ბს-1068-1030(2კ-08) 12 თებერვალი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

სხდომის მდივანი _ ქეთევან მაღრაძე

კასატორები: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) (მოპასუხე), წარმომადგენელი _ მ. მ-ე; 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს “ფ-ი”, წარმომადგენელი _ ე. პ-ე

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივნისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 27 ივლისს შპს “ფ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 მაისისა და 28 მაისის ბრძანებების საფუძველზე შპს “ფ-ში” ჩატარდა საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგად 2007 წლის 7 ივნისს შედგენილ იქნა საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტი. ხსენებულ აქტს მოსარჩელემ ხელი არ მოაწერა, ვინაიდან არ დაეთანხმა აქტით დარიცხულ გადასახადების ნაწილს.

მოსარჩელის განმარტებით, 2007 წლის 9 ივლისს ჩაჰბარდა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 3 ივლისის ¹4009 ბრძანება შპს “ფ-ში” გასვლითი საგადასახადო შემოწმების მასალების განხილვის თაობაზე და 2007 წლის 7 თებერვლის ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნა. აღნიშნული დოკუმენტების თანახმად, შპს “ფ-ის” შემოწმების აქტით გადასახდელად დაერიცხა 126516,93 ლარი, მათ შორის: გადასახადის ძირითადი თანხა _ 64945,43 ლარი, აქედან შემცირებული (ძირითადი) გადასახადი _ 52899,23 ლარი და 2005 წელს დაზუსტებული დეკლარაციით _ 12046,20 ლარი; ჯარიმა _ 47996,26 ლარი, საურავი _ 13575,21 ლარი. აღნიშნულს მოსარჩელე ნაწილობრივ არ დაეთანხმა და განმარტა, რომ შპს “ფ-ზე” არასწორად იქნა დარიცხული გადასახდელად 71197,21 ლარი, მათ შორის: მოგების (შემცირებული) გადასახადი _ 36409,24 ლარი, ჯარიმა _ 26888,43 ლარი, საურავი _ 4405 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3494,54 ლარი.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ საგადასახადო მოთხოვნაში გადასახადების არასწორად ასახვა ემყარებოდა იმ გარემოებას, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 3 ივლისის ¹4009 ბრძანებაში მითითებული იყო, რომ შემოწმების პერიოდში საწარმომ ვერ წარადგინა ან წარდგენილ იქნა მასალების შესყიდვის პირველადი საბუთები საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით, თანხით _ 182046,20 ლარი. მათ შორის: 4185 ლარის მასალები _ 2005 წელს და 177861,2 ლარის მასალები _ 2006 წელს, რის გამოც, მიმდინარე შემოწმებით აღნიშნული მასალები არ ჩაითვალა საგადასახადო მოგების გაანგარიშების ხარჯებში, რაც მოსარჩელემ არასწორად მიიჩნია.

მოსარჩელის განმარტებით, შემოწმების პერიოდში შემმოწმებლებზე წარდგენილ იქნა საბუთები, რომლებიც შედგენილი იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 93-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით, რომლებიც ჩართული იყო საწარმოს მიერ 2005-2006 წლების მოგების დეკლარაციებში და წარდგენილი იყო საგადასახადო ინსპექციაში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნის შესაბამისად, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობა აღურიცხავად არ ჩაითვლებოდა და გადასახადის გადამხდელზე სანქცია არ გავრცელდებოდა იმ შემთხვევაში, თუ მისი რეალიზაციის, გადაცემის ან სხვა სახით გამოყენების შესახებ სათანადო ინფორმაცია ჩართული იყო გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ დეკლარაციაში.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XXV თავის არც ერთი ნორმა (გამოქვითვები და ზარალი), რომელიც არეგულირებდა შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვის სისწორეს, არ ითვალისწინებდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით შედგენილი პირველადი დოკუმენტების მოგების გადასახადის ხარჯებიდან ამოღებას. საგადასახადო ინსპექციის მიერ მოგების გადასახადის ხარჯებიდან 182046,20 ლარის მასალების ამოღების შედეგად შპს “ფ-ის” მიმართ განხორციელდა ფინანსური სანქცია 71197,21 ლარის ოდენობით, რაც ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს.

