შემდგომი მიწოდება; დ) იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებიც არ იძლევა საქონლის/მომსხურების გამყიდველის იდენტიფიცირების საშუალებას; ე) იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებიც არ არის წარმოდგენილი მყიდველის (ჩათვლის მიმღების) მიერ დღგ-ის საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან არა უგვიანეს 45 დღისა.

სასამართლოს განმარტებით, მოპასუხის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, ზემოაღნიშნული მუხლის რომელი პუნქტი წარმოადგენს მოსარჩელისათვის დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების სამართლებრივ საფუძველს.

სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში არ არის მითითებული ზემოაღნიშნული მუხლის შესაბამისი ნორმა, რომლის საფუძველზეც მოხდა მოსარჩელისათვის დღგ-ის თანხის გაუქმება, მით უფრო, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 9 იანვრის ¹2—11.99 წერილის თანახმად, რომელიც საფუძვლად დაედო სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექცია მიუთითებს, რომ გააუქმოს უკანონოდ განხორციელებული ჩათვლები, მათ შორის მოსარჩელე მეწარმე ,,ზ. გ-ის» მიმართ.

ამასთან, სასამართლოს მითითებით, ზემოაღნიშნული საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-4 ნაწილის დეფინიცია ითვალისწინებს იმ შემთხვევას, რომ მყიდველი, კონკრეტულ შემთხვევაში, მეწარმე ზ. გ-ი დღგ-ს ჩათვლას ვერ მიიღებდა მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული ერთ-ერთი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, მაშინ როდესაც წარმოდგენილი მტკიცეულებებით დგინდება, რომ მოსარჩელეს დღგ-ს ჩათვლა უკვე მიღებული აქვს და სწორედ მიღებული დღგ-ს ჩათვა გაუუქმდა საგადასახადო ინსპექციის მიერ მიღებული სადავო საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე, ხოლო მყიდველისათვის დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების ერთადერთ სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 251-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ბოლო წინადადება, რომლის თანახმად ,თუ საგადასახადო შემოწმებით დადგინდა, რომ განხორციელდა უსაქონლო ოპერაციები, ფიქტიური გარიგებები, მაშინ ამ ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით მყიდველისათვის დღგ-ს ჩათვლა უქმდება”.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ურის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 მარტის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, უსაფუძვლოა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საქმის მასალებით დგინდებოდა ის გარემოება, რომ ადგილი ჰქონდა როგორც უსაქონლო ოპერაციებს ასევე ფიქტიურ გარიგებებს. აპელანტს არ წარმოუდგენია არანაირი მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ ი/მ ,,ზ. გ-ი” მხილებულია აღნიშნულ დანაშაულებრივ ქმედებებში, რომ მის მიმართ არსებობს გამამტყუნებელი განაჩენი და სხვ. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ მესამე პირი (საქონლის მიმწოდებელი) – მერაბ ჯალაღონია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 193-ე მუხლის შესაბაისად ცნობილ იქნა დამნაშავედ (ს.ფ. 68-69), ჯერ კიდევ არ ადასტურებს, რომ კონკრეტულად ი/მ «ზ. გ-თან” მიმართებაში ადგილი ჰქონდა უსაქონლო ოპერაციებს ან ფიქტიურ გარიგებებს (განაჩენში ამის შესახებ არაფერია ნათქვამი).

სააპელაციო პალატის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად აღნიშნა, რომ საგადასახადო მოთხოვნაში მითითებული უნდა ყოფილიყო საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის რომელი ნაწილით (ქვეპუნქტით) ხელმძღვანელობდა საგადასახადო ინსპექცია. უფრო მეტიც, სასამართლო სხდომაზეც საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა ვერ დაადასტურა თუ კონკრეტულად რომელი ნორმით (247-ე მუხლის რომელი ნაწილის, რომელი ქვეპუნქტით) ხელმძღვანელობდა საგადასახადო ინსპექცია.

უსაფუძვლოა, ასევე აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საქალაქო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა ,,სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” კანონის მე-5.1 მუხლის ,,ლ” პუნქტი, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან თავისუფლდება საგადასახადო ორგანოები. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელეს გადახდილი ჰქონდა სახელმწიფო ბაჟის სახით 900 ლარი. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53.1 მუხლი, რომლის მიხედვითაც, იმ მხარის მიერ გაწეული ხარჯი, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს ეთქვა უარი.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ).

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კანონმდებლობით ზუსტადაა განსაზღვრული თუ რა პირობები უნდა იყოს დაცული იმისათვის, რომ გადასახადის გამამხდელმა მიიღოს ჩაათვლა. მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ,,ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ამ კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად, გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციების მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის».

