ბს-1055-1013(3კ-09) 24 დეკემბერი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
პაატა სილაგაძე
სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი
კასატორები: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია (მოპასუხე), წარმომადგენელი _ ი. შ-შვილი; 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მოპასუხე), წარმომადგენელი _ მ. დ-შვილი; 3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექცია (მესამე პირი), წარმომადგენელი _ ზ. ხ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს «...», წარმომადგენლები: ა. თ-არი, ს. ნ-ძე
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის განჩინება
სარჩელის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2007 წლის 10 დეკემბერს შპს «...» სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2007 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ შპს «...» მიმართ შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად ოქმი, რომლის საფუძველზეც 2007 წლის 20 ნოემბერს მიიღო ¹1774 ბრძანება და წარადგინა 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 «საგადასახადო მოთხოვნა» შპს «...» 15000 ლარის ჯარიმის დაკისრების თაობაზე.
მოსარჩელემ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ 2007 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00096-ად ოქმიც, რომლის საფუძველზე 2007 წლის 20 ნოემბერს მიიღო ¹1778 ბრძანება და წარადგინა 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნა» შპს «...» 15000 ლარის ჯარიმის დაკისრების შესახებ.
მოსარჩელემ ზემოაღნიშნული აქტები უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ ხსენებული აქტების მიღების იურიდიული საფუძველი, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილით გათვალისწინებული საფუძველი არ არსებობდა, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-7 ან მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედების განმეორებით ჩადენას.
მოსარჩელემ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლებმა მას ზეპირსიტყვიერად განუმარტეს, რომ მათი მხრიდან სადავო ბრძანებებისა და შესაბამისი საგადასახადო მოთხოვნების გამოწერის საფუძველი გახდა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00102-ად ოქმი, მის საფუძველზე მიღებული 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1779 ბრძანება და 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-117 «საგადასახადო მოთხოვნა», რითაც დასტურდებოდა ის, რომ შპს «...» მხრიდან ადგილი ჰქონდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებულ ქმედებას.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ, მართალია, 2007 წლის 20 ნოემბერს შპს «...» მხრიდან ადგილი ჰქონდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენას, თუმცა აღნიშნული არ ქმნიდა მოპასუხისათვის იმის საფუძველს, რომ მას იმავე დღეს შეედგინა ახალი სამართალდარღვევის ოქმი, ქმედების განმეორებაზე. მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ სამართალდარღვევის შესახებ ¹00096-ად ოქმი შედგენილი იყო დროის იმ მონაკვეთში, როდესაც ჯერ კიდევ არ იყო იურიდიულად დასრულებული პირველადი დარღვევის დაფიქსირება. საგადასახადო სამართალდადღვევის შესახებ ¹00102-ად ოქმში ინსპექციის თანამშრომლებმა დააფიქსირეს, რომ შპს «...» მხრიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენა დაიწყო 10 საათსა და 30 წუთზე და დასრულდა 10 საათსა და 45 წუთზე. მაშინ როდესაც იმ ოქმის, რომლითაც დაფიქსირდა დარღვევის განმეორება, შევსება დაიწყო 10 საათსა და 40 წუთზე, ანუ იმ დროს როდესაც პირველადი დარღვევის დაფიქსირება ჯერ კიდევ იურიდიულად არ იყო დასრულებული. ამასთან, მხედველობაშია მისაღები ის გარემეობაც, რომ მოცემული ოქმები შევსებული იყო სხვადასხვა პირების მიერ სხვადასხვა ადგილას.
საბოლოოდ, მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად და ¹00096-ად ოქმების საფუძველზე მიღებული 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებებისა და 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 და ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნების» ბათილად ცნობა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 იანვრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური ამორიცხულ იქნა მოპასუხეთა სიიდან.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს «...» სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებები, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 და ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნები» ბათილად იქნა ცნობილი მათი ძალაში შესვლის დღიდან.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 ივლისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსვლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი განუხილველი დარჩა დაუშვებლობის მოტივით.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 იანვრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური ამორიცხულ იქნა მოპასუხეთა სიიდან და შესაბამისად, იგი მოცემულ საქმეში აღარ წარმოადგენდა მხარეს.
მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 ივლისის განჩინება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი დასაშვებობის სტადიიდან დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.
საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოცემულ საქმეში მოპასუხე მხარეს წარმოადგენდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია და გადაწყვეტილებაც გამოტანილი იყო ამ უკანასკნელის მიმართ. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 2 მარტის ¹170 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის დებულების» შესაბამისად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური წარმოადგენდა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ზემდგომ სტრუქტურულ ერთეულს და ერთიანი ცენტრალიზებული სისტემის შემადგენელ ნაწილს, ეს კი შემოსავლების სამსახურს, როგორც მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ზემდგომ ორგანოს, აძლევდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 31 მარტის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექცია ჩაება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტის საფუძველზე დაეთანხმა და გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხთან დაკავშირებით, მიუთითა მათზე და დამატებით აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 7 ნოემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად ოქმი, რომლის თანახმად, 2007 წლის 7 ნოემბერს შემოწმდა შპს «...» ხაშურის რაიონის სოფ. ... ნავთობაზასთან არსებული აგს-ი. დადგენილ იქნა, რომ შპს «...» ხაშურის რაიონის სოფ. ... ნავთობაზა აგს-ზე არ იყო საგადასახადოს მიერ დალუქული 4 სვეტის მადოზირებელი მრიცხველი მექანიზმი, რითაც დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილი. «საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 ბრძანების თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის საფუძველზე 2007 წლის 7 ნოემბრის ¹00105-ად საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმისა და მასზე დართული მასალების განხილვის შედეგად გაირკვა, რომ შპს «...» დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები. კერძოდ: შპს «...» აგს-ის მრიცხველის მექანიზმი მუშაობდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქის გარეშე, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად, იწვევდა დაჯარიმებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» საქართველოს საგადასახადოს კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის ზომად სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა _ 15000 ლარის ოდენობით და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით წარედგინა 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 ,,საგადასახადო მოთხოვნა”. ხსენებული «საგადასახადო მოთხოვნით» შპს «...» ეცნობა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე გადასახდელად დაერიცხა მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო აპარატის წესის დარღვევის გამო ჯარიმა _ 15000 ლარი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 7 ნოემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00096-ად ოქმი, რომლის თანახმად, 2007 წლის 7 ნოემბერს შემოწმდა ბორჯომში, აღმაშენებლის დასახლებაში მდებარე შპს «...» აგს-ი. ოქმში მოქმედების დაწყების დროდ მიეთითა 10.40 საათი, ხოლო დამთავრების დროდ _ 12.30 საათი. ოქმის თანახმად, აღნიშნულ აგს-ზე მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმები მუშაობდა ლუქის გარეშე, რითაც დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილი. «საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1778 ბრძანების თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის საფუძველზე 2007 წლის 7 ნოემბრის ¹00096-ად საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმისა და მასზე დართული მასალების განხილვის შედეგად გაირკვა, რომ შპს «...» დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები. კერძოდ, შპს «...» აგს-ის მრიცხველი ფუნქციონირებდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქის გარეშე, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად იწვევდა მის დაჯარიმებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა _ 15000 ლარის ოდენობით, რაზეც მას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით წარედგინა 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-116 ,,საგადასახადო მოთხოვნა”. ხსენებული «საგადასახადო მოთხოვნით» შპს «...» ეცნობა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახდელად დაერიცხა მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო აპარატის წესის დარღვევის გამო ჯარიმა _ 15000 ლარი.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოებაც, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად ოქმში არ იყო აღნიშნული მოქმედების დაწყებისა და დამთავრების დრო, კერძოდ, ოქმის შედგენის დრო, რასაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა სამართალდარღვევის განმეორებით ჩადენის დადგენის განსაზღვრისათვის. ამდენად, ოქმის შემდგენი პირების მიერ დაირღვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტის იმპერატიული მოთხოვნა (არ მიეთითა მოქმედების დაწყებისა და დამთავრების დრო).