მოსარჩელის განმარტებთ, შპს “ფ-ის” ბუღალტერიაში ინახებოდა 174546,20 ლარის პირველადი დოკუმენტები, ხოლო 7500 ლარის მოგების გადასახადიდან ამოღებული წიგნების შეძენის ხარჯი საერთოდ არ იყო შეტანილი ხარჯებში. მოსარჩელის განმარტებით, საწარმოზე ასევე არასწორად იქნა დარიცხული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 6494,54 ლარის ოდენობით, ვინაიდან ხსენებული ნორმის თანახმად, გადასახადის გადამხდელს ჯარიმის სახით გადასახდელად ერიცხებოდა შემცირებული გადასახადის 10 პროცენტი, მაგრამ არა ნაკლებ 3000 ლარისა, ვინაიდან შპს “ფ-ის” აღიარებული შემცირებული გადასახადი შეადგენდა 16489,99 ლარს, ჯარიმის სახით მასზე უნდა დარიცხულიყო 3000 ლარი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 7 ივნისს შედგენილი საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტის, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლს 3 ივლისის ¹4009 ბრძანებისა და 2007 წლის 7 ივლისის ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, შპს “ფ-ზე” არასწორად დარიცხული 71197,21 ლარის გადასახადის ნაწილში და მოპასუხისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა შპს “ფ-თვის” ბიუჯეტის სასარგებლოდ მხოლოდ 53319,72 ლარის დარიცხვის თაობაზე.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ფ-ის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 7 ივნისს შედგენილი საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტი, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 3 ივლისის ¹4009 ბრძანება და 2007 წლის 7 ივლისის ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნა, შპს “ფ-თვის” სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 71197,21 ლარის დარიცხვის ნაწილში; ბათუმის საგადასახადო ინსპექციას საგადასახადო შემოწმების საფუძველზე, ამ გადაწყვეტილებაში მითითებულ გარემოებათა სრულყოფილად გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა შპს “ფ-ის” სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხებზე 2005 წლის 1 ოქტომბრიდან 2007 წლის 1 მაისამდე პერიოდისათვის.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივნისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 მაისის და 28 მაისის ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა შპს “ფ-ის” გასვლითი საგადასახადო შემოწმება და შპს “ფ-ს” სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 126516,93 ლარის გადახდა. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 3 ივლისის საგადასახადო შემოწმების აქტის განხილვის საფუძველზე მიღებულ იქნა ¹4009 ბრძანება, ხოლო 2007 წლის 7 ივლისს ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნა შპს “ფ-თვის” 126516,93 ლარის დარიცხვის თაობაზე. შპს “ფ-ს” საგადასახადო შემოწმებისას ხე-ტყის, დახერხილი ხის ფიცრების, რკინის მილებისა და რკინის ჭიშკრის ფიზიკური პირებისაგან შესყიდვის შესახებ გააჩნდა შესყიდვის დამადასტურებელი წერილობითი ხელშეკრულებები და შესყიდვის აქტები, რომლებშიც სრულად და გარკვევით იყო ასახული სამეურნეო ოპერაციის შინაარსი. აღნიშნული პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები საგადასახადო შემოწმების პერიოდში ჩართული იყო საწარმოს 2005-2006 წლების მოგების დეკლარაციაში და წარდგენილი _ საგადასახადო სამსახურში.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საწარმოს მიერ შესყიდული მასალების ხარჯვასთან დაკავშირებით შედგენილი იყო შესაბამისი დოკუმენტაცია, რასთან დაკავშირებითაც შემმოწმებელს პრეტენზია შემოწმებისას არ განუცხადებია.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 177-192-ე მუხლების თანახმად, საქმეში წარმოდგენილი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტებით შეძენილი მასალების ღირებულება შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვის მარეგულირებელი წესების დაცვით აღიარებული იყო საწარმოს ხარჯებად და გამოქვითული იყო ერთობლივი შემოსავლებიდან დასაბეგრი მოგების გაანგარიშების დეკლარაციებში.