იმავე კოდექსის 248-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, კი ,,საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა არის საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი არღიცხვის დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების ფაქტი. ხოლო იმავე კოდექსის 251-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ბოლო წინადადების მიხედვით, ,,თუ საგადასახადო შემოწმებით დადგინდა, რომ განხორციელდა უსაქონლო ოპერაციები ან ფიქტიური გარიგებები, მაშინ ამ ანგარიშ-ფაქურების მიხედვით მყიდველისათვის დღგ-ს ჩათვლა უქმდება.

დღგ-ის დასაბეგრი ოპერაციის განხორცილების ფაქტს შპს ,,ბ-ეს», იმ/ ,,მ. ჯ-ას» და ი/მ ,,ზ. გ-ს» შორის ადგილი არ ჰოქნია და შესაბამისად, ი/მ ,,ზ. გ-ს» უფლება არ ჰქონდა მოეთხოვა და მიეღო დღგ-ის ჩათვლა. აღნიშნულის მტკიცების საფუძველია ფინანსური პოლიციის 2006 წლის 27 დეკემბრის 16/4/5/2/7-2153 და 2006 წლის 28 დეკემბრის ¹16/4/52/7-2160 წერილები, სადაც აღნიშნულია, რომ გამოძიებით დადგენილია, რომ ი/მ ,,მ. ჯ-ია», შპს ,,ბ-ე» და სხვები ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ჯგუფურად და არარეთგზის ეწეოდნენ დანაშაულებრივ საქმიანობას, კერძოდ, შესაბამისი საგადასახადო ინსპექციიდან გაჰქონდათ მკაცრი აღრიცხვის ანგარიშ-ფაქტურები რომლებსაც დღგ-ის აქტივების უკანონოდ მიღების მიზნით აწარმოებდნენ და აყალბებდნენ სხვადასხვა იურიდიულ და ფიზიკურ პირებზე საქართველოში შემოტანილი საქონლის გაცემის თითქოს შიდა შესყიდვების გზით».

რაც შეეხება სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილს, კასატორის განმარტებით, ,,საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, სამინისტრო ფინანსდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.»

,,სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ლ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, საერთო სასამართლოებში განსახილველ საქმეებზე სახლემწიფო ბაჟის გადახისაგან თავისუფლდებიან სახელმწიფო საფინანსო-საკრედიტო, საგადასახადო, საბაჟო და სხვა მაკონტროლებელი ორგანოები, როგორც მოსარჩელეები ან მოპასუხეები.

ამავე კანონის ,,უ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, საერთო სასამართლოებში განსახილველ საქმეებზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან თავისუფლდებიან დაწესებულებები (ორგანიზაციები), რომელთა ხარჯები ფინანსდება მხოლოდ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამოდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 მარტის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო საფუძველს მოკლებულად მიიჩნევს კასატორის არგუმენტაციას იმის თაობაზე, რომ შპს ,,ბ-ეს”, ი/მ ,,მ. ჯ-ასა” და ი/მ ,,ზ. გ-ს” შორის ადგილი ჰქონდა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განუხორციელებლობის ფაქტს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორის მხრიდან წარმოდგენილი ვერ იქნა იმ სახის მტკიცებულება, რომელიც სასამართლოს მისცემდა ზემოაღნიშნული გარმეოების გაზიარების პროცესუალურ შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ი/მ ,,ზ. გ-ის” მხრიდან უსაქონლო ოპერაციის წარმოების დასტურად ვერ ჩაითვლება ფინანსური პოლიციის 2006 წლის 27 დეკემბრის ¹16/4/5/2/7-2153 და 2006 წლის 28 დეკემბრის ¹16/4/5/2/7-2169 წერილები. მითითებულ წერილებში საუბარია გამოძიებით დადგენილ იმ გარემოებებზე, რომ ი/მ ,,მ. ჯ-ას”, შპს ,,ბ-ეს” და სხვებს საგადასახადო ინსპექციიდან გაჰქონდათ მკაცრი აღრიცხვის ანგარიშ-ფაქტურები და დღგ-ის აქტივების უკანონოდ მიღების მიზნით აწარმოებდნენ უსაქონლო ოპერაციებს.