სააპელაციო სასამართლომ ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-11 ნაწილის საფუძველზე მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირს უნდა გამოეცა ბრძანება საგადასახადო სამართალდარღვევის შეწყვეტის შესახებ. ამასთან, არც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 ბრძანებით (საფუძველი _ საგადასახადო სამართალდარღვევის ¹00105-ად ოქმი) არ დგინდებოდა, თუ რატომ ჩაითვალა მოცემული სამართალდარღვევა განმეორებით ჩადენილ ქმედებად.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1778 ბრძანებით (საფუძველი _ საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00096-ად ოქმი) არ დგინდებოდა, თუ რატომ ჩაითვალა მოცემული სამართალდარღვევა განმეორებით ჩადენილ ქმედებად. საგულისხმო იყო, რომ საქმეში მტკიცებულების სახით წარდგენილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00102-ად ოქმის მიხედვით, რომლის საფუძველზეც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1779 ბრძანებით შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის ზომად განესაზღვრა ჯარიმა _ 1500 ლარი, ოქმი შედგენილ იქნა ხაშურის რაიონის სოფელ აგარებში, მასში მიეთითა მოქმედების დაწყების დრო _ 10.30 საათი და მოქმედების დამთავრების დრო _ 10.45 საათი. ამდენად, საგადასახადო სამართალდარღვევის ¹00096-ად ოქმის (მოქმედების დაწყების დრო 10.40 საათი და დამთავრების დრო _ 12.30 საათი) შედგენა დაიწყო ჯერ კიდევ მაშინ, როცა არ იყო დამთავრებული ¹00102-ად ოქმში (მოქმედების დაწყების დრო _ 10.30 საათი და მოქმედების დამთავრების დრო _ 10.45 საათი) მითითებული მოქმედება, რის გამოც შპს «...» ქმედება არ შეიძლება ჩათვლილიყო განმეორებით ჩადენილად.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტების მსჯლეობა დავის საგანთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ დავა არსებითად სწორად გადაწყვიტა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორის განმარტებით, საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00102-ად, ¹00096-ად და ¹00105-ად ოქმებიდან ირკვევა, რომ შპს «...» კუთვნილი ავტოგასამართი სადგურის მრიცხველი მექანიზმები ფუნქციონირებდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქების გარეშე, რაზეც 2007 წლის 7 ნოემბერს შედგენილ იქნა ზემოხსენებული საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები. ამასთან, გადამხდელი არ უარყოფდა სამართალდარღვევის ფაქტებს, რაც საფუძვლად დაედო მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებების გამოცემასა და ¹094-115, ¹094-116 «საგადასახდო მოთხოვნების» გაგზავნას. ამასთან, კასატორი უსაფუძვლოდ მიიჩნევს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ ერთსა და იმავე დღეს გამოვლენილი საგადასახადო სამართალდარღვევები არ შეიძლება განმეორებითად ჩათვლილიყო, მით უფრო, რომ სამართალდარღვევები გამოვლენილი იყო სხვადასხვა ობიექტებზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ კანონიერად ჩათვალა ყოველი მომდევნო სამართალდარღვევა განმეორებითად და საწარმოს გაეგზავნა ადეკვატური საგადასახადო მოთხოვნები. ამდენად, კასატორი მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ ხსენებული მუხლის განმარტებიდან გამომდინარე, ¹00096-ად და ¹00105-ად ოქმებით გამოვლენილი საგადასახადო სამართალდარღვევებისათვის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, შპს «...» პასუხისმგებლობის ზომად ჯარიმის _ 30000 ლარის დაკისრება კანონიერი იყო.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ე» ქვეპუნქტის იმპერატიული მოთხოვნა, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში უნდა მიეთითებინა დასკვნები და კანონები, რომლებითაც იგი ხელმძღვანელობდა, რაც არ განახორციელა, შესაბამისად, აღნიშნული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტის თანახმად, სადავო გადაწყვეტილების (განჩინების) გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენდა.
კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00102-ად, ¹00096-ად და ¹00105-ად ოქმების საფუძველზე გამოსცა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹1779, ¹1778 და ¹1774 ბრძანებები, რომლებითაც შპს «ვვვ-ს» პასუხისმგებლობის ზომად საგადასახადო სანქციის სახით განესაზღვრა _ 1500 ლარი, 15000 ლარი და 15000 ლარი, რაზეც 2007 წლის 22 ნოემბერს გამოიცა ¹094-117, ¹094-116 და ¹094-115 «საგადასახადო მოთხოვნები», რომლებითაც შპს «...» დაეკისრა ჯარიმის _ 1500 ლარის, 15000 ლარისა და 15000 ლარის გადახდა. აღნიშნული ჯარიმები გამომდინარეობდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის მოთხოვნებიდან _ ავტოგასამართ სადგურში მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების საგადასახადო ორგანოს ლუქის გარეშე მუშაობა, რაც იწვევდა 1500 ლარით დაჯარიმებას, ხოლო იგივე ქმედება ჩადენილი განმეორებით, იწვევდა დაჯარიმებას ყოველ შემდგომ ქმედებაზე 15000 ლარით.
კასატორი მიუთითებს, რომ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლებმა შპს «...» კუთვნილ ავტოგასამართ სადგურზე, რომელიც მდებარეობდა ხაშურის რაიონის სოფ. ..., აღმოაჩინეს, რომ მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმები მუშაობდა საგადასახადო ორგანოს ლუქის გარეშე. მოგვიანებით კი უკვე ამავე საწარმოს კუთვნილ ავტოგასამართ სადგურზე ქ. ბორჯომში, ... დასახლებაში და ხაშურის რაიონის სოფ. ... აღმოაჩინეს იგივე საგადასახადო სამართალდარღვევები, რაც ინსპექციამ საფუძვლად დაუდო, როგორც განმეორებით ჩადენილ სამართალდარღვევაზე სანქციის შეფარდებას და მოსარჩელის მიმართ კანონის სრული დაცვით გამოიყენა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილით დადგენილი სანქცია ყოველ შემდგომ განმეორებაზე.
კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 124-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრებათ საწარმოებს/ორგანიზაციებს და არა ავტოგასამართ სადგურებს, რომლებიც საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩამდენებად არ გვევლინებიან. ამდენად, კასატორი მიუთითებს, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მოქმედ ნორმატიულ აქტებთან შესაბამისობაში იყო და არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება იმავე საფუძვლით საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციამაც, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 და 30 ივლისის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2009 წლის 26 ნოემბერს, 12.00 საათზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.
საკასაციო სასამართლოს, საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად ოქმის თანახმად, 2007 წლის 7 ნოემბერს შემოწმდა შპს «...» ხაშურის რაიონის სოფ. ... ნავთობბაზასთან არსებული აგს-ი. დადგენილ იქნა, რომ შპს «...» ხაშურის რაიონის სოფ. ... ნავთობბაზა აგს-ზე არ იყო საგადასახადოს მიერ დალუქული 4 (ოთხი) სვეტის მადოზირებელი მრიცხველი მექანიზმი, რითაც დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილი. აღნიშნული სამართალდარღვევა ჩადენილი იყო შპს «...» მიერ (ს/ნ ...). დამრღვევს განემარტა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 39-42-ე მუხლებით განსაზღვრული მისი უფლებები და მოვალეობები. (I ტ., ს.ფ. 6). «საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 ბრძანების თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის საფუძველზე, 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის ¹00105-ად ოქმისა და მასზე დართული მასალების განხილვის შედეგად გაირკვა, რომ შპს «...» (ს/ნ ...) დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები. კერძოდ, შპს «...» (ობიექტის მისამართი: ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) აგს-ის მრიცხველის მექანიზმი მუშაობდა/ფუნქციონირებდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქის გარეშე, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად, იწვევდა დაჯარიმებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» საქართველოს საგადასახადოს კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის ზომად, სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა _ 15000 ლარი, რაზეც შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით წარედგინებოდა ,,საგადასახადო მოთხოვნა” (Iტ., ს.ფ. 5). საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 «საგადასახადო მოთხოვნით» შპს «...» (ს/ნ _ ..., ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) ეცნობა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილით 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 ბრძანების საფუძველზე გადასახდელად დაერიცხა მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო აპარატის წესის დარღვევის გამო ჯარიმა _ 15000 ლარი (Iტ., ს.ფ. 4).