Aამდენად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი დოკუმენტები აკმაყოფილებდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 93-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნას გადასახადით დასაბეგრი ობიექტების აღრიცხვის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ პირველადი დოკუმენტები საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევითაც რომ ყოფილიყო შედგენილი, შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვის მარეგულირებელი წესები არ ითვალისწინებდა ამ დოკუმენტების მოგების ხარჯებიდან ამოღებას.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხე ორგანიზაციის მიერ შპს “ფ-ის” მიმართ გადასახადის ხარჯებიდან 182046,2 ლარის მასალების ამოღების შედეგად უკანონოდ განხორციელდა ფინანსური სანქცია 71197,21 ლარის ოდენობით, რაც, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, განხორციელდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევით, ვინაიდან, შპს “ფ-ის” მიერ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შესყიდვა, გადატანა და შენახვა აღურიცხავი არ ყოფილა. საწარმოს მიერ ხსენებული ინფორმაცია ჩართული იყო დეკლარაციებში, რაც გამორიცხავდა სანქციის გამოყენებას საგადასახადო ინსპექციის მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივნისის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

Kკასატორი არასწორად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ შპს “ფ-ის” მიერ წარდგენილი ხე-ტყის, დახერხილი ხის ფიცრების, რკინის მილებისა და რკინის ჭიშკრის ფიზიკური პირებისაგან შესყიდვის დამადასტურებელი წერილობითი ხელშეკრულებები, შესყიდვის აქტები და 4037 ლარის ღირებულების ბენზინის შესყიდვაზე არსებული სასაქონლო ზედდებულები აკმაყოფილებდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 93-ე, 199-ე მუხლების მოთხოვნებს და იმავე კოდექსის 177-192-ე მუხლების მოთხოვნათა თანახმად, ისინი მოგების გაანგარიშების დროს გამოქვითვებს დაქვემდებარებულ ხარჯებში უნდა ჩათვლილიყო.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹87 ბრძანებით “ნავთობპროდუქტების მიწოდების, აღრიცხვისა და დაბეგვრის კონტროლის ღონისძიებათა შესახებ” ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე მე-4 მუხლის თანახმად, ნავთობროდუქტების შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი შეიძლება ყოფილიყო სპეციალური საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა.

Kკასატორი 2006 წლის მოგების გადასახადით დასაბეგრ განვლილ საანგარიშო პერიოდში შპს “ფ-ის” მიერ შეძენილ (ხელშეკრულებით, შესყიდვის აქტებით) დახერხილ მასალასა და სხვა საქონელთან (საერთო თანხით _ 177861,2 ლარი) დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ ხსენებული თანხა არ შეიძლება ჩაითვალოს საწარმოს წლიურ ხარჯებში, რადგან დარღვეული იყო კანონის მოთხოვნა, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 93-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, პირველად საგადასახადო დოკუმენტად მიიჩნევა წერილობითი საბუთი, რომელშიც უნდა აღინიშნოს: დოკუმენტის ნომერი, რომლის განმეორება აკრძალულია.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმაც გაასაჩივრა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

Kკასატორი უკანონოდ მიიჩნევს გასაჩივრებულ განჩინებას და აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, ისე მიიღო გადაწყვეტილება, რომ სათანადოდ არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები (ხელშეკრულებები, საქონლის შესყიდვის პირველადი დოკუმენტები, სასაქონლო ზედნადებები და სხვა საბუთები) და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დააფუძნა უსაფუძვლო სამართლებრივ დასკვნებზე.

Kკასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, როდესაც მიუთითა, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციას ხელახლა უნდა გამოეკვლია ჰქონდა თუ არა მეწარმის მიერ გადასახადის შემცირებას ადგილი, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ ვერ დაასაბუთა, თუ რა ხარვეზს შეიცავდა საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოება და მიღებული გადაწყვეტილებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 4 დეკემბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2009 წლის 15 იანვარს, 12.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 მაისის და 28 მაისის ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა შპს “ფ-ის” გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგად შედგენილ იქნა საგადასახადო აქტი, რომლითაც შპს “ფ-ს” გადასახდელად დაერიცხა _ 126516,93 ლარი, მათ შორის: დღგ _ 14843,76 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი _ 11758,46 ლარი, ქონების გადასახადი _ 535 ლარი, სოციალური გადასახადი _ 7638,03 ლარი, მოგების გადასახადი _ 84747,14 ლარი, ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე _ 6494,54 ლარი, ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე _ 500 ლარი. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 3 ივლისს, საგადასახადო შემოწმების აქტის განხილვის საფუძველზე, მიღებულ იქნა ¹4009 ბრძანება, ხოლო იმავე წლის 7 ივლისს _ ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნა შპს “ფ-თვის” 126516,93 ლარის დარიცხვის თობაზე. მოსარჩელისათვის თანხების დარიცხვის ძირითადი მიზეზი, ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შესაბამისად, იმაში მდგომარეობდა, რომ შემოწმებისას საწარმოს მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი მასალების შესყიდვის პირველადი საბუთები, თანხით _ 182046,20 ლარი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე, საწარმოს მიერ წარდგენილ იქნა შემდეგი პირველადი შესყიდვის დოკუმენტები: ფიზიკური პირებისაგან ხე-ტყის, დახერხილი ფიცრების, რკინის ჭიშკრისა და რკინის მილების შესყიდვის აქტები და ხელშეკრულებები. საგადასახადო სამსახურის მიერ მიჩნეულ იქნა, რომ შესყიდვის ყველა ოპერაცია განხორციელებული უნდა ყოფილიყო მხოლოდ სასაქონლო ზედნადებებით, ხოლო შპს “ფ-ს” შემოწმების დროს აღნიშნული არ აღმოაჩნდა, რაც ჩაითვალა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის დადგენილი წესის დარღვევად. ამასთან, საგადასახადო შემოწმებით ჩაითვალა, რომ შპს “ფ-ის” მიერ რიგ შემთხვევებში დარღვეული იყო გადასახადით დასაბეგრი ობიექტების აღრიცხვის წესები.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმის მასალებში მოყვანილ იმ გარემოებაზე, რომ შპს “ფ-ს” 2007 წლის 9 ივლისს ჩაჰბარდა საგადასახადო სამსახურის მიერ 2007 წლის 3 ივლისს შედგენილი საგადასახადო შემოწმების აქტის განხილვის საფუძველზე მიღებული ¹4009 ბრძანება და 2007 წლის 7 ივლისს შედგენილი ¹85/135 საგადასახადო მოთხოვნა შპს “ფ-თვის” 126516,93 ლარის დარიცხვის თაობაზე. მოსარჩელის მიერ აღიარებულ იქნა დარიცხული თანხის ნაწილი _ 55319,72 ლარი, რაც შპს “ფ-ის” მიერ გადახდილ იქნა ბიუჯეტში.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რასაც არც მხარეები ხდიან სადავოდ, რომ შპს “ფ-ს” საგადასახადო შემოწმებისას ხე-ტყის, დახერხილი ხის ფიცრების, რკინის მილებისა და რკინის ჭიშკრის ფიზიკური პირებისაგან შესყიდვის შესახებ გააჩნდა შესყიდვის დამადასტურებელი წერილობითი ხელშეკრულებები და შესყიდვის აქტები, რომელშიც სრულად და გარკვევით არის ასახული სამეურნეო ოპერაციის შინაარსი, ხელშეკრულების საგანი, თანხა, სამეურნეო ოპერაციაში მონაწილე მხარეების დასახელება, ოპერაციის განხორციელების თარიღი, რაც საშუალებას იძლევა ცხადად აისახოს შემოსავალი და გაწეული ხარჯები, რასაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტები ითვალისწინებს. აღნიშნული პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები საგადასახადო შემოწმების პერიოდში ჩართული იყო საწარმოს მიერ 2005-2006 წლების მოგების დეკლარაციებში და წარდგენილი _ საგადასახადო სამსახურში. ამასთან, საწარმოს მიერ შესყიდული მასალების ხარჯვასთან დაკავშირებით შედგენილია შესაბამისი დოკუმენტაცია, რასთან დაკავშირებითაც შემოწმებისას პრეტენზია