ვერც ერთი ინსტანციის სასამართლოში და მათ შორის ვერც საკასაციო სასამართლოში კასატორის მხრიდან წარმოდგენილი ვერ იქნა შესაბამისი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა ზემოაღნიშნული პირების მხრიდან უშუალოდ ი/მ ,,ზ. გ-თან” მიმართებაში უსაქონლო ოპერაციის წარმოებისა და/ან ყალბი ანგარიშ-ფაქტურის გამოყენების ფაქტს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, იმ პიროებებში, როდესაც მე-3 პირი საქონლის მიმწოდებელი – მ. ჯ-ა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 193-ე მუხლის საფუძველზე ზემოაღნიშნული ქმედებისათვის მიცემულია სისხლის სამართლის პასუხისგებაში და ცნობილია დამნაშავედ, კასატორისათვის სირთულეს არ უნდა წარმოადგენდეს იმ საპროცესო დოკუმენტების წარმოდგენა, რომელიც დაადასტურებდა ზ. გ-ის მ. ჯ-თან დანაშაულებრივ კავშირში ყოფნის ფაქტს, ასეთის არსებობის შემთხვევაში.

საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლზე და აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოებისათვის მახასიათებელი ინკვიზიციურობის ელემენტები, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ათავისუფლებს მტკიცების ტვირთვის ვალდებულებისაგან.

გამომდინარე იქიდან, რომ კასატორი ვერ უთითებს კანონით დადგენილ იმ მტკიცებულებებზე რომელიც დაადასტურებდა წარმოებული ოპერაციების ფიქტიურ ხასიათს, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია კასატორის მოტივაციის გაზიარების შესაძლებლობას და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან მტკიცებულებათა შეფასებისას ადგილი არა აქვს საპროცესო ნორმების დარღვევას.

რაც შეეხება სადავო ,,საგადასახადო შეტყობინების” კანონიერებას მატერიალური სამართლის კუთხით, მითითებულ ნაწილში საკასაციო სასამართლო ასევე სრულად იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების მოტივაციას და თვლის, რომ კასატორის პრეტენზია ამ კუთხითაც უსაფუძვლოა. კერძოდ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 31 იანვრის ¹ა/ფ 65 ,,საგადასახადო მოთხოვნას” საფუძვლად უდევს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლი. მითითებული მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, დღგ-ის ჩათვლა არ წარმოებს: ა) მსუბუქ ავტომობილებზე, გარდა იმ პირების მიერ შეძენილი მსუბუქი ავტომობილებისა, რომელთა ძირითადი საქმიანობაა მსუბუქი ავტომობილების ყიდვა-გაყიდვა, ლიზინგით გაცემა, გაქირავება, ასევე გარდა იმ შემთხვევებისა, თუ ამ პირის შემოსავლები მხოლოდ ავტომობილით მომსახურებაზეა დამოკიდებული. ბ) საქველმოქმედო ან სოციალური მიზნით გასართობი ღონისძიებისათვის ან წარმომადგენლობითი ხარჯებისას გადახდილ დღგ-ის თანხებზე; გ) ამ მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებულ იმ საქონელზე/მომსახურებაზე გადახდილ დღგ-ზე, რომელიც გამოიყენება მხოლოდ დღგ-ისაგან გათავისუფლებული საქონლის/მომსახურობის საწარმოებლად, მიუხედავად იმისა, გათვალისწინებულია თუ არა მისი შემდგომი მიწოდება; დ) იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებიც არ იძლევა საქონლის/მომსახურების გამყიდველის იდენტიფიცირების შესაძლებლობას; ე) იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებიც მყიდველის მიერ წარდგენილი არ არის დღგ-ის საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან არა უგვიანეს 45 კალენდარული დღისა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს მითითებული ნორმის შინაარსს და არსებითად მიიჩნევს შემდეგ გარემოება: მიუხედავად იმისა, რომ სადავო ,,საგადასახადო მოთხოვნის” სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია აღნიშნული მუხლი, ამ მუხლის არცერთი პუნქტის დარღვევა არ წარმოადგენს მოთხოვნის რეალურ, ფაქტობრივ საფუძველს. რაც, თავის მხრივ, საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაადასტუროს სასამართლოთა მოიტვაცია იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებულია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, აქტს საფუძვლად არ უდევს შესაბამისი მტკიცებულებები და მიღებულია მატერიალური სამართლის ნორმათა დარღვევით.

საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს ასევე კასატორის პრეტენზიას სასამართლო ხარჯების დაკისრების ნაწილში და ამ უკანასკნელის ყურადღებას მიაქცევს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ელ ნაწილზე, რომლის შესაბამისადაც, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

ამდენად ის გარემოება, რომ კასატორი კანონის საფუძველზე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, ზემოაღნიშნული მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, მას არ ათავისუფლებს პროცესუალური მოწინააღმდეგის მიერ გაწეული ხარჯების ანაზღაურების ვალდებულებისაგან.

შესაბამისად, კასატორის მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ მისთვის სასამართლო ხარჯების დაკისრებით, სასამართლომ დაარღვია კანონის მოთხოვნა, არ გამომდინარეობს საპროცესო ნორმებიდან და არ იძლევა კასაციის გაზიარების შესაძლებლობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.