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ 2007 წლის 7 ნოემბრის ¹00096-ად ოქმის თანახმად, 2007 წლის 7 ნოემბერს შემოწმდა შპს «...» ბორჯომში, ... დასახლებაში მდებარე აგს-ი. მოქმედების დაწყების დროდ მიეთითა 10.40 საათი, ხოლო დამთავრების დროდ _ 12.30 საათი. დადგენილ იქნა, რომ აღნიშნულ აგს-ზე მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმები მუშაობდა ლუქის გარეშე, რითაც დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილი. დამრღვევს განემარტა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 39-42-ე მუხლებით განსაზღვრული უფლებები და მოვალეობები (Iტ., ს.ფ. 9). «საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1778 ბრძანების თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის საფუძველზე 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის ¹00096-ად ოქმისა და მასზე დართული მასალების განხილვის შედეგად დადგენილ იქნა, რომ შპს «...» (ს/ნ ...) დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები. კერძოდ, შპს «...» (ობიექტის მისამართი: ბორჯომი, ... დასახლება) აგს-ის მრიცხველის მექანიზმი მუშაობდა/ფუნქციონირებდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქის გარეშე, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად, იწვევდა დაჯარიმებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» საქართველოს საგადასახადოს კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის ზომად, სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა _ 15000 ლარი, რაზეც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით წარედგინებოდა ,,საგადასახადო მოთხოვნა” (Iტ., ს.ფ. 8). საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნით» შპს «...» (ს/ნ _ ..., ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) ეცნობა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1778 ბრძანების საფუძველზე გადასახდელად დაერიცხა მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო აპარატის წესის დარღვევის გამო ჯარიმა _ 15000 ლარი (Iტ., ს.ფ. 7).
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილია ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ 2007 წლის 7 ნოემბრის ¹00102-ად ოქმი, რომლითაც დადგენილ იქნა, რომ შპს «...» მიერ (ს/ნ ..., აგს, ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) დარღვეული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილი (მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების საგადასახადო ორგანოს ლუქის გარეშე მუშაობა). მოქმედების დაწყების დროდ მიეთითა 10.30 საათი, ხოლო დამთავრების დროდ _ 10.45 საათი. დამრღვევს განემარტა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 39-42-ე მუხლებით განსაზღვრული უფლებები და მოვალეობები (Iტ., ს.ფ. 12). «საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1779 ბრძანების თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის საფუძველზე 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის ¹00102-ად ოქმისა და მასზე დართული მასალების განხილვის შედეგად დადგენილ იქნა, რომ შპს «...» (ს/ნ ...) დაარღვია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები. კერძოდ, შპს «...» (ობიექტის მისამართი: ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) აგს-ის მრიცხველის მექანიზმი მუშაობდა/ფუნქციონირებდა საგადასახადო ინსპექციის ლუქის გარეშე, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად, იწვევდა მის დაჯარიმებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» საქართველოს საგადასახადოს კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის ზომად, სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა _ 1500 ლარი, რაზეც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით წარედგინებოდა ,,საგადასახადო მოთხოვნა” (Iტ., ს.ფ. 11). საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-117 «საგადასახადო მოთხოვნით» შპს «...» (ს/ნ _ ..., ხაშურის რაიონი, სოფ. ...) ეცნობა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილით, 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1779 ბრძანების საფუძველზე გადასახდელად დაერიცხა მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო აპარატის წესის დარღვევის გამო ჯარიმა _ 1500 ლარი (Iტ., ს.ფ. 10).