შემმოწმებელს არ გამოუთქვამს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ შპს “ფ-ის” მიერ წარდგენილი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტებით შეძენილი მასალების ღირებულება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 177-192-ე მუხლებით შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვის მარეგულირებელი წესების დაცვით არის აღიარებული საწარმოს ხარჯებად და გამოქვითულია ერთობლივი შემოსავლიდან დასაბეგრი მოგების გაანგარიშების დეკლარაციებში. ამასთან, ეს დოკუმენტები აკმაყოფილებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 92-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნას გადასახადით დასაბეგრი ობიექტის აღრიცხვის შესახებ, თუმცა საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს, რომ ხსენებული პირველადი დოკუმენტები საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევითაც რომ ყოფილიყო შედგენილი, შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვის მარეგულირებელი წესები არ ითვალისწინებს ამ დოკუმენტების მოგების ხარჯებიდან ამოღებას.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 3 ივლისს შპს “ფ-ის” საგადასახადო შემოწმების აქტის განხილვის საფუძველზე მიღებული ¹4009 ბრძანების შესაბამისად, შემოწმების მასალები გადაეგზავნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს, ხოლო საგამოძიებო დეპარტამენტის 2007 წლის 30 ნოემბრის წერილით ირკვევა, რომ მასალებში არ გამოიკვეთა სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნები, რის გამოც საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს მიერ წინასწარი გამოძიება არ დაწყებულა, რაც კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს “ფ-ში” ჩატარებული საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმებისას არასწრულყოფილად იქნა შესწავლილი და გამოკვლეული შპს “ფ-ის” მიერ 2005-2006 წლებში სხვადასხვა პირისაგან შესყიდული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის აღრიცხვის საკითხი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას სწორად დაეყრდნო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნას და საქმეზე მიიღო არსებითად სწორი გადაწყვეტილება, რადგან გასაჩივრებული საგადასახადო შემოწმების აქტი არ შეიძლებოდა ჩათვლილიყო დასაბუთებულად, ვინაიდან შპს “ფ-ის” მიმართ საგადასახადო სამსახურის მიერ ჩატარებული გასვლითი საკონტროლო საგადასახადო შემოწმებისას არასრულყოფილად იქნა შესწავლილი და გამოკვლეული შპს “ფ-ის” მიერ 2005-2006 წლებში სხვადასხვა პირისაგან შესყიდული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის აღრიცხვის საკითხი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის, თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. ხსენებული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილისა და 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მოთხოვნები _ კასატორები ვერ ამტკიცებენ, რომ სადავო აქტი დაფუძნებულია იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც გამოკვლეული და შესწავლილ იქნა ადმინისტრაციული წარმოებისას.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ აბათილებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ვერ ასაბუთებენ, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, სააპელაციო და საქალაქო სასამართლოს შეეძლო სადავო საკითხი არსებითად გადაეწყვიტა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, იმისათვის, რომ შესრულდეს კანონის მოთხოვნა და ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მეტად მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა კომპლექსური შეფასების შედეგად, იმისათვის, რომ თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან რაიმე შეცდომა და ამის საფუძველზე დაუსაბუთებელი დასკვნის გაკეთება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, რომელთა მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებები სააპელაციო სასამართლოს არ აძლევდა შესაძლებლობას, არსებითად გადაეწყვიტა სადავო საკითხი და სააპელაციო სასამართლომ სწორად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა და მოცემულ საქმეზე მიიღო დასაბუთებული და კანონიერი განჩინება, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.