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00102-ად, ¹00096-ად და ¹00105-ად ოქმების საფუძველზე გამოსცა საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹1779, ¹1778 და ¹1774 ბრძანებები, რომლებითაც შპს «...» პასუხისმგებლობის ზომად, საგადასახადო სანქციის სახით განესაზღვრა შესაბამისად _ 1500 ლარი, 15000 ლარი და 15000 ლარი, რაზეც 2007 წლის 22 ნოემბერს გამოიცა ¹094-117, ¹094-116 და ¹094-115 «საგადასახადო მოთხოვნები», რომლითაც შპს «...» დაეკისრა ჯარიმის _ 1500 ლარის, 15000 ლარისა და 15000 ლარის გადახდა. აღნიშნული ჯარიმები გამომდინარეობდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-9 ნაწილის მოთხოვნებიდან _ ავტოგასამართ სადგურში მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების საგადასახადო ორგანოს ლუქის გარეშე მუშაობა, რაც იწვევდა 1500 ლარით დაჯარიმებას, ხოლო იგივე ქმედება ჩადენილი განმეორებით, იწვევდა დაჯარიმებას ყოველ შემდგომ ქმედებაზე 15000 ლარით.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 28 მარტის ¹258 ბრძანებით დამტკიცებული «ავტოგასამართ სადგურებში მარიგებელი სვეტების მადოზირებელი და მრიცხელი მექანიზმების დალუქვის წესების მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების დალუქვის წესების შესახებ ინსტრუქციის» მე-8 პუნქტის თანახმად, ავტოგასამართ სადგურში არსებულ მადოზირებელ და მრიცხველ მექანიზმებზე საგადასახადო ორგანოს ლუქის არ ქონა (მ.შ. ლუქის მთლიანობის დარღვევა, თუ გადამხდელმა ამ მუხლის მე-10 პუნქტის მიხედვით არ შეატყობინა შესაბამის საგადასახადო ორგანოს აღნიშნულის შესახებ), განიხილება საგადასახადო სამართალდარვევად და იწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლით დადგენილი წესით.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, ავტოგასამართ სადგურში მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების საგადასახადო ორგანოს ლუქების გარეშე მუშაობა იწვევს დაჯარიმებას 1500 ლარის ოდენობით, ხოლო მე-9 ნაწილის თანახმად კი, ამ მუხლის მე-7 ან მე-8 ნაწილით განსაზღვრული ქმედება განმეორებით ჩადენილი იწვევს დაჯარიმებას ყოველ შემდგომ განმეორებაზე 15000 ლარის ოდენობით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევა წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას ან უმოქმედობას, გამოხატულს საგადასახადო ვალდებულებების შეუსრულებლობაში ან არაჯეროვან შესრულებაში, რომლისთვისაც დადგენილია პასუხისმგებლობა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ, განიხილავენ და შესაბამის გადაწყვეტილებას იღებენ საგადასახადო ორგანოები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში. ამავე კოდექსის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოვლენისას დგება საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი. ამავე მუხლის მე-12 ნაწილის მიხედვით კი, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენიდან არა უგვიანეს 30 კალენდარული დღისა საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი თანამდებობის პირი საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმეზე გამოსცემს ბრძანებას, რომელიც დადგენილი წესით უნდა ჩაბარდეს ადრესატს.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, მართალია, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შემდგენს არ მოეთხოვება სამართალდარღვევის იურიდიული კვალიფიკაცია. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო სამართალდარღვევის იურიდიული კვალიფიკაცია, ანუ ნორმის შეფარდება, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი თანამდებობის პირის კომპეტენციაა, რაც ხორციელდება საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების სტადიაზე. ამდენად, გადასახადის გადამხდელის მიერ კონკრეტული სამართალდარღვევის ჩადენის განმეორებითობის განსაზღვრა ხდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი თანამდებობის პირის მიერ შესაბამისი საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმისა და მასზე დართული მასალების საფუძველზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებებით არ დასტურდება, თუ რატომ ჩაითვალა მოცემული სამართალდარღვევები განმეორებით ჩადენილ ქმედებადებად. ამასთან, სადავოდ გამხდარი საგადასახადო სამართალდარღვევის განმეორებითობის დასადასტურებლად ვერ გამოდგება ვერც სადავო ბრანებების გამოცემის საფუძვლად მითითებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 7 ნოემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები, ვინაიდან საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ 2007 წლის 7 ნოემბრის ¹00102-ად ოქმის მიხედვით, რომლის საფუძველზეც მოხდა შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, 1500 ლარით დაჯარიმება, ოქმი შედგენილია ხაშურის რაიონის სოფ. ... და მასში მოქმედების დაწყების დროდ მიეთითა _ 10.30 საათი, ხოლო მოქმედების დამთავრების დროდ _ 10.45 საათი. მაშინ როდესაც იმ ოქმის, რომლითაც დაფიქსირდა დარღვევის განმეორება (¹00096-ად), შევსება დაიწყო 10.40 საათზე, ანუ იმ დროს როდესაც პირველადი დარღვევის დაფიქსირება იურიდიულად ჯერ კიდევ არ იყო დასრულებული. რაც შეეხება საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად ოქმს, მასში საერთოდ არ არის მითითებული მოქმედების დაწყებისა და დამთავრების დრო, რის გამოც ხსენებული ოქმის მიხედვით შეუძლებელია ქმედების განმეორებითობის დადგენა. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს «...» ქმედება არ შეიძლება ჩათვლილიყო განმეორებით ჩადენილად, რისი ფაქტობრივი საფუძველიც საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ თანამდებობის პირს არ ჰქონდა.
საკასაციო სასამართლო ასევე იმ გარემოებაზეც მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავო ბრძანებები შეეხება საგადასახადო სამართალდარღვევის განმეორებითობით ჩადენას, რაც საგადასახადო სამართალდარღვევის შესაბამისი ოქმებითა და საქმის სხვა მასალებით არ დასტურდება, რაც შეეხება სადავო საგადასახადო ბრძანებებით დადგენილ საგადასახადო სამართალდარღვევის, კერძოდ, მადოზირებელი და მრიცხველი მექანიზმების საგადასახადო ორგანოს ლუქის გარეშე მუშაობის ფაქტს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ხსენებული ქმედების, როგორც ერთჯერადი საგადასახადო სამართალდარღვევის ფაქტის ჩადენას ადგილი ნამდვილად ჰქონდა, რაც დასტურდება სადავო ბრძანებების გამოცემის საფუძვლად მითითებულ საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹00105-ად და ¹00096-ად ოქმებითა და გადასახადის გადამხდელის მიერ მათზე განხორციელებული ხელმოწერით, რასაც თვითონ მხარეც არ უარყოფს.
Aაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საგადასახადო ორგანოებს უნდა მოეხდინათ ფაქტის სხვაგვარი სამართლებრივი შეფასება, კერძოდ, სახეზე იყო არა საგადასახადო სამართალდარღვევის განმეორებითობა, არამედ მეორე და მესამე სამართალდარღვევა, ვინაიდან ყველა სამართალდარღვევის გამოვლენა მოხდა დროის ერთ შუალედში. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელმა ჩაიდინა ერთი სახის სხავადასხვა ქმედება, რის გამოც მას უნდა დაკისრებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის ზომა თითეული ქმედებისათვის.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს «...» სარჩელი დაკმაყოფილდება ნაწილობრივ.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მაისის განჩინების შეცვლით მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
3. შპს «...» სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
4. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებები, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 და ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნები» შპს «...» 13500 _ 13500 ლარის, სულ 27000 ლარის დაკისრების ნაწილში, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹1774 და ¹1778 ბრძანებები და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 ნოემბრის ¹094-115 და ¹094-116 «საგადასახადო მოთხოვნები» შპს «...» თითოეულ სამართალდარღვევაზე _ 1500 ლარის, სულ 3000 ლარის დაკისრების ნაწილში დარჩეს უცვლელად;
5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.